Spis treści

1. Cele i efekty kształcenia1Cele i efekty kształcenia

2. Struktura e‑materiału2Struktura e‑materiału

3. Wskazówki do wykorzystania e‑materiału w pracy dydaktycznej dla zawodów górnik eksploatacji podziemnej i technik górnictwa podziemnego3Wskazówki do wykorzystania e‑materiału w pracy dydaktycznej dla zawodów górnik eksploatacji podziemnej i technik górnictwa podziemnego

4. Wymagania techniczne4Wymagania techniczne

Cele i efekty kształcenia

E‑materiał uwzględnia treści, które pozwolą na osiągnięcie, zgodnie z podstawą programową, celów kształcenia w zawodzie technik górnictwa podziemnego oraz górnik eksploatacji podziemnej. Tematyka e‑materiału służy przygotowaniu absolwenta do profesjonalnego wykonywania zadań zawodowych.

GIW.02. Eksploatacja podziemna złóż wyodrębnionej w zawodach technik górnictwa podziemnego i górnik eksploatacji podziemnej

Cele kształcenia

Wspiera osiąganie celu kształcenia określonego dla kwalifikacji: GIW.02. Eksploatacja podziemna złóż:

wykonywania robót związanych z rozpoznawaniem, zwalczaniem i profilaktyką zagrożeń w podziemnych zakładach górniczych.

Efekty kształcenia

GIW.02.4. Rozpoznawanie, zwalczanie i profilaktyka zagrożeń oraz specjalistyczne zabezpieczenie przeciwpożarowe w podziemnych zakładach górniczych

Uczeń:

1) rozpoznaje zagrożenia występujące w podziemnych zakładach górniczych,

2) charakteryzuje zagrożenia w podziemnych zakładach górniczych,

4) charakteryzuje rodzaje i przyczyny pożarów podziemnych

5) charakteryzuje metody zwalczania i profilaktyki zagrożeń pożarowych

8) określa zasady postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia.

9) charakteryzuje sposoby postępowania w przypadku wystąpienia pożaru podziemnego

Powrót do spisu treści5Powrót do spisu treści

Struktura e‑materiału

1. Wprowadzenie

Przedstawia podstawowe informacje o e‑materiale, które ułatwią użytkownikowi wstępne zapoznanie się z zawartością materiału: odniesienia do podstawy programowej, zakres tematyczny oraz opis budowy e‑materiału.

2. Materiały multimedialne

Zawierają różnego rodzaju multimedia, które ułatwiają uczącemu się przyswojenie wiedzy. W materiale znajdują się następujące e‑materiały:

• Zasób „Rodzaje pożarów w podziemnym zakładzie górniczym” to gra edukacyjna pozwalająca usystematyzować wiadomości z zakresu rodzajów zagrożeń w ruchu zakładu górniczego – przyczyny ich występowania oraz umiejętności rozpoznawania.

• Zasób „Zasady postępowania w trakcie wystąpienia pożaru w podziemnym zakładzie górniczym” to film instruktażowy – tutorial pokazujący sposoby postępowania podczas wystąpienia pożaru w zakładzie górniczym.

• Zasób „Zwalczanie pożarów – środki i sprzęty gaśnicze” to infografika prezentująca szczegółowo środki i sprzęty służące do gaszenia pożarów w podziemnym zakładzie górniczym.

3. Obudowa dydaktyczna

• Interaktywne materiały sprawdzające pozwalają zweryfikować poziom opanowania wiedzy i umiejętności zawartych w e‑materiale.

• Słownik pojęć dla e‑materiału zawiera objaśnienia specjalistycznego słownictwa występującego w całym materiale.

• Przewodnik dla nauczyciela zawiera sugestie do wykorzystania e‑materiału w ramach pracy dydaktycznej.

• Przewodnik dla uczącego się zawiera wskazówki i instrukcje dotyczące wykorzystania e‑materiału w ramach samodzielnej nauki.

• Netografia i bibliografia stanowi listę materiałów, na bazie których został opracowany e‑materiał.

• Instrukcja użytkowania objaśnia działanie materiału oraz poszczególnych jego elementów.

Powrót do spisu treści5Powrót do spisu treści

Wskazówki do wykorzystania e‑materiału w pracy dydaktycznej dla zawodów górnik eksploatacji podziemnej i technik górnictwa podziemnego

Praca uczniów podczas zajęć

E‑materiał stanowi nowoczesną pomoc dydaktyczną wspomagającą proces kształcenia zawodowego. Ułatwi on uczniom zapamiętanie pojęć związanych z zagrożeniem występującym w górnictwie podziemnym.

Praca na lekcji zakłada aktywną postawę zarówno nauczyciela, jak i uczniów.

Ważnym założeniem jest praca nad jednym materiałem na różne sposoby i za pomocą różnych technik; ma na celu jak najlepsze przyswojenie informacji.

Poniżej znajdują się propozycje wykorzystania poszczególnych elementów materiału w ramach lekcji, w samodzielnej pracy ucznia, pracy w grupach i pracy całego zespołu klasowego.

Gra edukacyjna „Rodzaje pożarów w podziemnym zakładzie górniczym”

• Nauczyciel omawia temat gry i jej zasady.

• Uczniowie indywidualnie przechodzą grę.

• Nauczyciel pomaga uczniom, jeśli zajdzie taka potrzeba, a w przypadku błędów – tłumaczy, co należy zrobić.

Film instruktażowy – tutorial „Zasady postępowania w trakcie wystąpienia pożaru w podziemnym zakładzie górniczym”

• Przed obejrzeniem filmu nauczyciel prezentuje uczniom na tablicy wirtualnej listę pytań do filmu. Mają one na celu zaprezentowanie kluczowych zagadnień oraz skupienie uwagi uczniów na prezentowanym materiale. Nauczyciel prezentuje uczniom na lekcji film edukacyjny. W czasie jego trwania uczniowie sporządzają notatki.

• Przykładowe pytania:

1. Jakie trzy grupy zagrożeń wyróżnia się w górnictwie?

2. Jak wygląda procedura zgłaszania zagrożenia?

3. Jak powinno się postępować w razie zagrożenia związanego z atmosferą kopalnianą?

4. Jakie są etapy uruchomienia aparatu ucieczkowego?

• Po odtworzeniu filmu uczniowie odpowiadają na zadane pytania.

• Film zostaje odtworzony ponownie. Tym razem nauczyciel zatrzymuje go co jakiś czas i omawia poszczególne zagadnienia.

• Uczniowie mają za zadanie odegranie scenki, w której zaprezentują procedurę postępowania w czasie zagrożenia.

Infografika „Zwalczanie pożarów – środki i sprzęty gaśnicze”

• Uczniowie samodzielnie zapoznają się z infografiką, która przedstawia środki i sprzęty używane podczas zaistnienia pożaru w zakładzie górniczym.

• Następnie nauczyciel omawia sprzęty ukryte pod poszczególnymi punktami.

• Nauczyciel prezentuje infografiki na tablicy wirtualnej, jednak nie podświetla punktów, tylko prosi uczniów o ich samodzielne omówienie.

Interaktywne materiały sprawdzające

Materiały sprawdzające składają się z ćwiczeń różnego typu:

• Testy jedno- i wielokrotnego wyboru

• Układanie odpowiedzi w odpowiedniej kolejności

• Pytania Prawda/Fałsz

Uczniowie ćwiczenia rozwiązują samodzielnie lub w parach (w zależności od typu i stopnia skomplikowania ćwiczenia). Mogą przy tym poprosić nauczyciela o pomoc w przypadku pojawienia się wątpliwości. Prawidłowe rozwiązanie może być zaprezentowane przez nauczyciela lub ucznia, na przykład na tablicy interaktywnej, po rozwiązaniu zadań przez wszystkich uczniów. Nauczyciel komentuje prezentowane rozwiązanie. W przypadku niewłaściwej odpowiedzi uczniów nauczyciel wyjaśnia, dlaczego jest ona nieprawidłowa i udziela poprawnej odpowiedzi.

Praca uczniów poza zajęciami

Praca poza zajęciami ma charakter zarówno grupowy, jak i indywidualny. Zadaniem uczniów jest dokonanie ponownej analizy e‑materiałów oraz rozwiązanie zadań i przygotowanie notatek przy użyciu zaproponowanych poniżej form pracy.

Nowe technologie pozwalają na wykorzystanie różnych źródeł informacji, dają możliwość pracy w grupach i praktycznego dzielenia się wiedzą – konsultacje między uczniami oraz tutoring rówieśniczy, kształtowanie kompetencji interpersonalnych i społecznych.

Zapewniają one dostęp do repozytoriów zawierających interaktywne testy, które pozwalają uczniom sprawdzić poziom swojej wiedzy i uzyskać szybką i precyzyjną informację zwrotną, co stanowi doskonałą formę nauki. Umożliwiają też ćwiczenie umiejętności niezbędnych do rozwiązywania zadań testowych i praktycznych na egzaminie potwierdzającym kwalifikacje w zawodzie.

Praca uczniów poza lekcją

Opierając się na e‑materiale, na wcześniejszych zajęciach nauczyciel zadaje uczniom zadania dotyczące dwóch materiałów multimedialnych z e‑materiału. Jedno zadanie wymaga samodzielnej pracy, drugie – pracy w utworzonych wcześniej zespołach.

Praca indywidualna

Zadaniem ucznia jest analiza wszystkich e‑materiałów.

• Uczeń pisemnie streszcza w punktach film edukacyjny.

• Uczeń ustnie opisuje infografiki.

• Na koniec zadaniem ucznia jest wykonanie testu zawartego w interaktywnych materiałach sprawdzających. Dzięki temu dowie się, jaki jest jego poziom przyswojenia wiedzy zawartej w e‑materiale.

Praca w grupach

• Uczniowie dzieleni są na grupy.

• Każda z grup losuje temat zagrożenia występującego w górnictwie podziemnym. Zadaniem uczniów pracujących w grupach jest przygotowanie na podstawie multimediów prezentacji w formacie .ppt, która przybliży pozostałym grupom opracowywane zagadnienia. Podczas prezentacji nauczyciel dopowiada lub naprowadza uczniów pytaniami na kwestie, które wymagają rozwinięcia.

• Zadaniem każdej z grup jest ponowne zapoznanie się ze wszystkimi materiałami multimedialnymi w celu wyszukania informacji dotyczących wylosowanego zagrożenia.

• Uczniowie mogą podzielić się zadaniami wewnątrz grupy, np. jedna osoba przygotowuje zrzuty ekranu, druga opisuje zagrożenie, trzecia sposób postępowania w czasie tego zagrożenia.

Indywidualna praca z uczniem

E‑materiał ułatwia samodzielną pracę ucznia oraz indywidualizację procesu dydaktycznego.

Wszystkie trzy multimedia (gra edukacyjna, film oraz infografika) przedstawiają wiadomości na temat postępowania w przypadku wystąpienia różnego typu zagrożeń w kopalni.

Interaktywne materiały sprawdzające dają uczniowi możliwość skontrolowania poziomu własnej wiedzy dzięki możliwości uzyskania szybkiej i precyzyjnej informacji zwrotnej.

E‑materiał pozwala zindywidualizować proces dydaktyczny, co jest szczególnie istotne dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ułatwia dostęp do informacji, likwiduje niektóre bariery społeczne i komunikacyjne oraz zapewnia wyrównywanie szans.

E‑materiał może być wykorzystywany przez osoby z dysfunkcją wzroku lub słuchu, ponieważ jest dostosowany na poziomie WCAG 2.1., poprzez zastosowanie opisów alternatywnych, ćwiczeń interaktywnych obsługiwanych przez czytniki ekranów oraz audiodeskrypcję.

Powrót do spisu treści5Powrót do spisu treści

Wymagania techniczne

Wymagania sprzętowe niezbędne do korzystania z poradnika oraz innych zasobów platformy www.zpe.gov.pl.

System operacyjny:

• Windows 7 lub nowszy

• OS X 10.11.6 lub nowszy

• GNU/Linux z jądrem w wersji 4.0 lub nowszej 3GB RAM

Przeglądarka internetowa we wskazanej wersji lub nowszej:

• Chrome w wersji 69.0.3497.100

• Firefox w wersji 62.0.2

• Safari w wersji 11.1

• Opera w wersji 55.0.2994.44

• Microsoft Edge w wersji 42.17134.1.0

• Internet Explorer w wersji 11.0.9600.18124

Urządzenia mobilne:

• 2GB RAM iPhone/iPad z systemem iOS 11 lub nowszym

• Tablet/Smartphone z systemem Android 4.1 (lub nowszym) z przeglądarką kompatybilną z Chromium 69 (lub nowszym) np. Chrome 69, Samsung Browser 10.1, szerokość co najmniej 420 px

Powrót do spisu treści5Powrót do spisu treści