R1370rmFJSZJg
Ilustracja przedstawia fotografię, na której znajduje się złota maska teatralna i różna na czarnym tle. Temat lekcji: Opera z życia wzięta - weryzm w muzyce

N‑Opera z życia wzięta – weryzm w muzyce

Źródło: online-skills.
bg‑yellow

Dla ciekawskich

Może to czas na małą lekcję języka włoskiego, który króluje nie tylko w operze!

MAPA MYŚLI

Poni attenzione al lessico della musica e indica quali parole sono una novità per te.

Zapoznaj się ze słownictwem związanym z muzyką i wskaż, które słowa są dla ciebie nowe.

1
11
Instrukcja obsługi mapy pojęć

Poniżej zamieszczono instrukcję obsługi menu mapy pojęć.

R1ahDbv0gd1dh
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RFuIkkKTrrnvV1
Mapa myśli tematem nawiązująca do e‑materiału.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej i Uniwersytetu Łódzkiego, licencja: CC BY-SA 3.0.

LA MUSICA:

  1. Generi musicali

    • la musica da camera

    • l’opera/la musica lirica

    • la musica sacra

    • la musica sinfonica

    • la musica classica

  2. Tipi di strumenti musicali

    • a fiato

    • elettronici

    • ad arco

    • a corde

    • a percussione

    • a tastiera

  3. Strumenti musicali

    • a fiato

      • il fagotto, il flauto, il clarinetto, l’oboe, il trombone, il bassotuba

    • a tastiera

      • il pianoforte

    • ad arco

      • la viola, il contrabbasso, il violino, il violoncello

  4. Composizioni musicali

    • la ballata

    • lo scherzo

    • la sonata

    • il notturno

    • il quintetto

    • il quartetto

    • il capriccio

    • la fantasia

    • il valzer

    • la sinfonia

  5. Azioni

    • accompagnare

    • dirigere

    • comporre

    • registrare

    • suonare

  6. Persone

    • il/la solista, il/la corista

      • voci (il basso, il baritono, il soprano, il mezzosoprano, il tenore, il contralto, l’alto, il falsetto, il soprano di coloratura)

    • il compositore/la compositrice

    • il/la violinista

    • il direttore/la direttrice

La Scala – perła włoskiej sceny operowej

R2CCXE62K4HTC1
La Scala – najsłynniejszy teatr operowy Włoch (zdjęcie przedstawia budynek w XIX w.), Wikimedia, domena publiczna.

Złoty wiek opery włoskiej to koniec XIX wieku. Ekspresja gatunku mocno się pogłębiła, co wynikało m.in. z dążenia do silniejszego udramatyzowania muzyki, urozmaicania harmoniki. Ponadto zacierały się granice pomiędzy poszczególnymi numerami, przy jednoczesnym zwiększaniu znaczenia recytatywu, który stawał się podstawą kształtowania sceny. W rozwoju włoskiej opery dziewiętnastego stulecia ważną rolę pełniła też dwuczęściowa aria Rossiniego, składająca się z części zwrotkowej oraz części zawierającej elementy recytatywne. W wyniku jej ukształtowania akcja dramatyczna zaczęła rozgrywać się na gruncie arii. Orkiestra – choć początkowo podlegała kameralizacji brzmienia – stopniowo stawała się równoprawnym partnerem śpiewaków. Nie bez znaczenia pozostawał także rozwój orkiestry XIX wieku, o którym będzie już w kolejnej lekcji.

1
Polecenie 1

Oglądnij fotografie opery. Zwróć uwagę na przestrzeń, ilość balkonów, ogólny wystrój- poszukaj ukrytych punktów i dowiedz się więcej! Niech to będzie inspiracja udania się przez Ciebie do najbliższej  opery na wybrany spektakl.

R1ZEZ8FLCE1MH
Ilustracja interaktywna przedstawia z zewnątrz La Scala. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. La Scala, a właściwie Teatro alla Scala, to najsłynniejszy teatr operowy we Włoszech. Budynek został zaprojektowany w latach 1776–1778 przez Giuseppe Piermariniego. Nazwa teatru wywodzi się od Beatrycze Reginy della Scala, która była żoną księcia Bernaba Viscontiego – ówczesnego współrządcy Mediolanu i fundatora kościoła Santa Maria della Scala, który niegdyś stał w miejscu teatru. Samo słowo scala oznacza z j. włoskiego schody. Zapraszamy do środka…
La Scala, online-skills, CC BY 3.0.
RJ9934A9F1ZHE
Ilustracja interaktywna przedstawia wnętrze sali w La Scala.1. Pierwsze przedstawienie operowe odbyło się 3 sierpnia 1778 r. – wystawiono operę L'Europa riconosciuta Antonia Salieriego. Początkowo na sali było 3000 miejsc. Milionerzy, którzy finansowali budowę teatru, mieli do dyspozycji lożę. Dla biednych mieszkańców przeznaczony był jedynie parter, gdzie nie było siedzeń, więc przedstawienia musieli oglądać na stojąco. Nad lożami była galeria dedykowana najbardziej wymagającym widzom – melomanom o wysokich wymaganiach i dziennikarzom. Teatr był kilkakrotnie przebudowywany. Obecnie liczba miejsc wynosi ok. 3600.
La Scala, online-skills, CC BY 3.0.
R1VSDJFDK8TAS
Ilustracja interaktywna przedstawia wnętrze sali w La Scala. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Pod koniec XIX w. dyrektorem artystycznym La Scali został dyrygent Arturo Toscanini, który podczas prapremiery opery „Turandot” Giacoma Pucciniego, zrezygnował z ostatniej sceny, dokomponowanej – po śmierci kompozytora – przez Franco Alfano. Po ostatnich taktach autorstwa Pucciniego zwrócił się do publiczności i powiedział: W tym miejscu śmierć zwyciężyła nad sztuką.
La Scala, online-skills, CC BY 3.0.
RJRXM71Z76HMC
Ilustracja interaktywna przedstawia wnętrze sali w La Scala ze zbliżeniem na kurtynę. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. W XX w. opera otworzyła się na repertuar zagraniczny. Przez ponad 200 lat najwięksi śpiewacy z całego świata aspirowali do występowania na jej deskach. Sezon artystyczny La Scali – zgodnie z tradycją – rozpoczyna się 7 grudnia. Każdy meloman‑muzyk, powinien wziąć udział w spektaklu operowym realizowanym przez La Scalę przynajmniej raz w życiu.
La Scala, online-skills, CC BY 3.0.
ROKABTDZ9PATT
Ilustracja interaktywna przedstawia premierowy afisz - „Tosca”. Kobieta o rudych, długich włosach. Ma na głowie czarny kapelusz. Twarz ma delikatną, zamyśloną. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. […] nie przemawia przeze mnie bynajmniej zarozumiałość, lecz przeświadczenie, iż oddałem jak potrafiłem najlepiej dramat, który miałem przed sobą […]. Powtarzam, nie chodzi o moją zarozumiałość, lecz jedynie o obronę dzieła przemyślanego, które kosztowało mnie tyle trudu.
„Tosca” – premierowy afisz (Teatro Costanzi, 1900), versilia.org, CC BY 3.0.

Opera w dialogu ze sztuką (np. filmową)

Zawarte poniżej w filmie przykłady wybranych przedstawień operowych należy zapamiętać jako top listę osiągnięć w tej dziedzinie muzyki.

R1IDKGEjsW96S
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „O najsłynniejszych operach”.
bg‑yellow

Biblioteka muzyczna

R7L1XNSSEVRFC
Utwór muzyczny: Ruggiero Leoncalvallo, „Pajace” „Śmiej się, pajacu”. Kompozycja posiada spokojne tempo. Cechuje się majestatycznym charakterem.
R1BJ2PGAV32BK
Utwór muzyczny: Giacomo Puccini, „Madame Butterfly”, „Un bel di vedremo”. Kompozycja posiada spokojne tempo. Cechuje się spokojnym charakterem.
R1P73MF6Q7Q8Q
Utwór: „O soave fanciulla", autorstwa: G. Puccini, wykonanie: Akademia Muzyczna. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się żywiołowym charakterem.
R1KX1Z2E1LQF7
Utwór muzyczny: Giacomo Puccini, „Madame Butterfly”, „Un bel di vedremo”. Kompozycja posiada spokojne tempo. Cechuje się majestatycznym charakterem.
R1C762C6E6LH6
Utwór: „O soave fanciulla", autorstwa: G. Puccini, wykonanie: Akademia Muzyczna. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się żywiołowym charakterem.
R9S9LCD1XKZTP
Ilustracja interaktywna przedstawia fragment zapisu nutowego. Na ilustracji umieszczono dodatkowe informacje: możliwość odtworzenia utworu „Rycerskość wieśniacza” - muzyka z filmu „Ojciec chrzestny”. Kompozytor: Pietro Mascagni
Pietro Mascagni, „Rycerskość wieśniacza”, muzyka z filmu „Ojciec chrzestny”, CC BY 3.0.
RCCB2S82VQAOQ
Ilustracja interaktywna przedstawia: Pietro Mascagni, „Rycerskość wieśniacza” „Voi lo sapete o mamma”, wersja wokalna z akompaniamentem fortepianowym,
Pietro Mascagni, „Rycerskość wieśniacza” „Voi lo sapete o mamma”, wersja wokalna z akompaniamentem fortepianowym, online-skills, CC BY 3.0.
R1eyRi3CEB9JV
Ilustracja interaktywna przedstawia: plakat opery „Turandot”. Plakat przedstawia kobietę w ogromnej złotej koronie. Włosy ma czarne, średniej długości. Usta ciemnoczerwone. Tło plakatu jest żołte. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Akcja opery Turandot rozgrywa się w Pekinie. Główną bohaterką jest okrutna księżniczka Turandot, która przysięgła, że nigdy nie pokocha żadnego mężczyzny. Każdemu kandydatowi do ręki zadaje trzy trudne zagadki. Za nieudzielenie odpowiedzi karą jest śmierć. Możliwość odtworzenia fragmentu opery "Turandot". Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się wirtuozerskim charakterem.
Giacomo Puccini, „Turandot”, „Nessun dorma”, 1926, wyk. Luciano Pavarotti, online-skills, CC BY 3.0.