Indywidualne języki współczesności: Andrzej Krzanowski i Paweł Szymański
Źródło: dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Accordion_detail_(16760456041).jpg, licencja: CC BY-SA 2.0.
bg‑pink
Dla ciekawskich
Muzyka w Teatrze? Teatr w muzyce?
Muzyka Andrzeja Krzanowskiego bywa porównywana do Teatru Jerzego GrotowskiegoTeatr Jerzego GrotowskiegoTeatru Jerzego Grotowskiego - intensywnej, fizycznej i bezpośredniej formy ekspresji. Zainteresowanie Szymańskiego strukturą i symetrią łączy jego twórczość z matematyką i logiką formalnąlogika formalnalogiką formalną.logika formalna.
Teatr Jerzego Grotowskiego
to koncepcja teatralna określana mianem teatru ubogiego, w której najważniejszym elementem przedstawienia jest aktor i jego bezpośrednia relacja z widzem, a nie scenografia, kostium czy efekty techniczne. Grotowski ograniczał środki zewnętrzne do minimum, koncentrując się na intensywnej pracy ciała i głosu aktora, traktowanych jako narzędzie głębokiej ekspresji i prawdy scenicznej. Teatr ten ma charakter niemal rytualny – spektakl staje się aktem spotkania, doświadczeniem granicznym i duchowym, a nie widowiskiem w tradycyjnym sensie.
logika formalna
to dział logiki zajmujący się badaniem poprawności rozumowań niezależnie od ich treści, a wyłącznie ze względu na ich formę. Analizuje ona związki między zdaniami, reguły wnioskowania oraz struktury argumentów, posługując się precyzyjnym językiem symboli i jasno określonymi zasadami. W szerszym sensie logika formalna stanowi podstawę matematyki, informatyki i teorii struktur, a w kontekście sztuki bywa punktem odniesienia dla twórców budujących dzieła według ścisłych, racjonalnych reguł.
SonoryzmSonoryzmSonoryzm przedstawiony na gamie C‑dur
R1oVWsM6Zfpz41
Utwór: Nagranie gamy C-dur na fortepianie preparowanym. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się spokojnym charakterem.
Utwór: Nagranie gamy C-dur na fortepianie preparowanym. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się spokojnym charakterem.
Nagranie gamy C-dur na fortepianie preparowanym, AMFN, CC BY 3.0.
Nagranie gamy C-dur na fortepianie preparowanym, AMFN, CC BY 3.0.
Utwór: Nagranie gamy C-dur na fortepianie preparowanym. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się spokojnym charakterem.
Powyższy przykład inspirowany był dokonaniami sonoryzmu. Jest to kierunek, którego myślą przewodnią jest eksploracja brzmienia poprzez przeprowadzanie najróżniejszych eksperymentów zmierzających do rozwoju nowych technik wykonawczych na obecnych już w składzie orkiestry instrumentach oraz wprowadzaniu doń instrumentów niestosowanych dotychczas. Więcej na jego temat dowiesz się z innej lekcji.
A tak nasz przykład mógłby wyglądać w zapisie:
RjBsswxyNhBaH1
Ilustracja przedstawia zapis nutowy gamy C-dur z instrukcją: uderzać filcową pałką po strunach.
Gama C-dur z odpowiednią instrukcją, online-skills, CC by 3.0.
Akordeon
Akordeon w twórczości Krzanowskiego zyskał nowy prestiż, stając się pełnoprawnym instrumentem muzyki współczesnej.
Jeśli chodzi o budowę tego instrumentu to główną część akordeonu stanowi czworokątny miech, w którym znajdują się języczki, czyli metalowe blaszki różnej wielkości pobudzane do drgania podczas rozciągania i składnia miecha. Wówczas prąd powietrza wprawia w drgania te blaszki, które odpowiadają naciskanym przez akordeonistę klawiszom i guzikom. Lewą ręką akordeonista rozciąga i składa miech i jednocześnie gra akompaniament. Służy do tego kilka rzędów guzików. Część z nich odpowiada za brzmienie całych akordów, m.in. durowych i molowych. Prawa część instrumentu pozostaje podczas gry nieruchoma, dzięki czemu muzyk może swobodnie grać na klawiaturze instrumentu. Na klawiaturze tej akordeonista gra przede wszystkim główną melodię. W akordeonach oddzielnie są umieszczone regestry w stronie melodycznej, oddzielnie – w basowej. Zmiany barw akordeonu otrzymujemy poprzez ich zmianę.
Ćwiczenie 1
Posłuchaj polskiego tria akordeonowego Motion Trio. Zwróć uwagę na elementy perkusyjne wykonywane na akordeonach i wymień je.
R4MMA42XKKZ9T
Na ilustracji interaktywnej zdjęcie członków zespołu Motion Trio. Na zdjęciu trzech mężczyzn z akordeonami. Siedzą na oparciu białej kanapy. Ubrani są w ciemne garnitury. Jeden ma długie włosy i krótką brodę, drugi jest łysy i ma trochę dłuższą brodę, trzeci ma krótkie włosy. Po naciśnięciu punktu interaktywnego odtwarza się utwór Happy Band, wykonany na 3 akordeonach. Rozpoczyna się dźwiękami perkusyjnymi w nietypowy sposób wydobywanymi na akordeonie. Następnie dołączają dwa pozostałe akordeony, grające bardzo wesołą i rytmiczną melodię.
Na ilustracji interaktywnej zdjęcie członków zespołu Motion Trio. Na zdjęciu trzech mężczyzn z akordeonami. Siedzą na oparciu białej kanapy. Ubrani są w ciemne garnitury. Jeden ma długie włosy i krótką brodę, drugi jest łysy i ma trochę dłuższą brodę, trzeci ma krótkie włosy. Po naciśnięciu punktu interaktywnego odtwarza się utwór Happy Band, wykonany na 3 akordeonach. Rozpoczyna się dźwiękami perkusyjnymi w nietypowy sposób wydobywanymi na akordeonie. Następnie dołączają dwa pozostałe akordeony, grające bardzo wesołą i rytmiczną melodię.
bg‑pink
Biblioteka muzyczna
Sonoryzm
Sonoryzm
Kierunek muzyczny, którego myślą przewodnią stała się eksploracja brzmienia.
