R14M4eSUbgpQL
Fotografia przedstawia dwie osoby trzymające gitary. Od lewej strony widać postać dorosłego, ubraną w białą koszulę w jasnoniebieskie paski i ciemne spodnie. Na palcu prawej dłoni widać obrączkę. Po prawej stronie ilustracji znajduje się dziewczynka. Ma wysoko upięte blond włosy i jasną sukienkę z czarnym kołnierzykiem. Jej wzrok skierowany jest na wprost.

I Ty możesz grać

Nauka gry na gitarze, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Nauka gry na gitarze, fotografia, licencja: CC BY 3.0.
Ludwig van Beethoven
Ludwig van Beethoven [czytaj: ludwik wan betowen]

Zagranie złej nuty jest bez znaczenia. Granie bez pasji jest niewybaczalne!

Beethoven Źródło: [czytaj: ludwik wan betowen], dostępny w internecie: https://pl.wikiquote.org/wiki/Ludwig_van_Beethoven [dostęp 27.07.2021].

Wprowadzenie

Zagraj coś. Ile razy to słyszałeś w życiu?

Być może właśnie dzisiaj przyszła pora na pierwsze próby. Nigdy nie jest na to za późno! Jest kilka instrumentów, które w obiegowym pojęciu należą do… łatwych! Trzeba jednak pamiętać, że każda sztuka- nie tylko muzyczna - wymaga poświęceń, konsekwencji i uporu, by osiągnąć zadowalający siebie i innych rezultat. Zaprezentowane poniżej materiały są zachętą do sięgnięcia po instrumenty; po to by poczuć radość muzykowania. Granie, niezależnie od tego czy solo, czy w zespole daje ogromną siłę, poczucie własnej wartości, dodaje pewności siebie i wpływa pozytywnie na nasz rozwój psychiczny i fizyczny. Wspomaga i wzmacnia chęć nauki innych przedmiotów - nie tylko szkolnych. Obok tańca i śpiewu, granie na instrumencie jest jednym z najlepszych sposobów na przeżywanie muzyki.

Nauczysz się
  • rozwijać umiejętności gry na instrumentach: fortepianie, gitarze, gitarze basowej, ukulele i cajonie.

  • definiować pojęcia związane z grą na instrumentach.

  • dostrzegać różnice pomiędzy wymienionymi w lekcji instrumentami.

Instrumentów jest wiele, dlatego poniżej wybrane zostały te, od których najłatwiej rozpocząć swoją przygodę z muzyką.

Należą do nich: pianino/fortepian, gitara akustyczna, ukulele, gitara basowa oraz cajon. [czytaj: kahon] Lekcja ta przedstawi kolejno wymienione instrumenty, pokaże jak się na nich gra, wydobywa pierwsze dźwięki oraz spróbuje Was zachęcić do poznania łatwych utworów muzycznych.

Nauka gry na pianinie – film

W poniższym filmie zostanie omówione pianino elektroniczne. Stanowi ono jeden z popularnych i rozpoznawalnych instrumentów. Z wielu ciekawostek na temat fortepianu warto pamiętać, że waży średnio od 200 kg (to tyle co motocykl miejski) do 500 kg (to tyle co mały samochód). Składa się z blisko ponad 12000 części (z czego 10000 to części ruchome) i posiada od 220 do 230 strun. W jego zakresie dźwięków odnajdziemy wszystkie wysokości dźwięków instrumentów całej orkiestry symfonicznej. Łączne napięcie strun w fortepianie wynosi do 15 ton w fortepianach gabinetowych (a w koncertowych nawet 30 ton). To znaczy, że rama żeliwna jest w stanie udźwignąć ciężar równy pustego wagonu kolejowego towarowego.

Polecenie 1

Na podstawie pierwszego filmu określ, jak powinna wyglądać prawidłowa postawa przy graniu na pianinie? Zapisz odpowiedz poniżej.

ROaPwTNojp6Il
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 2

Na podstawie pierwszego filmu wyjaśnij, czym jest akord. Zapisz odpowiedz poniżej.

RYJtmjjpeiX4c
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 3

Na podstawie pierwszego filmu odpowiedz, ile akordów potrzeba, żeby zagrać „Chodź pomaluj mój świat”? Zapisz odpowiedz poniżej.

R3BgmTyp6Aytd
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Jak zbudowane jest pianino?

R197k3pYR56Jk
Ilustracja interaktywna przedstawia opis instrumentu – pianina. Z lewej strony znajduje się ilustracja przedstawiająca opisywany materiał, z prawej strony widoczne są poszczególne elementy dotyczące budowy instrumentu. Pianino zbudowane jest z drewnianych polakierowanych na błyszcząco czarnych płyt, klawiatury z czarnymi i białymi klawiszami umieszczonymi mniej więcej w połowie wysokości instrumentu. U dołu instrumentu znajdują się trzy pedały koloru złotego. Po kliknięciu na tekst „O instrumencie” znika pianino i ukazuje się informacja dodatkowa: Pianino to klawiszowy instrument muzyczny, którego pierwsze wersje powstały na przełomie XVIII i XIX wieku. Pianino wywodzi się z klawicyterium oraz tzw. żyrafy. Pierwsze jednak mechanizmy strunowe nie były w tych wersjach idealne. Zmiany w konstrukcji instrumentu pojawiały się przez następne lata, by w 1826 roku uzyskać swój ostateczny kształt. Wtedy to angielski konstruktor Robert Wornum zmodernizował mechanizm pianinowy (między innymi poprawił nachylenie strun). W obecnych czasach zasada działania mechanizmu pianinowego nie różni się zbytnio od swojego pierwowzoru, który powstał prawie 200 lat temu. Drobnym modyfikacjom poddawano poszczególne elementy np. tłumiki (tak zwane moderatory), które odpowiadają za przyciszanie dźwięków wydobywających się z pianina. Obecnie coraz popularniejsze stają się pianina elektryczne, które zajmują o wiele mniej miejsca, są składane lekkie i poręczne oraz tańsze. W porównaniu do klasycznego pianina, elektryczna wersja brzmi inaczej – brak im charakterystycznego brzmienia. Po kliknięciu na tekst „Obudowa” wyświetla się sama obudowa instrumentu bez klawiatury i pedałów a także informacja dodatkowa: Obudowa klasycznego pianina zbudowana jest z drewna. Jakość oraz typ drewna zależy od ceny instrumentu. Najczęściej w klasycznych pianinach spotyka się drewno klonowe, mahoniowe, palisandrowe, hebanowe. W najdroższych pianinach stosuje się drewno świerku sitkajskiego – firmą, która stosuje takie drewno jest Steinway&Sons. Obudowy pianin najczęściej występują w trzech kolorach: białym, brązowym oraz czarnym. Ten ostatni jest najpopularniejszy. Za jego błyszczącą odmianę często należy dodatkowo dopłacić. Obudowa elektrycznego pianina najczęściej zbudowana jest z plastiku. W najdroższych pianinach elektrycznych obudowy są także drewniane. Przykładem takiego instrumentu może być Casio GP‑510. Po kliknięciu na tekst „Górna część instrumentu” wyświetla się obudowa instrumentu wraz z podniesioną pokrywą za którą znajduje się serce instrumentu – mechanizm odpowiedzialny za barwę i głośność instrumentu – struny oraz naciągi. Wnętrze fortepianu jest koloru złotego. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Uznanych powszechnie za antyki jest jednym z najważniejszych elementów pianina – to właśnie w niej znajduje się mechanizm odpowiedzialny za barwę i głośność dźwięku. Tam też znajduje się górna część płyty rezonansowej, (która najczęściej wykonana jest wysokiej, jakości drewna sosnowego czy świerkowego), różnej grubości struny (wiolinowe i basowe), kołki stroikowe, strojnica. Warto wspomnieć, że struny wiolinowe różnią budową od basowych. Oba rodzaje strun są stalowe, ale basowe posiadają dodatkowy oplot z miedzi, co powoduje, że te struny są cięższe. Jedna struna napięta jest z siłą około 100 kg, więc kołki stroikowe muszą być solidnej jakości. Wyróżniamy dwa rodzaje mechanizmów – wiedeński (górnotłumikowy) oraz angielski (dolnotłumikowy). Na prezentowanym przykładzie mamy do czynienia z mechanizmem angielskim. Czym się różnią oba te systemy? Mechanizm wiedeński spotykany jest w bardzo starych pianinach, uznawanych powszechnie za antyk. Mechanizm ten wyszedł z powszechnego użycia na przełomie XIX i XX wieku. System górnotłumikowy charakteryzuje się tym, że tłumiki znajdują się nad młotkami, przez co słabo tłumią dźwięki. Dodatkowo sam mechanizm jest bardzo prosty konstrukcyjnie, bo posiada tylko cztery dźwignie. System ten ma ograniczony zakres regulacji, przez co jest trudny w strojeniu. System dolnotłumikowy (angielski) zaczął być popularny na początku XX wieku i jest stosowany do czasów obecnych. Jak sama nazwa wskazuje tłumiki w tym systemie zostały umieszczone pod młotkami, przez co poprawiono tłumienie dźwięków. Mechanizm ten posiada pięć dźwigni, ma szerszy zakres regulacji i jest łatwiejszy (a co za tym idzie tańszy) w strojeniu. Po kliknięciu na tekst „Dolna część instrumentu” wyświetla się obudowa wraz z odsłoniętymi pokrywami, które odkrywają górę oraz dół instrumentu – metalową ramę wraz ze strunami. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Dolna część instrumentu jest równie ważna, co jej górna część. Tutaj odnajdziemy fragmenty stelażu urządzenia, dolną część płyty rezonansowej, stąd zaczynają ciągnąć się struny basowe i wiolinowe. W dolnej części znajdują się pedały. W starszych pianinach stosowano dwa pedały, w nowszych doszedł trzeci. Więcej informacji o manipulatorach nożnych znajduje się w sekcji im poświęconych. Po kliknięciu na tekst „Klawiatura” wyświetla się obudowa instrumentu wraz z odsłoniętym wnętrzem oraz klawiaturą złożoną z czarnych oraz białych klawiszy. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Typowe pianino ma 88 klawiszy, ale istnieją także wersje 61 i 76 klawiszowe. Jednak te skierowane są do bardziej zaawansowanych użytkowników. Pianino 88 klawiszowe idealne jest dla osób początkujących. Klawisze najczęściej zbudowane są z akrylu, fenolu, syntetycznego hebanu czy syntetycznej kości słoniowej. Część bardzo starych pianin posiada klawisze z kości słoniowej (!). Warto wspomnieć, że obrót kością słoniową pozyskaną po 1947 roku jest surowo karany w Unii Europejskiej. Po kliknięciu na tekst „Pedały” wyświetla się obudowa instrumentu wraz z odsłoniętym wnętrzem, klawiaturą oraz pedałami. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Pianino może posiadać dwa lub trzy pedały. Stare instrumenty będą posiadać dwa pedały to jest una corda (lewy) oraz sostentuto (prawy). Współczesne pianino posiada trzy manipulatory nożne (pedały). Każdy z nich odpowiada za brzmienie lub wydłużenie dźwięków. Lewy pedał zwany (una corda) odpowiada za zmianę brzmienia dźwięków, które po jego wciśnięciu są delikatniejsze w odbiorze. Środkowy pedał zwany sostenuto (z włoskiego: spokojnie) wydłuża tylko wybrane przez muzyka dźwięki. Zasada działania tego pedału różni się od innych. Aby wydłużyć wybrane dźwięki, muzyk musi najpierw zagrać wybrane dźwięki i nacisnąć pedał. Wybrane dźwięki zostaną wydłużone, zaś pozostałe będą miały swoją normalną długość. Prawy pedał zwany damperem i wydłuża wszystkie dźwięki podczas naciśniętego pedału. Po kliknięciu na tekst „Podsumowanie” wyświetla się pianino z widoczną klawiaturą z biało‑czarnymi klawiszami, złotymi pedałami. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Z treści prezentacji dowiedzieliście się o historii pianina oraz jego budowie. Pianino jako młodszy i mniejszy brat fortepianu odnalazł swoje miejsce w mieszkaniach i domach klasy średniej. Przez swoje mniejsze rozmiary idealnie odnalazł swoją niszę – mogli go nabyć ludzie, dla których klasyczne fortepianie okazały się za duże. Pianino to instrument uniwersalny, mogą na nim grać osoby początkujące (na wersji 88 klawiszowej) oraz profesjonaliści (na wersjach 61 i 76 klawiszowych).
Budowa pianina,online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Budowa pianina, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 4

Odpowiedz na pytanie. W którym wieku powstały pierwsze wersje fortepianu? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RhiZy9hhiQMVj
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 5

Odpowiedz na pytanie. Jak nazywał się i skąd pochodził konstruktor, który zmodernizował fortepian i nadał mu obecny kształt? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1axA3XSLsejC
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 6

Odpowiedz na pytanie. Z ilu klawiszy składa się klawiatura typowego fortepianu? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

ReOz2WMB2h9Gc
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Nuty do nauki gry na fortepianie

„Chodź, pomaluj mój świat” z repertuaru zespołu 2+1

Hello [czytaj: heloł] z repertuaru Adele [czytaj: adel]

Nauka gry na gitarze akustycznej – film

Trudno sobie wyobrazić jakiekolwiek spotkanie muzyczne bez gitary. Zabieramy ją na wycieczkę, stanowi nieodzowny instrument wielu koncertów szkolnych i uroczystości kameralnych. Łatwość nauki gry na tym instrumencie potęguje liczbę chętnych w podejmowaniu lekcji. Podstawową formą obecnego zapisu do gry na gitarze, bez używania systemu nutowego są tak zwane tabulatury. Dawniej tym terminem odnoszono się do zbiorczego określenia instrumentalnych systemów notacyjnych (wiek XV–XVII). Obecnie tabulaturyTabulaturatabulatury kojarzone są przede wszystkim z tak zwaną XX‑wieczną tabulaturą gitarową, która jest łatwiejszym sposobem nauki gry na tym instrumencie. Kolejnym udogodnieniem dla muzyka – gitarzysty zwłaszcza przy potrzebie zmiany tonacji jest przyrząd, skracający menzurę strun w gitarze. Takie urządzenie to kapodaster.Kapodasterkapodaster. W filmie przedstawiono podstawy techniki gry na gitarze akustycznej oraz pierwsze kroki w opanowaniu prostych utworów: „Hej! Bystra woda” oraz piosenki grupy Lady Pank [czytaj: lejdi pank] „Zawsze tam gdzie ty”.

RpMJg5sgkobwb
Ilustracja przedstawiająca kapodaster, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Ilustracja przedstawiająca kapodaster, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
R1Lvm7T7NxPQT
Kapodaster zamontowany na gryfie gitary, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Kapodaster zamontowany na gryfie gitary, fotografia, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 7

Na podstawie pierwszego filmu, ułóż palce na gryfie gitary do podstawowych chwytów pieśni „Hej! Bystra woda”.

Polecenie 8

Na podstawie wiedzy zdobytej z drugiego filmu określ, jakie akordy zostały użyte w filmie do zagrania refrenu piosenki zespołu Lady Pank. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R4WU14IEFSAQ3
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 9

Zanuć melodię utworu „Zawsze tam gdzie Ty” i spróbuj dołączyć bicia gitarowe z akordami.

Jak zbudowana jest gitara akustyczna?

RgAOff54EfWXO
Ilustracja interaktywna przedstawia opis instrumentu – gitary akustycznej. Z lewej strony znajduje się ilustracja przedstawiająca opisywany instrument, z prawej strony widoczne są poszczególne elementy dotyczące budowy instrumentu. Gitara akustyczna zbudowana jest z drewna – dół gitary jest wykonany z ciemnego drewna, zaś góra z jasnego. Instrument posiada sześć strun. Po kliknięciu na tekst: „Plecy pudła rezonansowego” wyświetlają się plecy gitary akustycznej – widok od wnętrza – drewniana brązowa płyta wraz z zamocowanymi czterema deseczkami. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Przeważnie wykonane są z innego gatunku drewna niż góra pudła, często do budowy pleców wykorzystuje się laminat, z tego względu, że plecy (jak i boki) mają marginalny wpływ na brzmienie instrumentu. Należy jednak pamiętać, że plecy jak i boki odbijają drgania wytworzone przez struny i mają one wpływ na charakter barwy dźwięku gitary. Po kliknięciu na tekst: „Boki pudła rezonansowego” wyświetlają boki gitary akustycznej wykonane z ciemnej płyty drewnianej. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Wysokość pasów bocznych, które łączą dno z górną częścią pudła ma wpływ na brzmienie instrumentu. Boki podobnie jak plecy wykonane są przeważnie z jednej lub dwóch sklejonych listew. Po kliknięciu na tekst: „Gryf i główka” wyświetla się gryf wraz z główką gitary. Gryf jest wykonany z jasnego kawałka drewna, zaś główka z ciemnego kawałka drewna, klucze przymocowane do główki są koloru białego. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Gryf służy do wydłużenia menzury instrumentu, to oznacza, że umożliwia nam on grę bardzo niskich dźwięków. Gryf połączony jest z pudłem rezonansowym, a jakość zastosowanego połączenia ma bardzo duży wpływ na struny oraz na czystość wydobywającego się dźwięku na poszczególnych progach gryfu. Gryf bezpośrednio łączy się z główką. Główka to część gitary, która jest jednym z najbardziej zdobionych elementów. To właśnie na niej znajdują się klucze, które służą do naciągania strun. Główka może być lita lub szczelinowa, klucze mogą być otwarte lub zamknięte. Po kliknięciu na tekst: „Góra pudła rezonansowego (top)” wyświetla się płyta górna gitary akustycznej tak zwany top. Na płycie górnej znajduje się otwór rezonansowy, który zdobiony jest kwiecistymi ornamentami. U dołu płyty znajduje się mostek, do którego przymocowane zostaną struny. Góra pudła rezonansowego jest wykonana z jasnego kawałku drewna. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Góra pudła rezonansowego tak zwany top, to część gitary, do której przymocowany jest mostek. W tym miejscu znajduje się także otwór, który prowadzi do wnętrza pudła – to właśnie dzięki niemu dźwięk jest głośny i wyraźny. Po kliknięciu na tekst: „Podstrunnica, struny” wyświetla się grafika podstrunnicy oraz sześciu strun. Podstrunnica jest koloru czarnego, zaś struny są koloru srebrnego. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Podstrunnica to część gitary, w której dociskamy struny. To na niej znajdują się progi, czyli elementy, do których dociskamy struny, dzięki czemu możemy uzyskać wyższy dźwięk. Istnieją dwa rodzaje podstrunnicy – płaska oraz wypukła. Gitara akustyczna posiada wypukłą podstrunnicę. Struny. Gitara klasyczna posiada SZEŚĆ strun, są to: Pierwsza struna: E1; Druga struna: B2 lub H2; Trzecia struna: G3; Czwarta struna: D4; Piąta struna: A5; Szósta struna: E6.
Budowa gitary akustycznej,online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Budowa gitary akustycznej, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 10

Odpowiedz na pytanie. Do czego służy gryf w gitarze akustycznej? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RFda8a9uRacDB
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 11

Odpowiedz na pytanie. Ile strun ma standardowa gitara akustyczna? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1QlA88IWuTat
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 12

Wymień nazwy strun w gitarze akustycznej. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1aIPFNdiQCD8
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Nuty/chwyty do nauki grania na gitarze

Piosenka ludowa „Hej, bystra woda”

R1XMyDh4MIa8b
Tekst piosenki „Hej, bystra woda” z zapisem nutowym melodii, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Tekst piosenki „Hej, bystra woda” z zapisem nutowym melodii, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
R1a7i88HFHeyB
Chwyty gitarowe do utworu „Hej, bystra woda”, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Chwyty gitarowe do utworu „Hej, bystra woda”, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

„Zawsze tam gdzie ty” z repertuaru zespołu Lady Pank [czytaj: lejdi pank]

R1TVUQczCSUjk
Zapis nutowy utworu „Zawsze tam, gdzie ty”, opracowano na podstawie: „Podręcznik Muzyka. Klasa 1. Zakres podstawowy. Liceum i technikum, Wydawnictwo Operon, Gdynia 2019”, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Zapis nutowy utworu „Zawsze tam, gdzie ty”, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
RLhpExGSz5oaI
Chwyty gitarowe do utworu „Zawsze tam, gdzie ty”, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Chwyty gitarowe do utworu „Zawsze tam, gdzie ty”, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Come Together” [czytaj: kam tugeder] z repertuaru zespołu „The Beatles” [czytaj: de bitls]

Immigrant Song” [czytaj: imigrant song] z repertuaru zespołu „Led Zeppelin” [czytaj: led zepelin]

I Wish” [czytaj: aj łisz] z repertuaru Steviego Wondera [czytaj: stiwiego łondera]

London Calling” [czytaj: london koling] z repertuaru zespołu The Clash [czytaj: de klasz]

Son of a Blue Sky” [czytaj: son of e blu skaj] z repertuaru zespołu Wilki

Stand By Me” [czytaj: stend baj mi] z repertuaru Bena E. Kinga

Nauka gry na gitarze basowej – film

Czy kontrabas ma coś wspólnego z gitarą basową? Czy posiada progi, czy podobnie jak w skrzypcach ich nie ma? O tym dowiecie się w kolejnym materiale, poświęconym gitarze basowej.

Polecenie 13

Zapisz odpowiedź poniżej, w odniesieniu do filmów wyjaśnij, na czym polega riff.

Rz2lwt20vierD
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 14

Zapisz odpowiedź poniżej: Jaką rolę pełni gitara basowa w zespole muzycznym?

RXjMSrmPeOqFR
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 15

Zapisz odpowiedź poniżej: Co mają ze sobą wspólnego kontrabas i gitara basowa?

R1ZzZcNiDEf32
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Jak zbudowana jest gitara basowa?

R1REfvBHBbPc9
Ilustracja interaktywna przedstawia opis instrumentu – gitary basowej. Z lewej strony znajduje się ilustracja przedstawiająca opisywany instrument, z prawej strony widoczne są poszczególne elementy dotyczące budowy instrumentu. Gitara basowa to instrument muzyczny składający się z elementów drewnianych, plastikowych oraz elektronicznych. Gitara ma czarno‑biały korpus, gryf i główkę wykonaną z jasnego kawałka drewna. U dołu korpusu gitary znajdują się potencjometry oraz elektronika odpowiedzialna za brzmienie instrumentu. Za gitarą znajduje się duży czarny prostopadłościan – wzmacniacz. Po kliknięciu na tekst: „Korpus” wyświetla się fragment gitary basowej wykonanej z czarnego lakierowanego materiału. Korpus ma wycięte otwory na komponenty elektryczne oraz maskownicę, do której przymocowana zostanie podstrunnica. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Korpus to jeden z najważniejszych elementów gitary basowej. To właśnie w nim znajduje się mostek, przetworniki, potencjometry, elektronika. Do korpusu przytwierdzony jest także gryf. Materiał, z którego wykonany jest korpus ma bardzo duży wpływ na brzmienie instrumentu. Najbardziej zrównoważonym drewnem jest olcha, która zapewnia neutralny ton. Muzycy, którzy lubią wzmocnione niskie tony powinni szukać instrumentów wykonanych z topoli, mahoniu, natomiast muzycy szukający twardego basu powinni szukać gitar, gdzie korpus wykonany jest z jesionu czy klonu. Korpusy wykonane z drewna lipowego i topoli charakteryzują się wzmocnionym środkiem. Istnieją trzy rodzaje korpusu: solid body, semi hollow body, hollow body. Solid body to najpopularniejszy rodzaj korpusu, który nie posiada żadnych otworów rezonansowych. Jest to lity kawałek drewna, który posiada tylko otwory na komponenty elektroniczne. Semi hollow body posiada otwory rezonansowe w kształcie litery f (pudło jest częściowo wydrążone), i stanowi pomost pomiędzy brzmieniem jak full body i hollow body. Hollow body posiada w pełni wydrążony korpus, tak jak gitara akustyczna, posiada otwory rezonansowe w kształcie litery f. Dźwięk instrumentu można porównać do kontrabasu. Po kliknięciu na tekst: „Gryf, główka, podstrunnica, markery” wyświetla się podstrunnica wraz z naniesionymi markerami, gryfem i główką. Gryf wykonany jest z jasnego kawałka drewna, zaś podstrunnica z lakierowanego, nieco ciemniejszego kawałka drewna. Z prawej strony znajduje się informacja dodatkowa: Gryf tak jak w innych rodzajach gitar jest bardzo ważnym elementem instrumentu. To właśnie do niego przymocowana jest główka z kluczami, podstrunnica z progami (lub bez), markery i struny. Do produkcji gryfu najczęściej używa się drewna klonowego, ale często spotykany jest także palisander. Wyróżniamy trzy rodzaje mocowania gryfu: Bolt‑on – gryf przykręcony jest do korpusu za pomocą śrub. Set‑neck – gryf przymocowany jest na stałe do korpus (np. za pomocą kleju). Neck‑thru – gryf jest w laminowany w korpus i przebiega przez jego całość (takie rozwiązanie jest stosowane tylko w najdroższych gitarach). Przykładem tak zastosowanego rozwiązania może być gitara Mayones Caledonius 4. Główka Podobnie jak w innych gitarach, jest to jeden z najbardziej zdobionych elementów instrumentu. To do niej przymocowane są klucze, które służą do strojenia strun. Większą ilość informacji o kluczach znajdziecie w sekcji poświęconej kluczom. Podstrunnica. Podstrunnica najczęściej wykonana jest z drewna klonowego lub palisandrowego. Bardzo drogie modele ten element mają wykonany z drewna hebanowego. Na podstrunnicy znajdują się progi, które służą do wydobywania dźwięków wyższych od tych, które występują standardowo. Gitara basowa ma od 19 do nawet 36 progów (gitary tworzone na zamówienie). Najczęściej jednak gitara basowa ma do 24 progów. Warto wspomnieć, że istnieją także bez progowe gitary basowe, które skierowane są do profesjonalistów. Takie gitary umożliwiają wydobycie dźwięków nieosiągalnych dla zwykłej gitary basowej. Markery. Marker jest to element zdobiący gryf, często są to czarne kropki, motywy graficzne, a rzadziej diody led. Po kliknięciu na tekst: „Główka i struna” wyświetlają się struny wraz z elementami główki – kluczami do regulacji strun. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Jak już wcześniej zostało wspomniane, główka gitary to najbardziej zdobiony element w całym instrumencie. Główka pełni także inną ważną rolę – do niej przymocowane są klucze, którymi stroi się gitarę. Materiał i jakość wykonania kluczy ma gigantyczny wpływ na pracę gitary. Wyrobione lub słabej jakości klucze spowodują, że gitarę będziemy musieli stroić bardzo często. Na główce znajdują się także kołki, na które nawijane są struny w czasie dostrajania lub ich zakładania. Między główką a gryfem znajduje się siodełko (próg zero), na którym opierają się struny. Struny. Standardowa gitara basowa ma cztery struny (E1, A1, D, G). Istnieją także pięciostrunowe (H, E1, A1, D, G) a także sześciostrunowe gitary basowe o układzie strun: (H, E1, A1, D, G, C3). W ramach ciekawostki należy wspomnieć, że powstały także gitary basowe o ośmiu, dwunastu i osiemnastu strunach. Struny wykonane są z metalu i często są owijane za pomocą tworzywa sztucznego. Do produkcji strun najczęściej używa się nierdzewnej stali, stali niklowanej lub niklu. Istnieją trzy rodzaje owijki: Round wound najpopularniejszy rodzaj owijki. Mogą wydawać niepożądane dźwięki w czasie gry na gitarze. Ich kolejnym minusem jest to, że szybko zużywają podstrunnice. Half wound - bardzo popularny i jednocześnie uniwersalny rodzaj owijki. Jest nazywany złotym środkiem pomiędzy Round woundflat wound. Zaletą tej owijki jest to, że wolniej zużywają podstrunnice, oraz rzadziej trzeba ją wymieniać w porównaniu do round wound. Flat wound - często stosowane są w jazzie i w gitarach bezprogowych. Najwolniej zużywają progi oraz najrzadziej wymagają wymiany.Po kliknięciu na tekst „Elektryka” wyświetlają się elektryczne elementy gitary elektrycznej – potencjometry oraz przetworniki. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Komponenty elektryczne występujące w gitarze basowej uznawane są za serce instrumentu. Za pomocą potencjometrów możemy regulować głośność instrumentu oraz modyfikować jego barwę a za pomocą gniazda zasilającego możemy sprawić, że gitarę basową będzie słychać głośno i wyraźnie. Tutaj także znajdują się przetworniki Single Coil, Humbucker i Precision. Te pierwsze używane są przez muzyków grających jazz, funk i rocka. Tego typu przetworniki nie są zalecane dla muzyków grających cięższe brzmienia, np. power metalu. Drugi rodzaj przetworników, czyli wspomniany Humbucker idealnie nadaje się dla muzyków grających cięższe brzmienia. Humbuckery używane są także w innych gatunkach muzycznych, często w formie eksperymentów. Przetworniki typu Precision to inaczej dwa przetworniki Single Coil, każdy obejmujący dwie struny i charakteryzuje się bardzo „pełnym” brzmieniem. Te przetworniki są uniwersalne i stosowane są w każdym gatunku muzycznym. Na korpusie znajduje się także mostek wraz ze strunociągiem. Odpowiada on za regulację długości struny oraz za jej zakotwiczenie. Bez mostka struna po prostu by zwisała. Jakość wykonania mostka zależy od jego ceny. Najdroższe modele charakteryzują się mechanizmem naciągu oraz zastosowanym materiałem - część producentów tworzy mostki z domieszką złota, które według niektórych muzyków poprawia jakość brzmienia instrumentu. Po kliknięciu na tekst „Wzmacniacz” wyświetla się wzmacniacz – duży prostopadłościan o czarnych ścianach. W lewym górnym rogu widnieje napis NUX oraz potencjometry.
Budowa gitary basowej, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Budowa gitary basowej, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 16

Wymień elementy elektryczne gitary basowej. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1YxiWfMxflVd
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 17

Określ, jak nazywa się urządzenie wzmacniający wydobywające dźwięki gitary basowej. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RnU01g8icHtf7
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 18

Odpowiedz na pytanie. Ile strun ma standardowa gitara basowa? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1F6QLyJGVWnO
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Nuty/chwyty do nauki grania na gitarze basowej

Another One Bites The Dust” [czytaj: enoder łan bajts de dast] z repertuaru zespołu Queen [czytaj: kłin]

Billie Jean” [czytaj: bili dżin] z repertuaru Michaela Jacksona [czytaj: majkela dżeksona]

Seven Nation Army” [czytaj: sewen nejszyn ermi] z repertuaru zespołu The White Stripes [czytaj: de łajt strajps]

Back in Black” [czytaj: bak in blak] z repertuaru zespołu AC/DC [czytaj: ej si di si]

(Don't Fear) The Reaper [czytaj: dont fir de riper] z repertuaru zespołu Blue Oyster Cult [czytaj: blu ojster kalt]

Smoke on the Water [czytaj: smołk on de łoter] z repertuaru zespołu Deep Purple [czytaj: dip perpul]

Nauka gry na ukulele – film

UkuleleUkuleleUkulele aktualnie przeżywa prawdziwy renesans popularności. Należy do grupy instrumentów strunowych szarpanych. W swojej formie najbardziej zbliżony do niewielkiej gitary, chociaż istnieją ukulele o innych kształtach pudła rezonansowego. W kolejnym materiale pokazane zostanie, w jaki sposób gra się na ukulele.

Polecenie 19

Zapisz odpowiedz poniżej, nazwij podstawowe części budowy ukulele.

R16soJnBKf32o
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 20

Zapisz odpowiedz poniżej, wymień nazwy strun w ukulele.

RsERZzX9N7QrT
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 21

Na podstawie filmów zagraj ćwiczenie (palcówkę), które poprawi brzmienie dźwięków.

Jak zbudowane jest ukulele?

RXDVQUtgjm3Ud
Ilustracja interaktywna przedstawia opis instrumentu – ukulele. Z lewej strony znajduje się ilustracja przedstawiająca opisywany instrument, z prawej strony widoczne są poszczególne elementy dotyczące budowy instrumentu. Ukulele to instrument muzyczny zbudowany z drewna, kształtem przypomina małą gitarę. Instrument ma cztery struny. Po kliknięciu na tekst „Informacje o instrumencie i plecki ukulele” wyświetlają się plecki instrumentu wykonane z brązowej drewnianej płyty, do której przymocowane zostały trzy listewki wszerz oraz jedna dłuższa listewka biegnąca wzdłuż płyty. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Ukulele to instrument strunowy, swoim kształtem przypomina miniaturową gitarę. Wywodzi się z portugalskiej Madery, a na Hawaje trafił wraz z emigrantami, którzy przybyli na wyspy w drugiej połowie XIX wieku. Ukulele zyskało popularność dzięki hawajskiej arystokracji, która zaczęła propagować w swoim otoczeniu nowy instrument muzyczny, łącząc jego brzmienie z tradycją hawajską. Plecy ukulele, podobnie jak gitary, często wykonane są z gorszego rodzaju drewna lub z laminatu. Jest to spowodowane tym, że plecy jak i boki mają marginalny wpływ na brzmienie instrumentu. Po kliknięciu na tekst „Boczki” wyświetlają się boczki ukulele, które zostały wykonane z brązowego kawałka drewna. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Podobnie jak u gitary, wysokość boczków ma wpływ na brzmienie instrumentu. Boczki najczęściej wykonane są z tego samego gatunku drewna co plecki. Bardzo popularnym drzewem, z którego wykonuje się plecki i boczki są Sapele. Drewno z tego drzewa jest szeroko stosowane w przemyśle stolarskim i muzycznym. Po kliknięciu na tekst „Gryf” wyświetla się gryf wraz z główką i przymocowanymi do niej kluczami. Gryf wraz z główką wykonany jest z ciemnego kawałka drewna. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Na gryfie spoczywa grająca ręka. To tutaj znajduje się podstrunnica, progi oraz markery, które ułatwiają grę na ukulele, a także pełnią funkcję ozdobną. Pomiędzy główką a gryfem znajduje się tak zwany punkt zerowy, który łączy oba elementy. Główka podobnie jak w gitarze posiada zamontowane klucze (stroiki). Na główce oprócz kluczy znajdziemy także logo producenta. Ta część instrumentu jest jednym z najbardziej zdobionych elementów. Po kliknięciu na tekst „Top, górna część pudła rezonansowego” wyświetla się górna płyta rezonansowa wykonana z brązowej płyty drewnianej, do której przymocowany został mostek. Płyta ma wycięty otwór rezonansowy zdobiony żółtym okręgiem. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Top, czyli górna część pudła rezonansowego z otworem rezonansowym, dzięki niemu dźwięk jest głośny i wyraźny. Do topu przymocowany jest mostek. Top „zamyka” budowę korpusu, na który składają się także plecki i boczki. Top najczęściej wykonywany jest z lepszego gatunkowo drewna. W tańszych instrumentach najczęściej są to Sapele, klon, lipa, laminat. W droższych występuje: mahoń, orzech, świerk, i drewno koa. Po kliknięciu na tekst „Podstrunnica” wyświetla się wskazany element – ciemny kawałek drewna ozdobiony srebrnymi wypustkami – markerami. Na podstrunnicy leżą cztery struny. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Podstrunnica ukulele (w tym przypadku sopranowego) składa się z  15 progów, markerów i siodełka. Większe rodzaje ukulele posiadają większą ilość progów. Przykładowo ukulele koncertowe posiada takich progów 18, a wersja tenorowa ma ich nawet 19. Przedstawione w prezentacji ukulele sopranowe ma cztery struny (a, e, c, g), które wykonane są z nylonu. Gra się na nich przeważnie palcami lub za pomocą kostki filcowej. Kostki wykonane z innych materiałów powodują zbyt głośne uderzenia w struny. Bardzo ważnym elementem jest także mostek, który znajduje się na pudle rezonansowym, ma on za zadanie przytrzymywać struny.
Budowa ukulele, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Budowa ukulele, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 22

Określ, ile strun ma ukulele. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1Dr96rcxejbU
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 23

Odpowiedz na pytanie. W którym wieku ukulele pojawiło się na Hawajach? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

ROm1Ujcw6JglM
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 24

Określ, jak nazywa się górna część pudła rezonansowego. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1EADkLWezWf6
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Nuty/chwyty do nauki grania na ukulele

„Chodź, pomaluj mój świat” z repertuaru zespołu 2 plus 1

RjUlfPQkZXBkL
Chwyty na ukulele do utworu „Chodź, pomaluj mój świat” z repertuaru zespołu 2 plus 1,online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Chwyty na ukulele do utworu „Chodź, pomaluj mój świat” z repertuaru zespołu 2 plus 1, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Hello” [czytaj: heloł] z repertuaru Adele [czytaj: adel].

R1QKDTGvUifci
Chwyty na ukulele do utworu „Hello” [czytaj: heloł] z repertuaru Adele [czytaj: adel], online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Chwyty na ukulele do utworu „Hello” z repertuaru Adele, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Nagrania z piosenkami (z akordami na gitarę i ukulele) wraz z dodatkowym podkładem i linią melodyczną.

RW3zNFhaEic0T
„Sto lat” jako partytura do zagrania na gitarze oraz ukulele, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Partytura utworu „Sto lat” jako przykład do zagrania na gitarze oraz ukulele, partytura, licencja: CC BY 3.0.
R103LqZ4AO6AR
1. Utwór pod tytułem „Sto Lat”. Utwór trwający 22 sekundy. Kompozycja jest wokalno‑instrumentalna, przeznaczona na głos damski w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma bardzo wesoły, pogodny i żywy charakter. Tekst kompozycji jest śpiewany w języku polskim.
R11Aheb7s8lrS
2. Utwór pod tytułem „Sto Lat”. Utwór trwający 22 sekundy. Kompozycja jest instrumentalna, przeznaczona na grającą melodię gitarę elektryczną w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma bardzo wesoły, pogodny i żywy charakter.
R1M1qg8UuegzA
„Zielony mosteczek” jako partytura do zagrania na gitarze oraz ukulele, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, „Zielony mosteczek” jako partytura utworu do zagrania na gitarze oraz ukulele,, partytura, licencja: CC BY 3.0.
R1Ir9zkO4tE28
3. Utwór pod tytułem „Zielony Mosteczek”. Utwór trwający 21 sekund. Kompozycja jest wokalno‑instrumentalna, przeznaczona na głos damski w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma bardzo żywy, pogodny i radosny charakter. Tekst kompozycji jest śpiewany w języku polskim.
RnJKHI4gc3azS
4. Utwór pod tytułem „Zielony Mosteczek”. Utwór trwający 21 sekund. Kompozycja jest instrumentalna, przeznaczona na grającą melodię gitarę elektryczną w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma bardzo żywy, pogodny i radosny charakter. Tekst kompozycji jest śpiewany w języku polskim.
R1VnfbcrNLU45
Utwór pod tytułem „Nieznajomy” autorstwa Dawida Podsiadło, Karoliny Kozak oraz Bogdana Kondrackiego, w oryginale wykonywany przez Dawida Podsiadło oraz jego zespół. Utwór trwający 4 minuty i 27 sekund. Aranżacja utworu jest wokalno‑instrumentalna, przeznaczona na głos damski w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w średnio szybkim tempie. Ma dość nostalgiczny, nieco sentymentalny, miejscami dramatyczny charakter. Tekst kompozycji jest śpiewany w języku polskim.
R1Rby1E2ZGoEQ
Utwór pod tytułem „Nieznajomy” autorstwa Dawida Podsiadło, Karoliny Kozak oraz Bogdana Kondrackiego, w oryginale wykonywany przez Dawida Podsiadło oraz jego zespół. Utwór trwający 4 minuty i 27 sekund. Aranżacja utworu jest instrumentalna, przeznaczona na grającą melodię gitarę elektryczną w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w średnio szybkim tempie. Ma dość nostalgiczny, nieco sentymentalny, miejscami dramatyczny charakter.

Nauka gry na cajonie – film

CajonCajonCajon [czytaj: kahon, z hiszpańskiego cajón – skrzynia] to rodzaj skrzyni perkusyjnej wykonanej zazwyczaj z drewna. Wywodzi się z instrumentów afrykańskich, skąd na kontynent amerykański przywędrował wraz z niewolnikami. Potem trafił do Europy, gdzie zaczęli go używać muzycy flamenco. W kolejnym filmie zobaczycie, jakie mieści niespodzianki i z jakich elementów zbudowany jest jego środek.

Polecenie 25

Zapisz odpowiedz poniżej. Znany muzyk Paco de Lucia- jaki ma związek z cajonem?

R4K47fNQDnQuG
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 26

Zapisz odpowiedz poniżej, co oznacza termin bass, slaphigh slap.

R1ayDDaOZy4sI
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 27

Zapisz odpowiedz poniżej, jaką pełnią rolę wewnętrzne części cajon?

R1ClcfLsW9iSf
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Jak zbudowany jest cajon?

R1JoRZz6jxww1
Ilustracja interaktywna przedstawia opis instrumentu – cajonu. Z lewej strony znajduje się ilustracja przedstawiająca opisywany instrument, z prawej strony widoczne są poszczególne elementy dotyczące budowy instrumentu. Cajon to instrument muzyczny o kształcie prostopadłościanu, zbudowany z jasnego drewna. U dołu przedniej ściany znajduje się otwór rezonansowy. Instrument muzyczny znajduje się na białym tle. Po kliknięciu na tekst „Informacje o instrumencie” wyświetla się wnętrze instrumentu przednia płyta została usunięta i ukazano tylko pusty środek. Z prawej strony wyświetla się informacja dodatkowa: Cajon [czytaj: Kahon] to instrument perkusyjny wywodzący się z Peru, Sprowadzony został do Europy przez słynnego muzyka Paco de Lucia i na stałe został skojarzony z muzyką flamenco. Standardowo ma on wymiary 50 cm x 30 cm x 30 cm.Pod tekstem znajduje się ilustracja prezentująca instrument od wewnątrz z poszczególnymi ścianami. Cajon to instrument o kształcie prostopadłościanu, złożony z sześciu ścian, które wykonane są ze sklejki (najczęściej brzozowej). Pięć z sześciu ścian ma grubość od 0,8 cm do 1,5 cm, zaś szósta ściana, którą jest płyta czołowa ma od około 0,3 cm do 0,5 cm. Płyta czołowa montowana jest do ścian za pomocą wkrętów. Luzując wkręty zmienia się charakter dźwięku. Cajon od wewnątrz wzmocniony jest listwami, które mają za zadanie poprawienie stabilności instrumentu; instrument musi być stabilny, ponieważ muzyk gra, siedząc na nim. Po kliknięciu na tekst: „Wnętrze instrumentu” wyświetla się metalowa grzechotka, która nadaje charakterystyczny dźwięk instrumentowi – grzechotka wpada w drgania gdy muzyk uderza w cajon. Z prawej strony znajduje się informacja dodatkowa: Cajon nie zawiera wewnątrz zbyt wielu elementów. W tym przypadku, w środku urządzenia znajdziemy pałąk łączący dwie boczne ścianki oraz struny gitarowe lub sprężyny werblowe, które odpowiadają za charakterystyczny szelest, jaki towarzyszy instrumentowi w trakcie gry. Struny gitarowe/sprężyny werblowe są z jednej strony przymocowane do pałąka, a z drugiej do podstawy instrumentu. Uderzenia w ściankę czołową powodują drgania strun/sprężyn. Istnieją również inne typy mocowania strun/sprężyn werblowych do ścianek urządzenia: Struny/sprężyny można połączyć bezpośrednio – od podłogi (do której przymocowana jest listewka wraz z zakotwiczonymi strunami/sprężynami) do ściany czołowej lub od sufitu do ściany czołowej. Struny/sprężyny mogą być także ustawione pod skosem, przymocowane według wcześniej przedstawionego opisu oraz rzadziej spotykanego sposobu – od ścianek bocznych do sufitu. Istnieje również sposób łączenia strun/sprężyn od podłogi do sufitu. Po kliknięciu na tekst „Otwór reznonansowy i poprawna postawa grającego instrumentalisty” wyświetla się płyta z otworem rezonansowym. Płyta zbudowana jest z jasnej drewnianej płyty. Z prawej strony znajduje się informacja dodatkowa: Ściana basowa (tapa) wyposażona jest w otwór rezonansowy i również wykonana jest ze sklejki. Standardowo otwór rezonansowy ma 12 cm średnicy, ale zdarzają się także większe lub mniejsze. Otwór rezonansowy może być u dołu płyty basowej (tak jak w zaprezentowanym przykładzie), na środku, oraz na górnej części płyty. Ilustracja przedstawia poprawną pozycje przy graniu na cajonie. Poniżej znajduje się tekst: „Jak już wcześniej zostało wspomniane, muzyk gra na instrumencie, siedząc na podłodze, zaś ciało powinno być lekko pochylone do przodu. Muzyk gra na instrumencie, uderzając rytmicznie dłońmi w płytę czołową.” Poniższa ilustracja przedstawia: Muzyka, który siedzi na instrumencie pochylony do przodu, uderza dwiema dłońmi w płytę z otworem rezonansowym. Jak już wcześniej zostało wspomniane, muzyk gra na instrumencie, siedząc na nim. Stopy powinny swobodnie spoczywać na podłodze, zaś ciało powinno być lekko przechylone do przodu. Muzyk gra na instrumencie, uderzając rytmicznie dłońmi w płytę czołową.
Budowa cajonu, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Budowa cajonu, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 28
R1M6acV9sCSdY
Zaznacz odpowiedź na pytanie. Z jakiego kraju Ameryki Południowej został przywieziony Cajon do Europy? Możliwe odpowiedzi: 1. Peru, 2. Kolumbia, 3. Wenezuela, 4. Brazylia, 5. Paragwaj
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 29

Określ, w jaki sposób gra się na cajonie. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RClEKeaGuQb1A
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 30

Określ, jaką alternatywną nazwę ma ściana basowa w cajonie. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1CLHX1EZcOmn
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
PCerePpgc
R1IHSj2DzWKk7
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
PWcBlIgBy

Gra na gitarze solowej i basowej oraz instrumentach klawiszowych

W trakcie prezentacji nauczysz się wykonywać 3 różne utwory na poniżej przedstawionych instrumentach. Zapoznaj się z nimi. Za ich pomocą stworzysz swoje pierwsze solówki.

1,1,1
R1ei5syTtkwTZ
Nagranie dźwiękowe prezentuje przykład brzmienia gitary basowej.
RpAKYurIDvSip
Nagranie dźwiękowe prezentuje przykład brzmienia keyboardu.
R19tl3TGlR7r3
Nagranie dźwiękowe prezentuje przykład brzmienia gitary akustycznej, a w tle bicie metronomu.
R3C748Rzwiaq2
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1N4nxVOALP8Q
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RLWiaOnRvM9AR
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Gitara basowa

Keyboard

Gitara akustyczna

Instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny. Konstrukcja tej gitary jest podobna do innych gitar. Natomiast odróżnia ją możliwość wydobywania dźwięków ze skali kontrabasu, dzięki grubszym strunom.

Instrument muzyczny zaliczany do elektrofonów elektronicznych. Jest to instrument klawiszowy o brzmieniu podobnym do pianina, w którym źródłem dźwięku są analogowe układy elektroniczne, generatory i modulatory dźwięku.

Instrument strunowy, szarpany. Jest to gitara podobna do klasycznej, ale trochę większa, z węższym gryfem i metalowymi strunami. Jest to bardzo uniwersalny instrument z wyrazistym brzmieniem.

Metronom

R1IMGnMz8q8fU
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Metronom to urządzenie wystukujące miarowy rytm. Metronom potrzebny jest przede wszystkim do ćwiczenia w jednym, wybranym, równym tempie.

Transkrypcjablackwhite
PRNSueFEd

Zasady gry na instrumentach

RL0XwwZKi2FfY
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Przedstawione w kolejnych slajdach trzy utwory mają charakter etiud, czyli utworów, które zostały specjalnie skomponowane w celach dydaktycznych - instruktażowych, by poznać zasady i grę na wymienionych instrumentach: gitarze akustycznej, basowej i klawiszach. Stąd wybór tonacji (bardzo proste), tempa utworów (raczej wolne), pojawiające się tematy melodyczne są nieskomplikowane, jednak w każdym jest jakiś muzyczny pomysł przeznaczony dla młodzieży.

Transkrypcjablackwhite
Pli1d5b2U

Utwory muzyczne

Poznaj utwory, które wkrótce będziesz potrafił samodzielnie wykonać. Zapoznaj się z opisem każdego z nich.

R1O1Qp1WCcYco
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
1,1,1

„Wyjście z cienia”

„Spotkanie”

„Kacper”

„Wyjście z cienia” to utwór zawierający melodię w tonacji durowej, w metrum 4/4, prowadzoną przez gitarę elektryczną nagraną wraz z bardzo prostym akompaniamentem gitary akustycznej. Rytmiczny charakter utworu pozwala wyczuć miarowy puls i zachwycić się ciekawym letnim brzmieniem.

„Spotkanie” nawiązuje do starych klasycznych ballad rockowych. To utwór nieco nostalgiczny, utrzymany w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. Tutaj wybrzmiewa w wersji gitary akustycznej, basowej i akompaniamentu.

„Kacper” ma charakter walca utrzymany w molowej tonacji, w metrum na 3/4. Utwór ten zachwyca prostą melodią gitary akustycznej, której pozwala się na stworzenie małych improwizacji. Instrumentem towarzyszącym, tworzącym akompaniament jest gitara akustyczna. W tym utworze została również skomponowana linia melodyczna zaprezentowana przez dźwięki pianina cyfrowego, które znajdziesz na końcu, jako propozycję do wyboru ćwiczeń.

Transkrypcjablackwhite
PaFPixvG8

„Wyjście z cienia”

Prezentacja utworu w całości w formacie mp3. Spróbuj zapamiętać - wsłuchaj się - w główną linię melodyczną, którą gra tutaj gitara elektryczna.

R1AVOBlxPHeYM
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 19 sekund. Melodia utworu w tonacji durowej w metrum 4/4 prowadzoną przez gitarę elektryczną z prostym akompaniamentem gitary akustycznej. W utworze czuć miarowy puls i letnie brzmienie.

Sprawdź, czy posiadasz umiejętność jej zagrania i włącz akompaniament gitarowy z metronomem. Pomoże Ci on utrzymać jednostajny rytm.

„Wyjście z cienia” to utwór na 4/4 utrzymany w durowej tonacji, którego prosty temat pobudza fantazję i daje duże pole do pokazu improwizacji na gitarze. Poniżej uproszczona wersja zapisu nutowego, którą rozpoczyna 4 taktowy wstęp.

RUBsp4nFZzCRo
Zapis nutowy utworu „Wyjście z cienia”, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Akompaniament + metronom

R15XZVuwHLduU
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 19 sekund. Melodia utworu w tonacji durowej w metrum 4/4 prowadzoną przez gitarę elektryczną z prostym akompaniamentem gitary akustycznej. W utworze czuć miarowy puls i letnie brzmienie. W tle słyszalny jest metronom

Melodię możesz zanucić lub zagrać. W tle na poniższym przykładzie usłyszysz charakterystyczny i rytmiczny akompaniament gitary akustycznej. To również czas na ewentualną improwizację. Do dzieła!

Rytm

Rutsx1Cg5TiCr
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 19 sekund. Melodia utworu zagłuszona jest przez dźwięki wyznaczające rytm utworu.
Transkrypcjablackwhite
PgZcoG3ly

„Wyjście z cienia” - ciąg dalszy

Aby wyrazić siebie, spróbuj wymyślić własny motyw/improwizację, wykorzystując gotowy podkład muzyczny.

Podkład do solówki + metronom

Rn3m2hehRHuYA
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 13 sekund. W utworze słyszalny jest podkład zagrany na gitarze oraz tykanie metronomu.

Masz przed sobą następny próg doskonalenia swojej gry na gitarze. Włącz sam podkład gitary akustycznej, bez metronomu. Nie znaczy to, że zapomnisz o miarowej i rytmicznej grze! Wsłuchaj się w akompaniament Twojej pierwszej „solówki”.

Podkład do solówki

R1NzwTruIh2r9
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 13 sekund. W utworze słyszalny jest podkład zagrany na gitarze.

Ćwiczeniem miarowej i rytmicznej gry może być również wsłuchanie się w sam metronom. Włącz go teraz! Miłej zabawy z grą na gitarze.

Metronom

RKxb2VayOcpED
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 13 sekund. W nagraniu słyszalne jest tykanie metronomu.
Transkrypcjablackwhite
PAx0BViUi

„Spotkanie”

Ten utwór różni się od poprzedniego chartakterem. Wysłuchaj go, jak brzmi w całości.

ROWH9qWNNdotw
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 28 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. Swoim brzmieniem nawiązuje do klasycznych ballad rockowych. W utworze słyszalna jest gitara akustyczna, gitara basowa.

Zaczynamy prace nad utworem. Poniżej wsłuchaj się w miarowy bit metronomu oraz akompaniament gitary akustycznej. Jeśli już zapamiętałaś/eś linię melodyczną zacznij grać.

Utwór „Spotkanie” w zapisie nutowym zawiera również przydatne akordy. Uproszczony zapis można poddać próbie improwizacji nie tylko na gitarze.

Po jednym takcie spokojnego wstępu zacznij grę.

R19TP3fdiBSdT
Zapis nutowy utworu „Spotkanie”, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Zapis nutowy utworu „Spotkanie”, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Akompaniament + metronom

RC1ow6RRRALWV
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. Swoim brzmieniem nawiązuje do klasycznych ballad rockowych. W utworze słyszalna jest gitara akustyczna. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.

A teraz wsłuchaj się w łatwą wersję akompaniamentu, graną na „akustyku” w sposób akordowy. Melodię możesz dośpiewać. W utrzymaniu miarowości i jednolitego tempa pomoże Ci metronom.

Akompaniament łatwy + metronom

R1eaIp1Kipngd
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. Swoim brzmieniem nawiązuje do klasycznych ballad rockowych. W utworze słyszalna jest gitara akustyczna. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.
Transkrypcjablackwhite
PsIoRbPW0

„Spotkanie” - ciąg dalszy

Nauczmy się teraz linii gitary basowej z utworu „Spotkanie”. Posłuchaj, to zaledwie kilka dźwięków. Towarzyszyć Ci będzie metronom i delikatny akompaniament gitary akustycznej.

Gitara basowa + metronom

R1OdT51fxhixR
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. W utworze słyszalna jest gitara basowa i delikatny akompaniament gitary akustycznej. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.
RSzceH21ePoB0
Linia gitary basowej w utworze „Spotkanie”, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Linia gitary basowej w utworze „Spotkanie”, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Teraz możesz pokazać jak nauczyłaś/-łeś się akompaniamentu. Masz przed sobą nagranie głównej melodii z towarzyszącym metronomem. Spróbuj wykorzystać dwie wersje: jedną graną akordowo - chwytami, a drugą rozgrzewając palce prawej ręki - melodycznie.

Temat + metronom

RH5eYTwELPQpu
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. W utworze słyszalna jest gitara basowa i delikatny akompaniament gitary akustycznej. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.

Solówka przed Tobą! Masz tylko delikatny akompaniament akustyczny i równomierny rytm metronomu. Twoja kolej - graj „solówkę”!

Podkład do solówki + metronom

R1XiGl0yr6C2k
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 24 sekundy. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. W utworze słyszalna jest gitara basowa i delikatny akompaniament gitary akustycznej. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.

Dla utrwalenia jednostajnego tempa włącz metronom. Poniżej masz tylko jego nagranie.

Metronom

RYLDYRbFmeI9e
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 24 sekundy. W nagraniu słyszalne jest tykanie metronomu.
Transkrypcjablackwhite
PzzkkY176

„Kacper”

Tanecznym krokiem idziemy ku ćwiczeniu improwizacji na gitarze akustycznej. To nieco trudniejsza umiejętność gry, ale zawsze budząca dużo zabawy i wprowadzająca niepowtarzalne elementy muzyczne. Posłuchajmy tego utworu w całości. Zwróć uwagę na fragmenty improwizacji.

RFGbQ0HJPSydR
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 1 minutę i 58 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w tonacji molowej w metrum 3/4 prowadzoną przez gitarę akustyczną oraz pianino cyfrowe.

A tak brzmi sam akompaniament, przy którym można rozpocząć grę melodii lub improwizacyjne „pierwsze kroki”.

Poprzedzony dwoma taktami wstępu poniżej zapisany nutowo główny temat „Kacpra”, który na różny sposób można poddać improwizacji. Opanowanie chwytów zapisanych nad nutami (w skrótach), pozwoli również wczuć się w rytmiczne kołysanie, w tempie umiarkowanego walca i tonacji molowej całego utworu.

RAb9WuymkpfKy
Zapis nutowy utworu „Kacper”, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Zapis nutowy utworu „Kacper”, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Podkład do solówki + metronom

RoRvc4k5Zrv1V
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 1 minutę i 27 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w tonacji molowej w metrum 3/4 prowadzoną przez gitarę akustyczną. W tle słychać tykanie metronomu.

Ten sam element wyćwiczymy, słuchając zarówno akompaniamentu gitary akustycznej, jak i równomiernego bicia metronomu.

Akompaniament + metronom

RG5h0nDAKPuRh
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 27 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w tonacji molowej w metrum 3/4 prowadzoną przez gitarę akustyczną. W tle słychać tykanie metronomu.
Transkrypcjablackwhite
PP0E0NIBv

„Kacper” - ciąg dalszy

Utrzymanie jednostajnego tempa będzie możliwe dzięki pracy metronomu. Poćwicz teraz melodię lub akompaniament z metronomem.

Metronom

R8RKEWfK1o3bz
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 27 sekund. W nagraniu słychać tykanie metronomu.

Dla odróżnienia barwy dźwiękowej oraz zmiany instrumentu, proponuję posłuchać wiodącej melodii w wersji wykonanej na keyboardzie z akompaniamentem gitary akustycznej.

„Kacper” - melodia zagrana na keyboardzie

R4817QsArrWvt
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w tonacji molowej w metrum 3/4 prowadzoną przez keyboard, w towarzystwie gitary akustycznej.

„Kacper” jest utworem tak zbudowanym, że możesz zagrać lub zaśpiewać na każdym instrumencie również swoją melodię. Na tym głównie polega improwizacja. Dopasowując się do proponowanego powyżej akompaniamentu spróbuj zachować charakter walca, zatem podkreśl grą mocną część taktu.

Transkrypcjablackwhite
PqHTwTXrN

Opis akordów‑chwytów gitarowych

R1MwmQtC5GcRH
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
Pn3SyHiT1

Podsumowanie

R8T7ZNRzOY0ks
Źródło: online-skills, fotografia, licencja: CC BY 3.0.

Zapamiętaj:

  • rytm jest podstawą porozumienia między muzykami,

  • każdy temat czy improwizację możesz zagrać (a nawet zaśpiewać).

  • jeśli chcesz zagrać solówkę, wymyśl - spróbuj zaimprowizować ją sam.

Transkrypcjablackwhite
Głośność lektora
Głośność muzyki
Polecenie 31

Opisz krótko urządzenie zwane metronomem. Przy udzielaniu odpowiedzi posiłkuj się informacjami z prezentacji oraz z szeroko dostępnych źródeł. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R19yOdljSi7FV
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 32

Określ charakter przedstawionych w prezentacji utworów. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RnSWGckmyT5Ql
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 33

Określ, w jakiej tonacji został napisany utwór „Spotkanie”. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RkAnvAjHUAIFh
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Podsumowanie

Powyżej wymienione instrumenty to zaledwie mała zachęta do sięgnięcia po kolejne, których w samej orkiestrze jest ponad kilkadziesiąt. Nauka gry na instrumentach wymaga dużego nakładu zaangażowania i dyscypliny, jednak zajęcia muzyczne i kontakt z samym instrumentem to przede wszystkim wielka przygoda i zabawa. Na początku – tak jak zawsze – nie jest łatwo, ale warto skorzystać z oferty wielu szkół, domów kultury, ciekawie prowadzonych zajęć czy chociaż bardziej uzdolnionego kolegi czy koleżanki w szkole, by rozwijać zdolności muzyczne. Zanim się zdecydujesz, który z wielu instrumentów wybrać, pójdź na dobry koncert i posłuchaj. Następnie wybierz ten instrument, który najbardziej Ci się spodoba i najlepiej zapamiętasz, a dzięki niemu odkryjesz pasję muzykowania.

Ćwiczenia

1
Ćwiczenie 1

Napisz jakie jest znaczenie słów tworzących nazwę fortepian, forte i piano?

Rt1bP1Oka0GaK
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1MvXhgjfQ2n81
Ćwiczenie 2
Przyporządkuj opis do nazwy instrumentu. Rodzaj perkusyjnej skrzyni wykonanej z drewna, na której gra się siedząc bezpośrednio na niej. Instrument wymyślony przez afrykańskich niewolników na kontynencie amerykańskim. Możliwe odpowiedzi: 1. Cajon, 2. Fortepian, 3. Ukulele Obecnie bardzo popularny instrumentów strunowych z grupy szarpanych. Często nazwany „małą gitarą” Możliwe odpowiedzi: 1. Cajon, 2. Fortepian, 3. Ukulele Najpopularniejszy klasyczny duży instrument klawiszowy z pudłem rezonansowym. Tutaj jako nazwa jego formy koncertowej. Możliwe odpowiedzi: 1. Cajon, 2. Fortepian, 3. Ukulele. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RrCAvzUhZyxf91
Ćwiczenie 3
Określ, co oznacza słowo gryf. Możliwe odpowiedzi: 1. Figurę taneczną, 2. Rodzaj struny, 3. Sposób zapisu muzycznego, 4. Miejsce uchwytu gitary lub skrzypiec. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RpesjayCEr02j2
Ćwiczenie 4
Zaznacz prawidłowo, na którym z instrumentów można wydobyć takie tony jak, basston, slap i highslap? Możliwe odpowiedzi: 1. Cajon, 2. Gitara basowa, 3. Ukulele, 4. Fortepian. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RfkbDGGnGguSN
Ćwiczenie 5
Uzupełnij definicję jednym słowem. Podstawową formą obecnego zapisu do gry na gitarze, bez używania systemu nutowego (pięciolinii, klucza i tak dalej) są Tu uzupełnij.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 5

Wstaw nazwę instrumentu, którego melodię usłyszysz.

R1XLgkTwIfVej
Fragment trwający 18 sekund. Kompozycja jest instrumentalna, przeznaczona na dwie gitary: jedna gra motyw prowadzący, druga akompaniament akordowy. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma metrum trzy czwarte. Kompozycja ma dość uroczyste, majestatyczne brzmienie.
RSDRFATnIAIq6
Odpowiedź: 1. Gitara akustyczna, 2. Ukulele, 3. Kontrabas, 4. Gitara basowa, 5. Cytra, 6. Mandolina.. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RQFzVjeDA0NZV
Ćwiczenie 6
Uzupełnij zdanie. Cajon to instrument wynaleziony przez Tu uzupełnij niewolników i pochodzi on z Peru. Sprowadzony został do Europy w Tu uzupełnij roku przez Tu uzupełnij Paco de Lucia. Instrument wykonany jest z drewna, w kształcie Tu uzupełnij. Przednia płyta wykonana jest ze sklejki, którą można regulować za pomocą wkrętów. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1eugoIFalCm82
Ćwiczenie 6
W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 7

Odpowiedź zapisz poniżej. Z ilu głównych części składa się ukulele? Czym są markery na podstrunnicyPodstrunnicapodstrunnicy?

R1X8rmyICCzvm
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1GVnpDSjPO7F2
Ćwiczenie 8
Określ, które zdania są prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Fortepian z języka włoskiego to pianoforte., 2. Pierwszym instrumentem Jimiego Hendrixa było ukulele z jedną struną., 3. Struny gitary przed grą smarujemy kalafonią., 4. Chordofony to grupa instrumentów muzycznych, których źródłem dźwięku są napięte, drgające struny. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Słownik pojęć

Cajon
Cajon

(czytaj kahon, z hiszpańskiego cajón – skrzynia) – skrzynka perkusyjna, drewniany instrument perkusyjny pochodzący z Afryki, wymyślony przez afrykańskich niewolników na kontynencie amerykańskim, w Peru, skąd trafił do Europy. Używany głównie przez muzyków grających flamenco. Wewnątrz cajónu zainstalowane są zwykle struny werblowe lub struny gitarowe naciągnięte na przednią ściankę. Struny pomagają wydać znany dźwięk „snar”. Instrument ma zwykle kształt prostopadłościanu. Gra się na nim siedząc okrakiem na jego górnej części i uderzając dłońmi w przednią ścianę. Tylna ściana posiada otwór.

Chordofony
Chordofony

grupa instrumentów muzycznych w systematyce instrumentologicznej opracowanej przez Curta Sachsa oraz Ericha M. von Hornbostela, w których wibratorem (źródłem dźwięku) jest drgająca struna rozciągnięta pomiędzy dwoma punktami. Nazywamy również instrumentami strunowymi.

Flażolet
Flażolet

sposób wydobywania dźwięku (na przykład z instrumentu strunowego) polegający na tym, że jedna składowa harmoniczna dominuje nad innymi, w szczególności nad tonem podstawowym. Powstaje przez dotknięcie struny w odpowiednim miejscu, a nie przez jej siłowe dociskanie. Drugie znaczenie tego terminu określa rodzaj fletu wykorzystywanego obecnie w edukacji szkolnej.

Fortepian
Fortepian

instrument muzyczny z grupy chordofonów uderzanych, jeden z najpopularniejszych instrumentów solowych. Pierwszy fortepian został skonstruowany przez Bartolomeo Cristofori w 1711 roku (jest to najczęściej podawana data).

Gitara basowa bezprogowa
Gitara basowa bezprogowa

(z angielskiego: fretless) – gitara basowa nieposiadająca progów, przez co wymaga od muzyka większych umiejętności technicznych niż „zwykła” gitara basowa – nawet minimalne przesunięcie palca przyciskającego strunę do gryfu, względem miejsca, w którym „normalnie” jest próg, powoduje wyraźnie słyszalny fałsz

Kapodaster
Kapodaster

(capo, capo tasto, capotasto) - przyrząd skracający menzurę strun w chordofonach (gitarach, banjo itp.) w ten sposób, że można tworzyć siodełko w dowolnej pozycji podstrunnicy.

Podstrunnica
Podstrunnica

w chordofonach smyczkowych i szarpanych listwa z twardego drewna, na przykład palisandru (rosewood), hebanu, mahoniu lub klonu, umieszczona na górnej stronie gryfu, połączonego z pudłem rezonansowym lub korpusem instrumentu.

Portamento
Portamento

oznaczenie płynnego przejścia od jednego dźwięku do drugiego z wykorzystaniem wszystkich pośrednich wysokości dźwięku. W odróżnieniu od glissanda ma charakter ciągły, a nie stopniowy, z wykorzystaniem skali muzycznej. Nie należy mylić z portato, które oznacza zupełnie inną artykulację dźwięku.

Tabulatura
Tabulatura
  • zbiorczy termin na określenie instrumentalnych systemów notacyjnych XV–XVII wieku lub

  • zbiór utworów zapisanych tą notacją. W tym okresie istniały tabulatury na różne instrumenty, na flet, gitarę, skrzypce, cytrę itp. Nie zdobyły one jednak takiej popularności jak tabulatura organowa czy tabulatura lutniowa. Znaczenie pojęcia tabulatury zmieniało się. W XVII wieku terminem tym określano utwory zapisane na dwóch pięcioliniach (zobacz: intabulacja). Obecnie tabulatury kojarzone są przede wszystkim z XX‑wieczną tabulaturą gitarową, która jest łatwiejszym sposobem nauki gry na tym instrumencie.

Ukulele
Ukulele

popularny instrument muzyczny z grupy instrumentów strunowych szarpanych. W swojej najpopularniejszej formie podobny jest do niewielkiej gitary, chociaż istnieją ukulele o innych kształtach pudła rezonansowego. Zwykle ma cztery struny, rzadziej sześć lub osiem, ale maksymalnie w czterech parach strojonych unisono lub oktawami. Gra się palcami, rzadziej z użyciem kostki (piórka/plektronu). Najczęściej wykorzystywane jako instrument akompaniujący, ale używane również do gry solowej.

Słownik pojęć został opracowany na podstawie:

  • Chodkowski A., Encyklopedia muzyki, PWN, Warszawa 1995.

  • Dziębowska E., Encyklopedia muzyczna, PWM, Kraków 2009.

  • encyklopedia.pwn.pl

  • Phillips M., Gitara dla bystrzaków, Spetem, Gliwice 2008.

  • Sachs C., Historia instrumentów muzycznych, PWM, Kraków 1989.

Notatki ucznia

R1Vet8R60YKna
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Galeria

Biblioteka audio

Bibliografia

  • Chodkowski A., Encyklopedia muzyki, PWN, Warszawa 1995.

  • Chadwick I., Ukulele sizes and shapes, http://www.ianchadwick.com/ukuleles/sizes.htm [dostęp: 27.07.2021].

  • Dziębowska E., Encyklopedia muzyczna, PWM, Kraków 2009.

  • Phillips M., Gitara dla bystrzaków, Septem, Gliwice 2008.

  • Sachs C., Historia instrumentów muzycznych, PWM, Kraków 1989.

  • Zganiacz‑Mazur Liliana, Słowniczek muzyczny, Wydawnictwo Muzyczne Contra, Warszawa 2004 (definicja pianina cyfrowego/elektronicznego w prezentacji).