bg‑yellow

Dla ciekawskich

Dla zainteresowanych

VI Symfonia F‑dur Pastoralna op. 68 powstała równolegle z V Symfonią – dwie różne emocjonalnie wizje świata (walka vs spokój). Jej prawykonaniem odbyło się 22 grudnia 1808 w Theater an der Wien, podczas słynnego 4‑godzinnego koncertu Beethovena.

Apogeum kariery Beethoven przeżywał ok. 1815 r. Wystąpił też po raz ostatni w roli pianisty. Chociaż sam Beethoven nigdy się nie ożenił, to chciał założyć rodzinę. Po śmierci swego brata przejął opiekę nad bratankiem Karlem, po burzliwym procesie z jego matką. Był to czas, w którym też coraz bardziej tracił słuch. Ok. roku 1818 stał się całkowicie niesłyszący, co jednak nie powstrzymało go od komponowania.

W 1819 roku Beethoven został zmuszony do założenia zeszytów konwersacyjnych (patrz poniżej), za pomocą których porozumiewał się ze swoim najbliższym otoczeniem. W tym czasie napisał swoje największe i najznamienitsze dzieła, które wprowadziły muzykę już w nową epokę – romantyczną.

Ostatnie utwory Beethovena to m.in. Sonata fortepianowa c‑moll op. 111, IX Symfonia d‑moll: op. 125 z tekstem Ody do radości Friedricha Schillera, Kwartet smyczkowy B‑dur Wielka Fuga op. 133, Kwartet smyczkowy F‑dur op. 135. Po długiej chorobie kompozytor zmarł w 1827 r. Na jego pogrzeb przybyło ok. 20 000 osób.

Zeszyty konwersacyjne Beethovena

Modest Musorgski w ukrytych punktach

RD2cLUlmw6Qvj
Ilustracja przedstawia portret Modesta Musorgskiego, rosyjskiego kompozytora. Mężczyzna ukazany jest z lewego półprofilu od ramion w górę. Kompozytor ma bujne włosy oraz zapuszczoną brodę. Na ilustracji umieszczone są aktywne punkty, po wybraniu których wyświetlą się dodatkowe informacje: 1. Urodził się 21 III 1839 w Kariewie (gubernia pskowska). 2. Był członkiem Potężnej Gromadki. W Petersburgu kształcił się w szkole wojskowej i uczył się gry fortepianowej u Gerkego; w dziedzinie kompozycji był samoukiem (już 1852 wydał swój młodzieńczy utwór, fortepianową Polkę podchorążacką). W 1856–58 służył jako oficer w Pułku Preobrażeńskim. 3. Zetknąwszy się z kompozytorami: Aleksandrem Dargomyżskim, Milijem Bałakiriewem, Aleksandrem Borodinem, Cezarem Cui, Nikołajem Rimskim‑Korsakowem porzucił służbę wojskową i poświęcił się komponowaniu. 4. Pod kierunkiem Bałakiriewa pisał sonaty, pieśni, rozpoczął symfonię. Zarobkował m.in. jako pianista: solista (podziwiany improwizator) i akompaniator (m.in. występy ze śpiewaczką D. Leonową).
Modest Musorgski, wikipedia, domena publiczna.

Pod ukrytymi punktami możesz uzupełnić wiedzę z zakresu biografii Modesta Musorgskiego- sprawdź, ile wiesz?

Poemat symfoniczny Noc na Łysej górze- Modesta Musorgski napisał pierwszą wersję dzieła w 1867 roku. Została ona odrzucona przez jego przyjaciela i mentora,  Michaiła Bałakiriewa- jako zbyt chaotyczna. Po śmierci Musorgskiego dzieło zostało opracowane przez Mikołaja Rimskiego‑Korsakowa (1886).

Muzyka i sztuka- najlepsze połączenie

RQjaADPHfwCGI
Ilustracja interaktywna przedstawia „Obrazy Hartmanna”, które zainspirowały Musorgskiego do napisania „Obrazków z wystawy”. Dodatkowo pojawia się informacja: 1. Obrazki z wystawy powstały z podwójnej inspiracji – pod wpływem śmierci przyjaciela W. Hartmanna, którą Musorgski silnie przeżył, oraz pośmiertnej wystawy jego szkiców, rysunków i obrazów. Cykl dziesięciu miniatur fortepianowych związał kompozytor Promenadami, pełniącymi rolę wstępu i intermediów, w których opisał samego siebie, swoje wrażenia z wystawy.
„Obrazy Hartmanna”, które zainspirowały Musorgskiego do napisania „Obrazków z wystawy”, musicalboxed.files.wordpress.com, CC BY 3.0.

Dorobek Musorgskiego przez szereg lat po jego śmierci był zapomniany. M.in ze względu na brak wykształcenia odbierano go jako kompozytora o bogatej wprawdzie inwencji, lecz o niezadowalająco rozwiniętym warsztacie technicznym. Wytykano mu ponadto surowość i dziwaczność pomysłów. Taka charakterystyka muzyki Musorgskiego wypływała z zupełnego niezrozumienia odrębności tej sztuki, jej źródeł i tradycji. Sprzeciwiał się wszelkim szablonom, gdyż uważał, że nie pozwalają one na dotarcie do prawdy w sztuce.

Musorgski był w zasadzie samoukiem. Kształcił swe umiejętności kompozytorskie pod kierunkiem Bałakiriewa. Był za to świetnym pianistą – nauka gry na fortepianie była jedyną systematyczną nauką muzyki tego przyszłego kompozytora. Do podstawowych cech jego twórczości należy powiązanie ściśle z intonacjami rosyjskiej muzyki ludowej czy kładzenie głównego nacisku na muzykę wokalną. Musorgski – wzorem mowy – unikał melizmatów, tempo śpiewu dostosowywał do tempa normalnego mówienia, przestrzegał też zgodności akcentów słów i muzyki. W swoich utworach wprowadzał nowatorstwa w dziedzinie harmoniki, wynikające w dużej mierze z nawiązania do muzyki cerkiewnej i częstego używania skal modalnych.

Najliczniej reprezentują się u Musorgskiego pieśni, należące do największych w  tej dziedzinie osiągnięć artystycznych, m. in. cykle: W izbie dziecięcej oraz Pieśni i tańce śmierci z wyjątkowo tragicznym klimatem, ukazujące różne obrazy śmierci.

Dla zainteresowanych

Utwór ten okazał się być jednak tak popularny, że zainspirował także muzyków rockowych, m. in. zespół Emerson, Lake and Palmer.

R1ELX4FBHKF2A
Wykonawca: Emerson, Lake & Palmer (Modest Musorgski) Utwór: Obrazki z wystawy. Kompozycja posiada zróżnicowane tempo zmieniające się w trakcie utworu. Cechuje się spokojnym, a następnie żywiołowym charakterem. Trwa 6 minut i 34 sekundy.
bg‑yellow

Biblioteka muzyczna

RTBQN2PMRMA3F
Ilustracja interaktywna przedstawia: Joseph Karl Stieler, „Portret Ludwiga van Beethovena”, 1820, Beethoven‑Haus, Bonn, Niemcy, Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. VI Symfonia Pastoralna, cz. IV U progu XIX w., w latach 1807–1808 Beethoven skomponował nietypową, pięcioczęściową symfonię. Zatytułował ją Pastoralna, a ponadto nadał tytuły każdej z części. Ogniwo czwarte tego utworu to Burza. Znajdziemy w niej muzyczne imitacje grzmotów i wiejącego wiatru, a pod koniec – rozpogodzenie. Ludwig van Beethoven, VI Symfonia Pastoralna, cz. IV Burza (fragment), wyk. Los Angeles Philharmonic Orchestra. Ilustracja przedstawia mężczyznę z rozwichrzonym włosem. Ubrany jest w czarny płaszcz, białą koszulę i czerwony szalik. W rękach trzyma nuty.
Joseph Karl Stieler, „Portret Ludwiga van Beethovena”, 1820, Beethoven‑Haus, Bonn, Niemcy
Źródło: wikimedia.org, domena publiczna.
RVUQLN8XUVQ4G
Ludwig van Beethoven, VI Nagranie utworu Symfonia Pastoralna, cz. IV Burza (fragment), w wykonaniu Los Angeles Philharmonic Orchestra. Utwór trwa 3 minuty i 59 sekund.
R1PtQNqXKR9bh
Ilustracja interaktywna zawiera pierwszą stronę partytury „VI Symfonii F‑dur Pastoralnej” op. 68 cz. III Ludwig van Beethoven. Po kliknięciu kursorem myszy na grafikę przedstawiającą nuty, zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny. 1. Utwór: Ludwig van Beethoven, VI Symfonia F‑dur Pastoralna op. 68 cz. III Wykonawca: Filharmonia Wiedeńska. Kompozycja ma szybkie tempo. Cechuje ją radosny, sielankowy charakter.
Źródło: Ludwig van Beethoven, Wykonawca: Filharmonia Wiedeńska, „VI Symfonia F-dur Pastoralnej” op. 68 cz. III, licencja: CC BY 3.0. Oprac. Online Skills.
RJRULQ188J92K
Utwór: Ludwig van Beethoven, VI Symfonia F‑dur Pastoralna op. 68 cz. III. Wykonawca: Filharmonia Wiedeńska. Utwór trwa 5 minut i 43 sekundy.
RFwSmPMhvKCc5
Ilustracja interaktywna zawiera pierwszą stronę partytury „V Symfonii c‑moll” op. 67 cz. I, Ludwig van Beethoven. Po kliknięciu kursorem myszy na grafikę przedstawiającą nuty, zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny. 1. Utwór: V Symfonia c‑moll op. 67 cz. I, autorstwa Ludwig van Beethoven Wykonawca: Wiener Philharmoniker, Leonard Bernstein (dyr.) Kompozycja ma szybkie tempo. Cechuje ją dramatyczny, żywiołowy charakter.
Partytura „V Symfonii c‑moll” op. 67 cz. I, Ludwig van Beethoven
Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.
R1EAUHQZTNMED
Utwór Ludwiga van Beethovena, „V Symfonia c‑moll” op. 67 cz. I. Utwór trwa 6 minut i 47 sekund.
R1LpJjEiKYZt9
Franciszek Liszt, „II Rapsodia węgierska cis-moll”. Utwór na fortepian solo. Składa się z dwóch części - wolnej (Lento a capriccio, Andante mesto) i szybkiej (Vivace, Prestissimo). Rapsodia posiada fakturę homofoniczną - melodia tematu słyszalna jest na pierwszym planie. Jest utworem o ciężkim,, smutnym charakterze.
R13CO2mKms37w
Franciszek Liszt, „Sonata fortepianowa h-moll”. Trzyczęściowe dzieło cykliczne na fortepian. Tempo wzrasta wraz z przebiegiem utworu (od lento assai do presto) Posiada fakturę homofoniczną. Przyjmuje zróżnicowany charakter, w zależności od części, od majestatycznego, ciężkiego w pierwszej części, przez kontemplujący, spokojny w drugiej, aż do żwawego w trzeciej.
R16VF5X12VP5G
Utwór Ludwiga van Beethovena VI Symfonia Pastoralna cz. IV. Trwa 3 minuty i 59 sekund.
RDGD8N851LMBL
Utwór muzyczny: Symfonia Fausta (Chorus Mysticus) autorstwa Franciszka Liszta. Wykonawca: Chicago Symphony Orchestra and Chorus pod dyrekcją sir Georga Solti. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Cechuje ją tajemniczy, dramatyczny charakter. Wykonywany jest przez orkiestrę, chór oraz solistę. Utwór trwa 6 minut i 42 sekundy.
RpROWIKArS7gR
Utwór muzyczny: Bitwa Hunów autorstwa Franciszka Liszta. Wykonawca: London Philharmonic Orchestra, pod dyrekcją Bernarda Haitinka. Kompozycja ma szybkie tempo. Cechuje ją dynamizm i niepokój,
R1ELX4FBHKF2A
Wykonawca: Emerson, Lake & Palmer (Modest Musorgski) Utwór: Obrazki z wystawy. Kompozycja posiada zróżnicowane tempo zmieniające się w trakcie utworu. Cechuje się spokojnym, a następnie żywiołowym charakterem. Trwa 6 minut i 34 sekundy.