Od organum do motetu - średniowieczna muzyka wielogłosowa
Dla ciekawskich
Back to the Chants: Kiedy hoquet spotyka looper
Przed Tobą kilka ćwiczeń, które zaktywizują Twoją kreatywność. Zostaniesz średniowiecznym kompozytorem przeniesionym w czasy współczesne. A zatem do dzieła!
Oto sześć niekonwencjonalnych ćwiczeń opartych na średniowiecznych formach muzyki wokalnej, osadzonych we współczesnym kontekście. Każde ćwiczenie pozwali Ci doświadczyć ducha dawnych technik w nowoczesny sposób – z użyciem głosu, ruchu, przestrzeni, a czasem nawet smartfonów.
Spacerujące organum
Wybierzcie prostą współczesną melodię (np. fragment popularnej piosenki lub dżingla reklamowego) i zaśpiewajcie ją w stylu organum paralelnego, w interwale kwarty lub kwinty. Następnie wykonujcie ją w grupie spacerującej po dużej przestrzeni (np. aula, park). Zwróćcie uwagę na to, jak ruch i akustyka wpływają na odbiór wielogłosowości, podobnie jak w średniowiecznych katedrach.
Nowy conductus – marsz dla sprawy
Utwórzcie grupy i napiszcie krótkie teksty dotyczące współczesnych problemów (np. ekologii, pokoju, wolności słowa). Następnie skomponujcie własny współczesny conductus – jednogłosową pieśń rytmiczną, wykonywaną w marszowym rytmie. Wykonujcie ją wspólnie, poruszając się w tempie – jak niegdyś śpiewano w czasie procesji.
Motet współczesnych głosów
Każda z 3–4 grup wybiera inny tekst – np. cytat z wiadomości, fragment Pisma Świętego, tweet lub przysłowie. Ułóżcie krótką melodię do każdego tekstu i zaśpiewajcie je równocześnie, zachowując indywidualny rytm i charakter. Efektem będzie współczesny motet, który ilustruje złożoność współczesnego świata i mnogość narracji.
Hoquetus na komunikatorach
W parach lub trójkach przygotujcie krótką rytmiczną frazę i podzielcie ją między wykonawców „z przerwami oddechowymi” – tak, by każdy z was śpiewał inny fragment, a melodia powstawała z łączenia głosów w przerywanym rytmie. Dla urozmaicenia, możecie nagrać swoje partie w aplikacji do komunikacji (np. WhatsApp) i odtworzyć je równocześnie z telefonów – powstanie „cyfrowy hoquetus”.
Kanon na looperze
Za pomocą aplikacji looper (np. Loopy, Soundtrap) lub prostego rejestratora nagrajcie frazę wokalną stylizowaną na średniowieczną (może być nawiązanie do łacińskiego tekstu lub skali modalnej). Następnie odtwarzajcie ją w zapętleniu, dogrywając kolejne głosy w opóźnieniu – tworząc kanon. Porównajcie efekt do dawnych kanonów i oceńcie wrażenia przestrzenne i brzmieniowe.
Biblioteka muzyczna
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DDDAATX3T
Utwór: „Perotinus Sederunt principes”. Wykonanie: AMFN. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się spokojnym, sentymentalnym charakterem.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DDDAATX3T
Utwór: „Anonim Plus bele que flors”. Wykonanie: AMFN. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się majestatycznym charakterem.