Utopia Wisławy Szymborskiej - kontekst społeczno‑polityczny

R1ASGQKBX1B5U1Dłoń trzymająca młot nawiązuje do komunistycznej idei dyktatury proletariatu, czyli ludowładztwa (rządy robotników).
Dłoń trzymająca młot nawiązuje do komunistycznej idei dyktatury proletariatu, czyli ludowładztwa (rządy robotników).
Źródło: domena publiczna.

Wiersz Utopia po raz pierwszy został opublikowany w zbiorze Wielka liczba (1976). Rok ukazania się tekstu nie jest bez znaczenia. Od zakończenia II wojny światowej do 1989 roku Polska znajdowała się w obszarze politycznych wpływów ZSRR i była państwem komunistycznym. Dekada 1970‑1980 to rządy Edwarda Gierka, pierwszego sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). W gospodarce sformułowano wówczas „strategię przyspieszonego rozwoju gospodarczego i społecznego”, finansowaną przez kosztowne kredyty zagraniczne. Okres ten uznaje się za relatywnie liberalny (w porównaniu np. z czasami stalinizmu).

R12R4R15H71GE
Ćwiczenie 1
Wyobraź sobie miejsce szczęśliwe. Spośród podanych przymiotników wybierz te, które najlepiej określają twoją wizję, a następnie przyporządkuj je do trzech grup. Uzasadnij swój wybór. Bardzo ważne Możliwe odpowiedzi: 1. niemożliwe, 2. dobre, 3. beztroskie, 4. rodzinne, 5. solidarne, 6. równe (w znaczeniu równości społecznej), 7. prawe, 8. demokratyczne, 9. stabilne, 10. oligarchiczne, 11. wolne, 12. osiągalne, 13. spokojne, 14. dynamiczne, 15. niezmienne, 16. bezpieczne, 17. anarchiczne, 18. socjalistyczne, 19. sprawiedliwe, 20. przyjemne, 21. monarchiczne Ważne Możliwe odpowiedzi: 1. niemożliwe, 2. dobre, 3. beztroskie, 4. rodzinne, 5. solidarne, 6. równe (w znaczeniu równości społecznej), 7. prawe, 8. demokratyczne, 9. stabilne, 10. oligarchiczne, 11. wolne, 12. osiągalne, 13. spokojne, 14. dynamiczne, 15. niezmienne, 16. bezpieczne, 17. anarchiczne, 18. socjalistyczne, 19. sprawiedliwe, 20. przyjemne, 21. monarchiczne Mało ważne Możliwe odpowiedzi: 1. niemożliwe, 2. dobre, 3. beztroskie, 4. rodzinne, 5. solidarne, 6. równe (w znaczeniu równości społecznej), 7. prawe, 8. demokratyczne, 9. stabilne, 10. oligarchiczne, 11. wolne, 12. osiągalne, 13. spokojne, 14. dynamiczne, 15. niezmienne, 16. bezpieczne, 17. anarchiczne, 18. socjalistyczne, 19. sprawiedliwe, 20. przyjemne, 21. monarchiczne
RDR2JC7KFZFZP
Nagranie dźwiękowe wiersza Wisławy Szymborskiej Utopia.
Wisława Szymborska Utopia

Wyspa na której wszystko się wyjaśnia.
Tu można stanąć na gruncie dowodów.
Nie ma dróg innych oprócz drogi dojścia.
Krzaki aż uginają się od odpowiedzi.

Rośnie tu drzewo Słusznego Domysłu
o rozwikłanych wiecznie gałęziach.

Olśniewająco proste drzewo Zrozumienia
przy źródle, co się zwie Ach Więc To Tak.

Im dalej w las, tym szerzej się otwiera
Dolina Oczywistości.

Jeśli jakieś zwątpienie, to wiatr je rozwiewa.

Echo bez wywołania głos zabiera
i wyjaśnia ochoczo tajemnice światów.

W prawo jaskinia, w której leży sens.

W lewo jezioro Głębokiego Przekonania.
Z dna odrywa się prawda i lekko na wierzch wypływa.

Góruje nad doliną Pewność Niewzruszona.
Ze szczytu jej roztacza się Istota Rzeczy.

Mimo powabów wyspa jest bezludna,
a widoczne po brzegach drobne ślady stóp
bez wyjątku zwrócone są w kierunku morza.
Jak gdyby tylko odchodzono stąd
i bezpowrotnie zanurzano się w topieli.

W życiu nie do pojęcia.

CART3 Źródło: Wisława Szymborska, Utopia, [w:] tejże, Wiersze wybrane, Kraków 2012, s. 238.
R1HS19U2DVJJR
Nagranie filmowe dotyczące prób interpretacji "Utopii" Wisławy Szymborskiej - istnienia tytułowego miejsca.
Polecenie 1
Zapoznaj się z komentarzem do wiersza Utopia Wisławy Szymborskiej. Zastanów się, czy opisane miejsce jest tak naprawdę idealne. Swoją odpowiedź uzasadnij.
Zapoznaj się z komentarzem do wiersza Utopia Wisławy Szymborskiej. Zastanów się, czy opisane miejsce jest tak naprawdę idealne. Swoją odpowiedź uzasadnij.
1
Ćwiczenie 2

Słowo utopia ma kilka znaczeń. Do którego z nich nawiązuje w swoim wierszu Wisława Szymborska?

RD3VRNJU6ELK2
Wykonaj ćwiczenie zgodnie z poleceniem.
R1DKXJHJ6SVS3
Ćwiczenie 3
Wskaż wszystkie wyrazy i wyrażenia odnoszące się do rozumu, intelektu, operacji myślowych. Znajdź elementy związane z topografią i przyrodą. Dwa wyrażenia mogą być zinterpretowane dwuznacznie. Potrafisz je rozpoznać? Tekst: Wyspa na której wszystko się wyjaśnia. Tu można stanąć na gruncie dowodów. Nie ma dróg innych oprócz drogi dojścia. Krzaki aż uginają się od odpowiedzi. Rośnie tu drzewo Słusznego Domysłu o rozwikłanych wiecznie gałęziach. Olśniewająco proste drzewo Zrozumienia przy źródle, co się zwie Ach Więc To Tak. Im dalej w las, tym szerzej się otwiera Dolina Oczywistości. Jeśli jakieś zwątpienie, to wiatr je rozwiewa. Echo bez wywołania głos zabiera i wyjaśnia ochoczo tajemnice światów. W prawo jaskinia, w której leży sens. W lewo jezioro Głębokiego Przekonania. Z dna odrywa się prawda i lekko na wierzch wypływa. Góruje nad doliną Pewność Niewzruszona. Ze szczytu jej roztacza się Istota Rzeczy. Mimo powabów wyspa jest bezludna, a widoczne po brzegach drobne ślady stóp bez wyjątku zwrócone są w kierunku morza. Jak gdyby tylko odchodzono stąd i bezpowrotnie zanurzano się w topieli. W życiu nie do pojęcia.
1
Ćwiczenie 3
R8X7SFL37FXFC
Wyspa na której wszystko się wyjaśnia. Tu można stanąć na gruncie dowodów. Nie ma dróg innych oprócz drogi dojścia. Krzaki aż uginają się od odpowiedzi. Rośnie tu drzewo Słusznego Domysłu o rozwikłanych wiecznie gałęziach. Olśniewająco proste drzewo Zrozumienia przy źródle, co się zwie Ach Więc To Tak. Im dalej w las, tym szerzej się otwiera Dolina Oczywistości. Jeśli jakieś zwątpienie, to wiatr je rozwiewa. Echo bez wywołania głos zabiera i wyjaśnia ochoczo tajemnice światów. W prawo jaskinia, w której leży sens. W lewo jezioro Głębokiego Przekonania. Z dna odrywa się prawda i lekko na wierzch wypływa. Góruje nad doliną Pewność Niewzruszona. Ze szczytu jej roztacza się Istota Rzeczy. Mimo powabów wyspa jest bezludna, a widoczne po brzegach drobne ślady stóp bez wyjątku zwrócone są w kierunku morza. Jak gdyby tylko odchodzono stąd i bezpowrotnie zanurzano się w topieli. W życiu nie do pojęcia.
1
Ćwiczenie 4
R9MKQ7BQP1SX8
(Uzupełnij) (Uzupełnij) (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 5

Wyszukaj siedem nazw topograficznych w wierszu i podaj ich źródło (tekst kultury lub wyrażenie językowe).

RJ4A29KN22AM3
(Uzupełnij).
R11MKE6EZFQMP1
Ćwiczenie 6
Wybierz poprawną opcję. Utopia Wisławy Szymborskiej reprezentuje typ liryki pośredniej bezpośredniej.

Podmiot liryczny ujawnia się nie ujawnia się.

Afirmuje Pozornie afirmuje sytuację panującą na wyspie.

Jego uczucia i myśli skrywają się za sytuacją liryczną są wyrażone wprost.

Taka kreacja podmiotu lirycznego domaga się analizy intelektualnego dyskursu podmiotu lirycznego skupienia się na rekonstrukcji stanów emocjonalnych.

Opis Utopii jest statyczny dynamiczny.

Przeważają rzeczowniki czasowniki.

Poetka wprowadza do wiersza innowacje frazeologiczne związki frazeologiczne.

Taki zabieg jest typowy nietypowy dla jej twórczości.
RBCKT2E19A5XU1
Ćwiczenie 7
Oceń, czy poniższe stwierdzenia są prawdziwe, czy fałszywe. Bezludność wyspy spowodowana jest niedoskonałością człowieka. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Motyw jaskini w wierszu pochodzi z Biblii. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Według poetki wyspa, na której nie ma miejsca na wątpliwości, jest nieludzka. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Tytuł wiersza można rozumieć na różne sposoby, np. jako krainę, gatunek literacki i jako mrzonkę. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wiersz jest polemiką z systemem panującym w Polsce w latach 50. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Jednym z przesłań wiersza jest przekonanie o tym, że istotą człowieczeństwa są wątpliwości. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Przejawem ironii jest zarówno hiperbolizacja zalet wyspy, jak i niejednorodność stylistyczna. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
11
Ćwiczenie 8

Dokończ zdania, które pomogą ci sformułować tezę interpretacyjną. Twoje odpowiedzi mogą różnić się od zaproponowanych, o ile udowodnisz je w kolejnych częściach pracy.

R1OCUPLBN3V8F
Wiersz Wisławy Szymborskiej pt. Utopia traktuje o... (Uzupełnij) Poetka wykorzystuje popularny w literaturze motyw utopii w celu... (Uzupełnij) By wydobyć sensy wiersza, konieczne jest wzięcie pod uwagę sytuacji politycznej w Polsce lat 70., kiedy po raz pierwszy go opublikowano. Wpływ sytuacji politycznej jest czytelny... (Uzupełnij).

Słownik

antyutopia
antyutopia

(gr. anti – przeciw, ou – nic, topos - miejsce) – utopia negatywna; wizja ustroju społeczno‑politycznego, w której urzeczywistnienie założeń utopijnych prowadzi do zniewolenia człowieka w obrębie systemu, w którym jednostka pozostaje całkowicie podporządkowana obowiązującej organizacji społecznej i stojącej na jej straży władzy; wizje antyutopijne mają zwykle charakter polemiczny wobec projektów utopijnych

utopia
utopia

(gr. ou – nic, topos – miejsce) – wizja lub projekt doskonałego ustroju społeczno‑politycznego, którego idealny ład przedstawiany jest zazwyczaj bez względu na możliwość jego urzeczywistnienia; utopia nierzadko stanowi formę krytyki istniejącej rzeczywistości społeczno‑politycznej lub jakichś jej aspektów

totalitaryzm
totalitaryzm

(łac. totalis – całkowity) – system polityczny oparty na obowiązującej wszystkich ideologii i na nieograniczonej władzy jednej partii, kontrolującej wszystkie dziedziny życia