E‑book – Maszyny ogrodnicze i ich budowa
OGR.02. Zakładanie i prowadzenie upraw ogrodniczych – ogrodnik 611303.
OGR.02. Zakładanie i prowadzenie upraw ogrodniczych – technik ogrodnik 314205.
Historia narzędzi ogrodniczych sięga początków działalności człowieka w paleozoiku. Używano wówczas tzw. chopperów, czyli narzędzi uzyskiwanych z kamieni. Rozbijano otoczaki (zaokrąglone i wygładzone fragmenty skał) tak, by uzyskać płaską, ostrą krawędź, która następnie służyła na przykład do ścinania roślin.
Później pojawiły się kolejne narzędzia, takie jak szpadel, widły, motyka i grabie. Praca na roli związana była z ogromnym wysiłkiem fizycznym, dlatego zaczęto wykorzystywać zwierzęta, a z czasem napęd elektryczny i spalinowy.
Również elementy ruchomeelementy ruchome przeszły specjalizację i w zależności od rodzaju gleby, zadania do wykonania, gatunków roślin i innych uwarunkowań mogą przybierać różnorodne kształty. Co więcej, również materiały, z jakich są wykonane narzędzia (dawniej drewno, stopy żelaza, a dziś stal i kompozyty), mają znaczenie dla efektywności i jakości prac ogrodniczych. Im materiał lżejszy i bardziej wytrzymały, tym narzędzie trwalsze, a praca nim mniej męcząca.
![Zdjęcie prezentujące różnorodne kształty tradycyjnych narzędzi ogrodniczych. Przedstawia drewniany płot znajdujący się na łące. Rozwieszono na nim różne narzędzia ogrodnicze. Pierwszym z nich jest łopata. Złożona jest z długiego drewnianego trzonka, na którego końcu znajduje się płaska, lekko wygięta do wewnątrz blacha w kształcie półokręgu. Łopata może być także zakończona blachą w kształcie podłużnego, lekko wygiętego prostokąta. Na drugim końcu trzonka często umieszczana jest rękojeść. Drugim narzędziem jest miotła. Składa się z długiego drewnianego trzonka, na którego końcu umieszczono kępkę drewnianych gałązek, związanych w kilku miejscach sznurkiem. Trzecim narzędziem jest motyka. Złożona jest z długiego drewnianego trzonka, na którego końcu umieszczona została płaska blacha w kształcie prostokąta. Osadzona jest ona prawie prostopadle do niego. Czwartym narzędziem są grabie. Przedstawione zostały grabie do liści oraz siana. Grabie do liści złożone są z długiego drewnianego trzonka. Na jego końcu znajdują się stalowe pręty. Od trzonka zaczynają się rozchylać tworząc wachlarz. Grabie do siana składają się z długiego drewnianego trzonka, na którego końcu znajduje się długa listwa z wystającymi z niej zębami. Osadzona jest ona prawie prostopadle do niego. Piątym narzędziem są widły. Złożone są z długiego drewnianego trzonka, na którego końcu umieszczono trzy ostro zakończone zęby. Są lekko wygięte do wewnątrz. Zęby rozstawione są miedzy sobą w znacznej odległości. Szóstym narzędziem jest toporek. Składają się z krótkiego drewnianego trzonka. Na jego końcu znajduje się ostro zakończony klin.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RfcdwXb0hQ1eO/1674246071/1qBQ2TkiPyH8kgXp2NtKxWwO770xk4ED.jpg)
Pracując w ogrodzie, możemy wybrać, jaki rodzaj napędu maszyny chcemy wykorzystać. Przy wyborze należy się kierować przede wszystkim wielkością powierzchni działki, na której mają być prowadzone prace. Im większa powierzchnia, tym potrzebna jest większa moc i wydajność napędu.
W przypadku kosiarek przyjmuje się, że do terenu wielkości 50 mIndeks górny 22 wskazana jest kosiarka ręczna, do 500 mIndeks górny 22 – kosiarka elektryczna, powyżej – spalinowa. Powierzchnia 2000 mIndeks górny 22 i więcej to teren odpowiedni już dla traktorka ogrodowego.
Inne czynniki wpływające na wybór:
ukształtowanie terenu i rodzaj gleby,
koszty zakupu i użytkowania,
komfort pracy ogrodnika.
W przypadku kosiarekkosiarek przyjmuje się, że teren nachylony pod kątem do 20° należy kosić kosiarką spalinową lub elektryczną z akumulatorem, jeśli kąt nachylenia wynosi między 20° a 35° – kosiarką elektryczną akumulatorową, a przy większym spadku terenu zaleca się użycie podkaszarki lub kosy elektrycznej bądź spalinowej.
Korzystanie z maszyn ogrodniczych wymaga znajomości ich budowy, zasad użytkowania i konserwacji, a także stosowania się do zaleceń BHP.