Ważne daty

Sergiusz Rachmaninow - zarys postaci

R6VdvQNyxZZGM1

Ilustracja przedstawia Sergiusza Rachmaninowa – rosyjskiego kompozytora, pianistę i dyrygenta. Przystojny mężczyzna w średnim wieku, w krótko obciętych włosach. Ma przyjazny wyraz twarzy. Ubrany jest w białą koszulę, krawat i ciemny garnitur oraz szary płaszcz. W prawej ręce trzyma kaszkiet i ma obrączkę, natomiast na lewą rękę ubraną ma skórzaną, czarną rękawiczkę.

Sergiusz Rachmaninow był rosyjskim pianistą, kompozytorem i dyrygentem. Pochodził z arystokratycznego rodu, którego początki sięgają XIV w. Na świat przyszedł w Siemionowie w Guberni Nowogrodzkiej. Według kalendarza starego porządku (juliańskiego, używanego do dziś w kościele prawosławnym) urodził się 20 marca 1873 r., natomiast według kalendarza nowego porządku (gregoriańskiego) 1 kwietnia 1873 r.

REzPjIEXiXxFA1

Ilustracja przedstawia Rachmaninowa (rosyjskiego kompozytora, pianistę i dyrygenta) siedzącego przy fortepianie. Jest to młody mężczyzna z uśmiechem na twarzy i krótko obciętymi włosami. Ubrany jest w białą koszulę z postawionym kołnierzem, muszkę i ciemny frak.

Rodzina Rachmaninowów była bardzo muzykalna. Dziadek, uczeń Johna Fielda, twórcy nokturnu, i rodzice Sergiusza, byli utalentowanymi muzykami. To matka odkryła talent muzyczny swego 4‑letniego syna i udzielała mu pierwszych lekcji z podstaw gry na fortepianie. Później dziadek Rachmaninowa zatrudnił jako nauczycielkę młodego Sergiusza pianistkę Annę Ornatskaję. W wieku 9 lat młodzieniec został przyjęty do Konserwatorium Muzycznego w Petersburgu. Jednak ze względu na słabe wyniki w nauce oraz namowom kuzyna Aleksandra Silotiego, został przeniesiony do Konserwatorium w Moskwie, gdzie studiował grę na fortepianie u Nikołaja Zwieriewa i wspomnianego A. Silotiego. Dzięki Zwieriewowi Rachmaninow poznał najznamienitsze postacie rosyjskiego świata muzycznego, m. in. Antona Rubinsteina, Wasyla Sofonowa czy Piotra Czajkowskiego. W 1891 r. kończy studia pianistyczne, natomiast rok później, w 1892, kompozycję – otrzymując złoty medal za operę Aleko.

R19ykZqTHXIbh1

Ilustracja przedstawia portret S. Rachmaninowa – rosyjskiego kompozytora, pianisty i dyrygenta. Młody mężczyzna siedzi i ma skrzyżowane ręce i ułożone na kolanach. Ma spokojny wyraz twarzy. Ubrany jest w białą koszulę i szary garnitur.

Sergiusz Rachmaninow – zarys postaci (ciąg dalszy)

Początkowo Rachmaninow pragnął być kompozytorem, co spotkało się z nieprzychylnością jego byłego nauczyciela fortepianu Zwieriewa. Większość utworów, które Rachmaninow napisał, pochodzi z okresu pobytu w Rosji. Powstaje Preludium cis‑mollPreludiumPreludium cis‑moll, jeden z najbardziej znanych utworów kompozytora. Sam Rachmaninow twierdził, że kompozycja ta jest jego przekleństwem, ponieważ często wymagano od niego wykonania utworu. Inne dzieła powstałe w tym okresie to I Koncert fortepianowy fis‑moll czy II Trio elegijne, które napisane zostało pod wpływem nagłej śmierci Czajkowskiego w 1893 r.

Moment kryzysu twórczego nastał w 1897 r. po serii osobistych problemów i nieudanej prapremierze I SymfoniiSymfoniaI Symfonii prowadzonej przez nie w pełni dysponowanego Aleksandra Głazunowa. Utwór Rachmaninowa został porównany przez Cezarego Cui do dziesięciu plag egipskich. Nastąpiły 3 lata, w których kompozytor nie napisał ani jednej nuty, zajmował się jedynie dyrygowaniem. Przełomem była terapia u Nikołaja Dahla, który zastosował hipnozę oraz pokazał Rachmaninowowi techniki autosugestii, co pozwoliło kompozytorowi odzyskać wiarę w swoje możliwości twórcze. Efektem tej współpracy było powstanie II Koncertu fortepianowego c‑moll dedykowanego Dahlowi.

RSMaVyQBSB1k61

Ilustracja przedstawia portret S. Rachmaninowa (rosyjskiego kompozytora pianisty i dyrygenta), który siedzi przy fortepianie. Ma spokojny wyraz twarzy. Ubrany jest w białą koszulę i czarny garnitur. Lewą rękę ma opartą o fortepian i podpiera głowę. Prawą rękę trzyma na klawiszach.

W 1917 r. nastała Rewolucja Październikowa, która zmusiła kompozytora do emigracji, początkowo do krajów skandynawskich. Ostatecznie Rachmaninow osiadł w Stanach Zjednoczonych, gdzie jako pianista występował już w 1909 r. Bardzo szybko jego kariera nabrała tempa. W przeciągu niespełna czterech miesięcy od przybycia do Nowego Jorku dał ok. 40 koncertów. Podpisał także umowę z firmą fonograficzną Victor Talking Machine Company (później RCA). Od firmy Steinway otrzymał fortepian w podarunku. W Stanach Zjednoczonych Rachmaninowie próbowali oddać aurę utraconej posiadłości rosyjskiej w Iwanowce, zatrudniali tylko rosyjskich służących, zapraszali rosyjskich artystów.

RFEzBZX8ne1JB1

Ilustracja przedstawia posiadłość Rachmaninowów w Iwanowce. Domek, który zarośnięty jest bluszczem. W oddali widać wysokie drzewa. Fotografia jest czarno-biała.

Jednak z powodu podjęcia kariery pianistycznej, Rachmaninow nie znajdował czasu na komponowanie. Od 1918 r. do momentu śmierci zdołał napisać jedynie sześć utworów. Ostatnimi jego utworami są III Symfonia oraz Tańce symfoniczne.

W 1942 r. stan zdrowia Rachmaninowa zaczął się pogarszać. Zdiagnozowano u niego czerniaka, o którym wiedziała jego rodzina, ale nie on sam. Zmarł 28 marca 1943 r. w Beverly Hills. Pochowany został na cmentarzu Kenscio w Valhalli.

R4mGBwLKMFh1k1

Ilustracja przedstawia grób Rachmaninowa w Valhalli. Biały krzyż otoczony jest krzewami. Po lewej stronie krzew z białymi kwiatami, po prawej z różowymi. Po obu stronach krzyża znajdują się także kamienne ławki.

Twórczość, pianistyka i fonografia Rachmaninowa

Twórczość Rachmaninowa jest rozległa. Pisał zarówno miniatury instrumentalne (Preludia op. 23 i op. 32, Momenty muzyczne op. 16, Etiudy‑Obrazy op. 33 i op. 39, Wariacje na temat Chopina op. 22 i …Corellego op. 42) oraz większe formy na fortepian (Sonata b‑moll op. 36), muzykę kameralną (Trio elegijne na skrzypce, wiolonczelę i fortepian g‑moll i d‑moll, Sonata g‑moll na fortepian i wiolonczelę op. 19), jak i wielkie formy na fortepian i orkiestrę (Koncerty fortepianowe: fis‑moll op. 1, c‑moll op. 18, d‑moll op. 30 i g‑moll op. 40; Rapsodia na temat Paganiniego op. 40). W centrum zainteresowania kompozytora znalazł się także gatunek symfoniczny (Symfonie: d‑moll op. 13, e‑moll op. 27, a‑moll op. 44), jak i poemat symfoniczny (Wyspa umarłych op. 29 na podstawie obrazu Arnolda Böcklina). Prócz muzyki instrumentalnej pisał także muzykę wokalną m. in. opery (Aleko, Francesca da Rimini), pieśni, czy też muzykę sakralną a cappella (Liturgia św. Jana Chryzostoma op. 31, Całonocne czuwanie op. 37).

Styl kompozycyjny Rachmaninowa można określić jako bardzo ścisły. Kompozytor uważał, że każdy utwór posiada jeden punkt kulminacyjny, do którego zmierza cała narracja muzyczna. Poza tym stosował zabiegi polifoniczne, korzystając z chromatycznego kontrapunktu i fugata. Ścisłość objawiała się także w bogatej pracy tematycznej. Ekspresja utworów Rachmaninowa nawiązuje do epoki romantyzmu. Można stwierdzić, że był on reprezentantem stylu, który w owych czasach należał już do epoki minionej (za życia Rachmaninowa tworzy witalistyczne utwory Igor Strawiński, powstaje system dodekafoniczny Arnolda Schönberga). Romantyzm Rachmaninowa jest skrajny. Z jednej strony, monumentalny, traktuje fortepian jak orkiestrę, z drugiej jednak, intymny, często o zabarwieniu tragicznym i głęboko melancholijnym. Charakterystyczna jest także kantylenowa linia melodyczna.

Niezwykłe umiejętności Rachmaninowa

Rachmaninow jako pianista zachwycał nie tylko wykonaniami swoich własnych utworów, ale także posiadał w swoim repertuarze utwory innych kompozytorów. Wykonywał m. in. utwory Bacha, Mozarta, Beethovena, Schuberta, Schumanna, Liszta, Chopina, Skriabina, Debussy’ego oraz wielu innych. Oprócz fenomenalnej techniki gry posiadał także niezwykłą pamięć muzyczną, która pozwalała mu odtworzyć niemalże cały utwór po jednokrotnym wysłuchaniu. Jego kunszt pianistyczny można podziwiać m. in. na nagraniach własnych utworów jak Koncerty fortepianowe oraz Rapsodia na temat Paganiniego. Oprócz tego Rachmaninow pozostawił 35 pianolowych utrwaleń swoich wykonań dla firmy Ampico.

RNZwVOYuIW4wk1

Ilustracja przedstawia Rachmaninowa (rosyjskiego kompozytora, pianistę i dyrygenta) siedzącego przy fortepianie. jest to młody mężczyzna z uśmiechem na twarzy i krótko obciętymi włosami. Ubrany jest w białą koszulę, krawat i ciemny frak. Na instrumencie w oddali stoi ramka ze zdjęciem młodej kobiety, u której na kolanach siedzi dziewczynka w białej sukience.

Zadania

Słownik pojeć

Źródło:

encyklopedia.pwn.pl

Biblioteka muzyczna