Lesson plan (Polish)
Temat lekcji: Narodziny chrześcijaństwa
Autorka scenariusza: Katarzyna Kuczyńska
Adresat
Uczeń klasy V szkoły podstawowej.
Podstawa programowa
I. Cywilizacje starożytne. Uczeń:
2) lokalizuje w czasie i przestrzeni cywilizacje Starożytnego Wschodu (Izraela);
3) charakteryzuje strukturę społeczeństwa i (…) religię starożytnego Izraela; wyjaśnia różnicę między politeizmem a monoteizmem;
5) charakteryzuje najważniejsze osiągnięcia kultury materialnej i duchowej świata starożytnego w różnych dziedzinach: filozofii, nauce, prawie, architekturze, sztuce, literaturze.
Ogólny cel kształcenia
Uczeń poznaje historię narodzin chrześcijaństwa.
Kształtowane kompetencje kluczowe
porozumiewanie się w języku ojczystym;
porozumiewanie się w językach obcych;
umiejętność uczenia się;
kompetencje społeczne i obywatelskie.
Cele operacyjne
Uczeń:
opisuje religijny (pochodzenie z judaizmu) oraz historyczny (związany z podbojem Palestyny przez imperium rzymskie) kontekst narodzin chrześcijaństwa;
opowiada o prześladowaniach pierwszych chrześcijan. Wie, że już niecałe cztery wieki później chrześcijaństwo stało się rzymską religią państwową;
wskazuje elementy wspólne oraz różnice między judaizmem a chrześcijaństwem;
odróżnia wiedzę historyczną na temat Jezusa od przekonań religijnych na jego temat;
dostrzega uniwersalny (ponadczasowy) problem narodzin nowych, rewolucyjnych idei, które natrafiają na opór społeczny i spotykają się niekiedy z ogromną wrogością ludzi współcześnie żyjących.
rozumie uniwersalność systemu moralnego zapisanego w Dekalogu.
Metody/techniki kształcenia
metody programowane: z wykorzystaniem e‑podręcznika;
metody problemowe: aktywizujące: dyskusja;
metody praktyczne: ćwiczenia przedmiotowe, praca z tekstem;
metody podające: wyjaśnienia i komentarze nauczyciela.
Formy pracy
praca z całą klasą;
praca w grupach;
praca indywidualna.
Środki dydaktyczne
e‑podręcznik;
zeszyt i kredki/pisaki;
tablica interaktywna, tablety/komputery.
Przed lekcją
Nauczyciel przed lekcją prosi uczniów o przypomnienie sobie informacji z różnych źródeł na temat życia Jezusa oraz pierwszych chrześcijan.
Przebieg zajęć
Faza wstępna
Przed zajęciami nauczyciel prosi uczniów, aby przypomnieli sobie informacje z różnych źródeł na temat życia Jezusa i pierwszych chrześcijan.
Nauczyciel określa cel zajęć, czyli poznaje historię początków chrześcijaństwa. Podaje uczniom kryteria sukcesu.
Nauczyciel rozpoczyna zajęcia od przypomnienia informacji zebranych przez uczniów - wraz z klasą dzieli ją na taką, która może być uznana za informację historyczną i taką, która jest wyrazem przekonań religijnych. Zadaje pytania dotyczące kryteriów odróżniających wiedzę historyczną od przekonań religijnych.
Faza realizacyjna
Uczniowie wykonują Polecenie 1 – czytają tekst opisujące religię żydowską („Wyznawcy Jahwe”) i odpowiadają na pytania. Wykonują Ćwiczenie 1, zapoznają się z ilustracją interaktywną i wykonują z pomocą nauczyciela Ćwiczenie 2. Nauczyciel udziela informacji zwrotnej i sprawdza poprawność wykonanych zadań.
Nauczyciel odwołując się do wiedzy uczniów rozpoczyna dyskusję o czasach, w których żył Jezus z Nazaret i pierwsi chrześcijanie. Zadaje uczniom pytania „Czy bycie chrześcijaninem było tak łatwe i bezpieczne jak dzisiaj?” Wykonują Polecenie 2 oraz zastanawiają się również nad uniwersalnością zasad zapisanych w Dekalogu. Nauczyciel udziela informacji zwrotnej i sprawdza poprawność wykonanych zadań.
Następnie nauczyciel wyświetla uczniom wiersz K.C. Norwida „Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie”, chętni uczniowie czytają poszczególne zwrotki. Nauczyciel wyjaśnia krótko historię poszczególnych bohaterów wiersza, a także samego Norwida, sygnalizuje, w którym miejscu w wierszu jest mowa o Jezusie. Rozpoczyna krótką dyskusję – dlaczego Piłat (ludzie, których reprezentował) mógł się obawiać Jezusa, co takiego Jezus „robił” współczesnym sobie ludziom poprzez głoszone nauki?
Faza podsumowująca
Nauczyciel ocenia pracę uczniów na lekcji, biorąc pod uwagę ich wkład i zaangażowanie. Może w tym celu przygotować ankietę ewaluacyjną do samooceny oraz oceny pracy prowadzącego i innych uczniów.
Jako zadanie domowe uczniowie odczytują fragment „Religia państwowa” i wykonują Polecenie 3.
Podsumowanie najważniejszych treści lekcji
Zapoznanie się z historycznym kontekstem narodzin chrześcijaństwa, w tym z historią prześladowań oraz upaństwowieniem się chrześcijaństwa. Punkty 2, 3 i 5 przebiegu zajęć.
Zapoznanie się z religijnym kontekstem narodzin chrześcijaństwa, w tym zwrócenie uwagi na podobieństwa i różnice między judaizmem a chrześcijaństwem. Punkt 2 przebiegu zajęć.
Odróżnienie wiedzy historycznej na temat Jezusa od przekonań religijnych na jego temat; wskazanie kryteriów odróżniających. Punkt 1 przebiegu zajęć.
Zwrócenie uwagi na uniwersalność (ponadczasowość) problemu narodzin nowych, rewolucyjnych idei i oporu, z jakim mogą się spotkać ze strony współcześnie żyjących ludzi. Punkt 4 przebiegu zajęć.
W tej lekcji zostaną użyte m.in. następujące pojęcia oraz nagrania
Pojęcia
Palestyna – kraina geograficzna w zachodniej Azji, kolebka judaizmu i chrześcijaństwa.
Żydzi – lud zamieszkujący w starożytności Palestynę, wyznawcy judaizmu.
judaizm – religia monoteistyczna (wiara w jednego Boga - Jahwe) wyznawana przez Żydów.
Jahwe – nazwa Boga czczonego w judaizmie i chrześcijaństwie.
Biblia – Pismo Święte, zbiór ksiąg uważanych przez chrześcijan i Żydów za natchnione przez Boga. Biblia chrześcijańska składa się ze Starego i Nowego Testamentu.
Tora – pięć pierwszych ksiąg Starego Testamentu, najważniejszy tekst judaizmu.
menora – siedmioramienny ozdobny świecznik obecny przy każdym święcie żydowskim.
prześladowania
Konstantyn Wielki, cesarz rzymski,który jako pierwszy przeszedł na chrześcijaństwo, w 313 r. ogłosił swobodę wyznawania nauk Jezusa (edykt mediolański).
Teodozjusz Wielki, cesarz rzymski żyjący w IV w.n.e., za jego panowania chrześcijaństwo stało się religią państwową.
Mesjasz, zbawiciel, odkupiciel win.
Jezus z Nazaretu, w chrześcijaństwie Syn Boży, odkupiciel i zbawiciel. Najważniejsza postać religii chrześcijańskich.
chrześcijaństwo – monoteistyczna religia oparta na naukach Jezusa Chrystusa. Najważniejszą księgą chrześcijaństwa jest Biblia.
ewangelie – część Biblii zawierająca opis życia i nauki Jezusa Chrystusa. Zostały spisane przez czterech uczniów Jezusa – apostołów.
kipa – jarmułka, nakrycie głowy noszone przez ortodoksyjnych Żydów. Po hebrajsku znaczy kopuła.
mezuza – małe pudełeczko zawieszone na drzwiach domu żydowskiego zawierające fragment z Tory.
Teksty i nagrania
Birth of Christianity
While the peoples of ancient Mesopotamia, Egypt, Greece and Rome worshipped many gods, the Israelites living in Palestine (called Jews) worshipped a single God called Yahweh. Their sacred book was the Bible. The Israelites believed that God will send his Son to redeem all human sins. Jesus was born in Palestine under the reign of Augustus. This event was later recognised as the beginning of a new era. Jesus preached that all people are equal. In his teachings, he said one should love his or her neighbour. He promised that those who observe God’s commandments recorded in the Bible will enjoy eternal life. Some Jews recognised Jesus as the Son of God and the Messiah (in Greek: Christ). Jesus ran afoul of the Jewish priests, was sentenced to death and crucified by the Romans. The Gospels describe the life and death of Jesus Christ. His followers – Christians – spread across the entire Roman Empire. Initially, they were persecuted by the Roman authorities, but in 313 Emperor Constantine the Great permitted the free practice of this religion, and then converted to Christianity himself. This paved the way for Christianity’s development. In the late 4th century, Emperor Theodosius the Great proclaimed Christianity the national religion and banned the traditional one.