Temat: Ryby

Adresat

Uczniowie klasy IV szkoły podstawowej

Podstawa programowa

Klasa IV
VI. Środowisko przyrodnicze najbliższej okolicy. Uczeń:
13) rozpoznaje i nazywa organizmy żyjące w wodzie.

Ogólny cel kształcenia

Uczniowie obserwują i nazywają ryby.

Kompetencje kluczowe

• porozumiewanie się w językach obcych;

• kompetencje informatyczne;

• umiejętność uczenia się.

Kryteria sukcesu
Uczeń nauczy się:

• wskazywać przystosowania ryb do życia w wodzie;

• rozpoznawać wybrane gatunki ryb żyjących w Polsce oraz Morzu Bałtyckim;

• podawać przykłady gatunków ryb morskich żyjących w Bałtyku.

Metody/techniki kształcenia

• podające

  • pogadanka.

• aktywizujące

  • dyskusja.

• programowane

  • z użyciem komputera;

  • z użyciem e‑podręcznika.

• praktyczne

  • ćwiczeń przedmiotowych.

Formy pracy

• praca indywidualna;

• praca w parach;

• praca w grupach;

• praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne

• e‑podręcznik;

• zeszyt i kredki lub pisaki;

• tablica interaktywna, tablety/komputery.

Przebieg lekcji

Przed lekcją

• Na miesiąc przed zajęciami nauczyciel poleca uczniom założenie domowej hodowli gupików, składającej się z dwóch samic i jednego samca. Uczniowie otrzymują opis założenia hodowli oraz kartę obserwacji. Wspólnie z nauczycielem ustalają kryteria oceny obserwacji oraz formę prezentacji jej wyników .

Faza wstępna

• Prowadzący lekcję określa cel zajęć i wspólnie z uczniami ustala kryteria sukcesu.

Faza realizacyjna

• Uczniowie dobierają się w pary i prezentują sobie wyniki obserwacji hodowli gupików. Wzajemnie oceniają swoje prezentacje według wcześniej ustalonych kryteriów. Następnie na forum klasy uzasadniają wystawione przez siebie oceny prac kolegów .

• Nauczyciel wyświetla ilustrację interaktywną przedstawiającą wybrane gatunki ryb słodkowodnych oraz morskich, występujących w Polsce. Wspólnie z uczniami analizuje wygląd ryb oraz omawia ich występowanie .

• Nauczyciel prosi, aby uczniowie samodzielnie wykonali wskazane ćwiczenie interaktywne.

Faza podsumowująca

• Nauczyciel objaśnia zadanie domowe oraz ustala z uczniami kryteria jego oceny. Następnie prosi uczniów, żeby dokończyli zdanie: „Na dzisiejszej lekcji nauczyłem się, że...” .

Praca domowa

• Uczniowie wykonują Polecenie 1.1.

W tej lekcji zostaną użyte m.in. następujące pojęcia oraz nagrania

Pojęcia

Teksty i nagrania

Fish

Fish breathe using gills, which absorb oxygen dissolved in the water. A fish directs water through its open mouth to the gills. In the gills, which are well supplied with blood, oxygen from the water enters the blood. Fish have sense organs: sight, hearing and a specific sensory organ called the lateral line, which registers the movement of the water.

Over 40 thousand species of fish have been described in the world so far, and presumably many more are waiting to be discovered. In Poland's inland waters and in the coastal waters of the Baltic Sea around 120 species of fish have been confirmed so far. Certain species are less well known, as there are few of them, or they are not caught. Others we know well – because they are delicious.

We can count the following among the best‑known species of freshwater fish living in Polish waters: common carp, crucian carp and trout. The most frequently mentioned among marine fish are herring, sprat, cod and mackerel and flatfish (flounder and the European flounder).

Certain fish live in freshwater and saltwater during different stages of their lives. For example, salmon live in the sea, but to spawn, they swim up certain rivers. Salmon hatch from spawn laid at the bottom of caldwater streams. The young salmon spend their first two or three years in rivers, and then swim to the sea where they grow and mature over the next few years. Adult salmon seek out the river in which they grew up and return to its headwaters to spawn. After laying their spawn, they die.

During the course of an eel's life, it lives in both seas and inland waters. Eel larvae hatch in the Sargasso Sea after the death of their parents. They grow and migrate along with the ocean current towards the mouths of rivers. After 2‑3 years, they enter lakes and rivers where they spend the next few to a dozen years. Only then do they migrate in the opposite direction. They swim along with the flow of the river to the sea, and then to the Atlantic Ocean and on to the Sargasso Sea, to lay their spawn and die.

• The ways that fish are adapted to life in the water are, among others, gills, fins and a streamlined body shape.

• Fish can be categorised into freshwater and marine species; some of them can function alternately in both of these environments.