R12X3H7SQD7MN
Na ilustracji widoczny jest chłopiec siedzący na kuli ziemskiej i trzymający w dłoniach tablet. Wokół niego znajdują się otwarte i zamknięte książki, symbol atomu, znak pierwiastka kwadratowego oraz elementy przypominające układy elektroniczne z mikroprocesorem pośrodku. Tło po lewej stronie ma jasne odcienie niebieskiego, żółtego i pomarańczowego, a po prawej jest jednolicie niebieskie. Po prawej stronie umieszczono duży napis CYFROWY UCZEŃ.

Algorytm natury: obliczenia matematyczne i modelowanie 3D w projektowaniu ekologicznych rozwiązań

Karta pracy podsumowująca opanowanie treści zajęć realizowanych zgodnie z metodologią STEM w oparciu o zasoby Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej,
opracowana w ramach rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025‑2029 – „Cyfrowy Uczeń” (Dz.U.2025.1254)

Imię i nazwisko autora:

Agnieszka Chomicka‑Bosy, Karolina Żelazowska‑Byczkowska

bg‑azure

Karta pracy

Wprowadzenie do karty pracy

Karta pracy została przygotowana jako podsumowanie treści realizowanych podczas zajęć i służy utrwaleniu najważniejszych pojęć, umiejętności oraz wniosków. Zawarte w niej zadania stanowią zestaw interaktywnych ćwiczeń z ZPE, odpowiadający zakresowi merytorycznemu scenariusza “Algorytm natury: obliczenia matematyczne i modelowanie 3D w projektowaniu ekologicznych rozwiązań.”.

Fragmentacja siedlisk, a metapopulacje

Urbanizacja środowiska i zmiany gospodarcze, których dokonuje człowiek sprawiają, że siedliska populacji są coraz bardziej podzielone. Zjawisko podziału siedlisk na mniejsze płaty środowiskowe nazywane jest fragmentacją.

W wyniku działalności człowieka populacje organizmów, które dotychczas nie tworzyły metapopulacji, zaczynają funkcjonować w nowej rzeczywistości. Poprzez budowę dróg i rozwój rolnictwa duże populacje zostają podzielone i w jakimś stopniu odizolowane od siebie. Prowadzi to do powstania metapopulacji, czyli zgrupowania lokalnych, niewielkich subpopulacji, między którymi osobniki jednego gatunku mogą się przemieszczać.

Fragmentacja siedlisk ma istotne znaczenie w przypadku gatunków zagrożonych wyginięciem. Im bardziej pofragmentowane jest środowisko i im mniejsze są płaty siedlisk, tym większe ryzyko ekstynkcji danego gatunku.

R1UiHviPGpDJo1
Wykres kołowy. Lista elementów: zniszczenie środowiska fizycznego; Wartość: 71; Udział procentowy: 31,28%wyparcie przez intruzów; Wartość: 68; Udział procentowy: 29,96%zmiana środowiska przez zanieczyszczenie chemiczne; Wartość: 38; Udział procentowy: 16,74%hybrydyzacja; Wartość: 31; Udział procentowy: 13,66%nadmierna eksploatacja; Wartość: 19; Udział procentowy: 8,37%
Przyczyny wymierania gatunków według częstości występowania.
Źródło: Beata Jancarz, Marzanna Wikiera, ,,Biologia, Człowiek w równowadze'', 2003.

Mapa myśli

Znaczenie teorii metapopulacji w ochronie przyrody1

RVG5OarDDkoqm1
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: działalność człowieka
      • Elementy należące do kategorii działalność człowieka
    • Nazwa kategorii: podzielenie siedlisk
        • Elementy należące do kategorii podzielenie siedlisk
      • Nazwa kategorii: tworzenie subpopulacji
          • Elementy należące do kategorii tworzenie subpopulacji
        • Nazwa kategorii: korytarze ekologiczne
            • Elementy należące do kategorii korytarze ekologiczne
          • Nazwa kategorii: kolonizacja i rekolonizacja siedlisk
          • Nazwa kategorii: zwiększenie różnorodności gatunkowej
            • Koniec elementów należących do kategorii korytarze ekologiczne
          Koniec elementów należących do kategorii tworzenie subpopulacji
      • Nazwa kategorii: powstanie metapopulacji
          • Elementy należące do kategorii powstanie metapopulacji
        • Nazwa kategorii: ekstynkcja
          • Koniec elementów należących do kategorii powstanie metapopulacji
        Koniec elementów należących do kategorii podzielenie siedlisk
      Koniec elementów należących do kategorii działalność człowieka
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 1
RfvG7CfdnoRxS
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
RofmEtlNL7QuF
(Uzupełnij).
RgKzSzYOsEtU01
Ćwiczenie 1
Uporządkuj rodzaje populacji od najmniejszej do największej wielkości. Elementy do uszeregowania: 1. populacja, 2. subpopulacja, 3. metapopulacja
RLCD2DmPhI7NV1
Ćwiczenie 2
Zaznacz prawidłowe zdanie. Możliwe odpowiedzi: 1. Metapopulacja to zgrupowanie dużych populacji, które łączy ze sobą przemieszczanie się osobników pomiędzy nimi., 2. Metapopulacja to zgrupowanie lokalnych, niewielkich subpopulacji, między którymi nie mieszają się osobniki., 3. Metapopulacja to zgrupowanie lokalnych, niewielkich subpopulacji, które łączy ze sobą przemieszczanie się osobników pomiędzy nimi., 4. Metapopulacja to zgrupowanie dużych populacji, między którymi nie mieszają się osobniki.
R15BDoecVk7XB1
Ćwiczenie 3
fragmentacja Możliwe odpowiedzi: 1. zasiedlenie przez organizmy terenu, na którym dotychczas nie występowały, 2. zgrupowania lokalnych, niewielkich subpopulacji, 3. podział siedlisk na mniejsze płaty środowiskowe powstanie metapopulacji Możliwe odpowiedzi: 1. zasiedlenie przez organizmy terenu, na którym dotychczas nie występowały, 2. zgrupowania lokalnych, niewielkich subpopulacji, 3. podział siedlisk na mniejsze płaty środowiskowe kolonizacja Możliwe odpowiedzi: 1. zasiedlenie przez organizmy terenu, na którym dotychczas nie występowały, 2. zgrupowania lokalnych, niewielkich subpopulacji, 3. podział siedlisk na mniejsze płaty środowiskowe
RkLVlpvKZBuNM2
Ćwiczenie 4
Łączenie par. Wskaż, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe.. Fragmentacja siedlisk zmniejsza istotnie wymieranie gatunków.. Możliwe odpowiedzi: P, F. Ekstynkcją nazywamy odrodzenie się danego gatunku biologicznego.. Możliwe odpowiedzi: P, F. Korytarze ekologiczne sprzyjają rozprzestrzenianiu się pożarów.. Możliwe odpowiedzi: P, F
R14w3AP8mMXAP2
Ćwiczenie 5
Zaznacz cechy korytarza ekologicznego. Możliwe odpowiedzi: 1. jego przykładem jest pas dzikiej zieleni, 2. umożliwia kolonizację i rekolonizację siedlisk, 3. zmniejsza rozprzestrzenianie się chorób, 4. umożliwia tylko rekoloniację siedlisk, 5. sprzyja rozprzestrzenianiu się chorób
RdZvfIFxZ7cdG3
Ćwiczenie 6
Uzupełnij tekst odpowiednimi sformułowaniami. Trzy spośród wymienionych haseł nie pasują do żadnej luki. Wyróżniamy tak zwane subpopulacje źródła, czyli subpopulacje, w których rozrodczość
przewyższa śmiertelność. Odwrotnie jest w przypadku subpopulacji będących tak zwanym
„ujściem” – tutaj śmiertelność przewyższa rozrodczość i właśnie te populacje potrzebują przemieszczenia się do nich osobników z populacji źródłowej, co pozwoli im przetrwać i zapobiegnie ekstynkcji.
31
Ćwiczenie 7
R1ESgf0l3z5ru
(Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8
RsAmO5sa6Cm8z
(Uzupełnij).
Algorytm natury: obliczenia matematyczne i modelowanie 3D w projektowaniu ekologicznych rozwiązań