E-materiały do kształcenia zawodowego

Budowa narządu wzroku oraz fizjologia i patologia oka, wady wzroku

MEP.03. Wykonywanie i naprawa pomocy wzrokowych - Technik optyk 325302

bg‑blue

Atlas anatomii, patofizjologii oka

ATLAS INTERAKTYWNY

5

Spis treści

1

Narząd wzroku

Wszelkie załączone nagrania są tożsame z poniższą względem nich treścią

RobNgDpWJSwtV
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

wszelkie załączone nagrania są tożsame z poniższą względem nich treścią

Narząd wzroku tworzy para oczu umieszczona z przodu głowy w oczodołach – to jeden z najważniejszych i najbardziej złożonych narządów zmysłów, za którego pośrednictwem odbieramy ponad 80% docierających do nas informacji.

6

Oczodół

RhraaDvuHOjMO1
Schemat przedstawia gałkę oczną. 1. Oczodół to kostna jama w obrębie twarzoczaszki, utworzona przez 7 kości. Objętość oczodołu to 30 cm3, a jego głębokość wynosi 45-50 mm. W szczycie oczodołu znajduje się kanał wzrokowy (biegnie w nim nerw wzrokowy i tętnica oczna) i szczelina oczodołowa górna (znajdują się w niej nerwy czaszkowe unerwiające gałkę oczną). Gałka oczna zajmuje 14 powierzchni oczodołu.

Znajdują się tu ponadto:
- gruczoł łzowy (górno-zewnętrzna część oczodołu),
- 6 mięśni zewnętrznych oka,
- nerwy,
- naczynia krwionośne,
- tkanka tłuszczowa. Na rysunku oznaczono oczodół poniżej gałki ocznej. 2. Gałka oczna ma kształt kuli, w której szczyt rogówki stanowi jej przedni biegun. Natomiast biegun tylny znajduje się w środku twardówki, położonym skroniowo od wyjścia nerwu wzrokowego. Oś optyczna oka łączy oba bieguny. Gałka oczna waży ok. 7 g, ma długość 25 mm w osi przednio-tylnej i 23 mm w osi poziomej, a jej objętość wynosi 6,5 cm3. Na rysunku gałka oczna. Ma kulisty kształt. W centralnej części gałki znajduje się tęczówka i źrenica. Obie mają okrągły kształt. Tęczówka jest większa i ma różne kolory. Źrenica ma kolor czarny.
Gałka oczna umieszczona w oczodole
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

7

Spojówka

R1CFq96z5nHkX1
Zdjęcie przedstawia oko ludzkie. Na zdjęciu oznaczono elementy jego budowy. 1. Rzęsy. Chronią przed wpadaniem zanieczyszczeń do oka. Jest to rząd włosków znajdujących się na górnej i dolnej powiece oka., 2. Powieki górna i dolna. Ograniczają szparę powiekową, o szerokości 8-10 mm. W kącie bocznym i przyśrodkowym oczodołu połączone są ze sobą za pomocą spoideł. W obrębie powiek znajduje się mięsień okrężny, odpowiadający za zamykanie szpary powiekowej. Powieka górna dodatkowo wyposażona jest w mięsień dźwigacz. Powieki chronią gałkę oczną przed wysychaniem i urazami., 3. Spojówka to przezroczysta błona śluzowa, pokrywająca przednią część gałki ocznej. Rozpoczyna się w rąbku rogówki i pokrywa z zewnątrz twardówkę. Przechodzi po powierzchni oka pod powiekami w stronę oczodołu, gdzie zawraca do przodu i tworzy dolny i górny załamek spojówki, po czym przechodzi w spojówkę powiekową (tzw. tarczkową), wyścielającą od wewnątrz powieki., 4. Gruczoł łzowy. Odpowiada za produkcję płynu łzowego, zapewniającego stałe nawilżenie zewnętrznej części gałki ocznej, jej oczyszczanie i odżywianie rogówki. Średnia produkcja łez wynosi ok 5 ml na 12 h, natomiast w wyniku reakcji odruchowej ilość wydzielanych łez może być nieograniczona. Skład obejmuje wodę, jony i lizozym (białko o charakterze enzymu hydrolitycznego). Gruczoł łzowy znajduje się nad powieką górną oka., 5. Worek spojówkowy to przestrzeń wyścielona spojówką, znajduje się w kąciku oka.
Oko z zaznaczonym gruczołem łzowym
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

2

Budowa oka

8

Budowa gałki ocznej

R3HF3acgKYspi1
Opis alternatywny dotyczy mapy interaktywnej budowy oka. Po kliknięciu na pasek z nazwą danej struktury oka na obrazku podświetla się ta struktura. Lista elementów: Rzęsy Powieka górna Powieka dolna Mięsień rzęskowy Rogówka Mięśnie Twardówka Naczyniówka Siatkówka Soczewka Naczynia żylne i tętnicze siatkówki
Budowa gałki ocznej
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

9

Zewnętrzna budowa narządu wzroku

RjCzDPfcKHTdV1
Opis alternatywny dotyczy ilustracji przedstawiającej budowę oka. Wymieniono następujące elementy, po których naciśnięciu 1. Kąt zewnętrzny. 2. Tarczka powieki górnej pokryta spojówką powiekową (tarczkową). 3. Górny kanalik łzowy. Znajduje się w lewym rogu górnej powieki. 4. Górny punkt łzowy, znajduje się w lewym kąciku oka. 5. Mięsko łzowe, znajduje się zaraz obok punktu łzowego. 6. Kąt wewnętrzny. 7. Dolny punkt łzowy, znajduje się w lewym kąciku oka. 8. Dolny kanalik łzowy, znajduje się w lewym rogu dolnej powieki. 9. Źrenica, znajduje się w centralnej części oka. Ma postać czarnego okręgu. 10. Rąbek rogówki, oznaczono na granicy twardówki i tęczówki. 11. Rzęsy. 12. Krawędź powieki. 13. Dolny załamek worka spojówkowego, znajduje się w dolnej części gałki, w centralnej części dolnej powieki. 14. Spojówka powiekowa (tarczkowa), czyli wewnętrzna warstwa powieki. 15. Dolny załamek worka spojówkowego. 16. Spojówka gałkowa.
Zewnętrzna budowa narządu wzroku
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

10

Przekrój gałki ocznej

RnQSpkL4ls1QI1
Opis alternatywny dotyczy ilustracji przedstawiającej budowę oka. Po kliknięciu na dany punkt lektor wymawia nazwę danej struktury. Oznaczono następujące elementy: 1. Naczyniówka to warstwa znajdująca się pod twardówką, otaczająca gałkę oczna. 2. Twardówka to warstwa najbardziej zewnętrzna, otaczająca gałkę oczną. 3. Rąbek zębaty to warstwa mająca krawędź ząbkowana. Znajduje się za soczewką. 4. Ciało rzęskowe ma kształt pierścienia wewnątrz oka. Otacza tęczówkę. 5. Część płaska ciała rzęskowego. 6. Wyrostki ciała rzęskowego. 7. Rowek rzęskowy. 8. Tęczówka to warstwa oka o okrągłym kształcie, przybierająca różne kolory. 9. Soczewka jest okrągła, lekko wygięta w centralnej części struktura przezroczysta. 10. Źrenica znajduje się w centralnej części gałki struktura o okrągłym kształcie, Ma kolor czarny. 11. Komora przednia znajdująca się przed źrenicą. 12. Rogówka to warstwa znajdująca się za komorą przednią. 13. Kąt rogówkowo-tęczówkowy (kąt przesączania). Znajduje się w dolnej części oka. 14. Komora tylna znajduje się za źrenicą. 15. Więzadełka (obwódka rzęskowa), na których zawieszona jest soczewka. 16. Ciało szkliste to galaretowata substancja znajdująca się w tylnej części gałki ocznej. 17. Tarcza nerwu wzrokowego. Ma postać krążka, znajduje się w tylnej części gałki ocznej. 18. Tętnica środkowa siatkówki i żyła środkowa siatkówki, biegną w tylnej części gałki oka. 19. Nerw wzrokowy, biegnie wraz z tętnicami i żyłami. 20. Plamka to niewielka struktura w tylnej części gałki. 21. Siatkówka to błona wyścielająca wnętrze gałki ocznej.
Przekrój gałki ocznej
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RQvsXepbKGwi01
Opis alternatywny dotyczy ilustracji przedstawiającej przekrój poprzeczny przez narząd wzroku. Opisano funkcję poszczególnych elementów budowy: 1. Naczyniówka. Umiejscowiona jest pomiędzy twardówką i siatkówką. Zawiera gęstą sieć naczyń krwionośnych, odpowiada za dostarczanie tlenu i odżywianie zewnętrznych warstw siatkówki, 2. Twardówka to błona zewnętrzna włóknista zbudowana z włókien kolagenowych. Nadaje ona kształt gałce ocznej i chroni wnętrze oka. Otacza gałkę oczną, ale posiada dwa otwory: otwór przedni okalający rogówkę i otwór tylny otaczający kanał nerwu wzrokowego. jest słabo unaczyniona i unerwiona, 3. Rogówka to przezroczysta przednia błona oka, o średnicy poziomej dwanaście milimetrów i pionowej jedenaście milimetrów. Składa się z pięciu warstw:
- nabłonka przedniego,
- błony granicznej przedniej (tzw. warstwy Bowmana),
- istoty właściwej rogówki (zrębu),
- blaszki granicznej tylnej (błony Descemeta),
- śródbłonka. Granicę między twardówką i rogówką tworzy rąbek rogówki, zawierający komórki macierzyste, odpowiedzialne za odnawianie powierzchni tej błony. Rogówka pełni funkcje ochronne oraz wchodzi w skład układu optycznego oka (jej siła łamiąca promienie świetlne wynosi czterdzieści dwie dioptrie), 4. Tęczówka to barwna błona naczyniowa, o powierzchni pokrytej licznymi promienistymi zagłębieniami i okrężnymi bruzdami. Kolor tęczówki uzależniony jest od ilości pigmentu, głównie melaniny- może przyjmować barwę niebieską, szarą, zielonkawą lub brązową. Pigment pochłania światło, co zapobiega jego odbiciu wewnątrz gałki ocznej. Zawiera naczynia krwionośne, dostarczające jej komórkom tlen i substancje odżywcze. W jej centrum znajduje się okrągły otwór stanowiący źrenicę, o średnicy trzy do cztery milimetry. Zmiana średnicy źrenicy jest niezależna od naszej woli, wpływa na nią natężenie światła. Za zmianę średnicę źrenicy odpowiadają dwa mięśnie - zwieracz i rozwieracz źrenicy. Mechanizm ten kontrolowany jest przez jądro przywspółczulne nerwu okoruchowego, znajdujące się na podstawie mózgu. Przez źrenicę przepływa ciecz wodnista z komory tylnej do komory przedniej oka, 5. Soczewka to przezroczysta, dwuwypukła, elastyczna struktura, pozbawiona naczyń krwionośnych. Jej najbardziej zewnętrzną część tworzy torebka, następnie znajduje się warstwa korowa, a w centrum - jądro soczewki. Soczewka silnie załamuje światło i ma zdolność zmiany swojego kształtu (akomodacji) - dzięki temu możliwe jest dostosowanie ostrości widzenia przedmiotów znajdujących się w różnej odległości., 6. Siatkówka to wewnętrzna błona gałki ocznej, o grubości piętnastu setnych do osiemnastu setnych milimetra. Stanowi błonę światłoczułą, odbierającą światło i przekształcającą je w impulsy nerwowe. Siatkówka składa się z dziesięciu warstw, w tym jednej warstwy nabłonka barwnikowego, którego komórki zawierają barwnik melanopsynę. W jego bezpośrednim sąsiedztwie mieszczą się komórki światłoczułe, czyli czopki i pręciki, zawierające barwniki światłoczułe. Pod wpływem światła następuje ich rozkład, co powoduje zmianę bodźca świetlnego w bodziec nerwowy, przekazywany następnie nerwem wzrokowym do ośrodków wzroku w płacie potylicznym kory mózgowej. Dodatkowo w siatkówce występują komórki dwubiegunowe oraz komórki zwojowe. Biorą one udział w integracji bodźców wzrokowych., 7. Ciało szkliste to galaretowata, przejrzysta struktura wypełniająca komorę ciała szklistego, pozbawiona naczyń krwionośnych. Składa się w dziewięćdziesięciu dziewięciu procent z wody, z dodatkiem kolagenu i kwasu hialuronowego. Stanowi dwie trzecie objętości gałki ocznej. odpowiada za utrzymanie kształtu gałki ocznej, amortyzację wstrząsów i regulację ciśnienia wewnątrzgałkowego., 8. Nerw wzrokowy wychodzi z tylnej części siatkówki, tzw. tarczy nerwu wzrokowego, przekazuje impulsy elektryczne wychodzi z tylnej części siatkówki – tarczy nerwu wzrokowego, 9. Plamka ślepa to miejsce pozbawione komórek światłoczułych, znajdujące się w tylnej części siatkówki, gdzie wychodzi nerw wzrokowy, 10. Komora tylna Leży za tęczówką, jest otoczona przez ciało szkliste, soczewkę i ciało rzęskowe. Wypełnia ją ciecz wodnista, 11. Komora przednia. Leży za tęczówką, jest otoczona przez ciało szkliste, soczewkę i ciało rzęskowe. Wypełnia ją ciecz wodnista, 12. Ciało rzęskowe. Zbudowane jest głównie z mięśni gładkich, otacza pierścieniowato obszar leżący za tęczówką. Ma szerokość od sześciu do ośmiu milimetrów. Posiada od siedemdziesięciu do osiemdziesięciu wyrostków rzęskowych, do których przyczepione są więzadełka Zinna, na których zawieszona jest soczewka. Skurcz i rozkurcz mięśnia rzęskowego wpływa na kształt soczewki i jej dostosowanie do widzenia obrazu położonego w różnych odległościach (akomodację). W wyrostkach produkowana jest ciecz wodnista, której stały przepływ reguluje ciśnienie wewnątrz oka, 13. Źrenica to otwór w tęczówce oka, przed soczewką, przez który dostaje się światło. Wielkość źrenicy reguluje tęczówka, w której znajdują się mięśnie gładkie; nie mamy nad nimi świadomej kontroli. Działanie mięśni polega na tym, że kurczą się lub rozluźniają, regulując wielkość źrenicy a tym samym ilość wpuszczanego do oka światła. Źrenica powiększona cztery razy zwiększa ilość światła docierającego do wnętrza oka aż szesnaście razy. Wielkość źrenicy zmienia się również z powodu doznawania różnych emocji: zdenerwowania, strachu, smutku czy zmęczenia.
Przekrój gałki ocznej
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

11

Schemat budowy siatkówki oka

RJjzlZkJjYdoT1
Opis alternatywny dotyczy ilustracji przedstawiającej przekrój przez gałkę oka. Przedstawiono na niej dwa elementy: pręciki i czopki. Czopki występują w liczbie około stu trzydziestu milionów, zajmują głównie obwodową część siatkówki. Zawierają barwnik światłoczuły rodopsynę. Wolno reagują na światło, ale ich wrażliwość na światło jest znacznie wyższa niż czopków. Odpowiadają za widzenie zarysów przedmiotów, ruchu, odcienie szarości. Na rysunku warstwa fotoreceptorów oka. Mają postać wypustków z błony o kształtach prostych, okrągłych i wrzecionowatych. Czopki stanowią szczytowy element wypustka i mają kształt wrzeciona. Pręciki są umiejscowione głównie w środkowej części siatkówki (zwanej plamką żółtą). W obrębie plamki znajduje się dołek środkowy, który zawiera największe skupienie czopków. W siatkówce występują w liczbie około siedmiu milionów, zawierają barwnik jodopsynę. Bardzo szybko reagują na światło, odpowiadają za rozróżnianie kolorów i kształtów. Wykazują mniejszą wrażliwość na światło niż pręciki, dlatego przy słabym oświetleniu przestajemy rozróżniać kolory. Punkt maksymalnej czułości czopków występuje dla fali o długości pięciuset pięćdziesięciu pięciu milimetrów. Na rysunku warstwa fotoreceptorów oka. Mają postać wypustków z błony o kształtach prostych, okrągłych i wrzecionowatych. Pręciki stanowią element fundamentu wypustka i mają kształt walcowaty.
Schemat budowy siatkówki oka
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

3

Choroby oczu

12

Krótkowzroczność (myopia)

R1BnyeyvQtMDG
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

Rodzaj wady refrakcji, w której promienie równoległe ogniskowane są przed siatkówką. Wyróżnia się krótkowzroczność osiową (oś przednia‑tylna gałki ocznej jest za długa w stosunku do siły łamiącej układu optycznego oka) i refrakcyjną (zachowana jest prawidłowa długość gałki ocznej). Ten drugi tym można podzielić na:

  1. refrakcyjną soczewkową - wynika ze zbyt kulistej soczewki w stosunku do długości gałki ocznej. Może być wrodzona lub spowodowana pęcznieniem soczewki, będącego skutkiem stanu chorobowego,

  2. refrakcyjną rogówkową - spowodowana zbyt kulistą rogówką w stosunku do długości gałki ocznej.

Krótkowzroczność dzieli się na niską (do -4,0 D), średnią (od -4,0 D do
-8,0 D) i wysoką (powyżej -8,0 D).

Korekcja krótkowzroczności polega na stosowaniu odpowiednio dobranych soczewek okularowych (rozpraszających ujemnych) lub kontaktowych, chirurgii refrakcyjnej rogówkowej i wewnątrzgałkowej.

R4F0mqQrQEcFI
Krótkowzroczność
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

13

Dalekowzroczność (nadwzroczność, hypermertopia)

R687l6BY68fZP
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

Rodzaj wady refrakcji, w przypadku której ogniskowanie równoległych promieni następuje za siatkówką. Wyróżnia się dalekowzroczność osiową (oś przednio‑tylna gałki ocznej jest za krótka w stosunku do siły łamiącej układu optycznego oka) i refrakcyjną:

  • soczewkową - soczewka jest zbyt płaska w stosunku do siły łamiącej rogówki i do długości gałki ocznej,

  • rogówkową - rogówka jest zbyt płaska w stosunku do siły łamiącej soczewki i do długości gałki ocznej.

Korekcja polega na stosowaniu odpowiednio dobranych soczewek okularowych lub kontaktowych, chirurgii refrakcyjnej rogówkowej i wewnątrzgałkowej.

Stosuje się głównie szkła skupiające (soczewki skupiające dodatnie), których zadaniem jest skupienie promieni światła na siatkówce. Korekcje prowadzi się również poprzez okulary dwuogniskowe i wieloogniskowe. Pierwszy typ umożliwia ostre widzenie przedmiotów w dali i bliży w nadwzroczności, natomiast drugi typ pozwala na dobre widzenie przedmiotów w różnych odległościach.

Nadwzroczność ukryta - występuje u dzieci i młodzieży, u których nadwzroczność rekompensowana jest dużym zakresem akomodacji.

Nadwzroczność ujawniona - ujawnia się u osób w wieku ok. 25 lat, z powodu zmniejszenia zakresu akomodacji. Wynosi ok 50% całkowitej nadwzroczności.

Nadwzroczność całkowita - pełne ujawnienie wady refrakcji, następujące po 40 roku życia.

R1MI90A0upgoP
Dalekowzroczność
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1Sxzx6JtG2bO
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

Ciekawostka

Oko małych dzieci cechuje się naturalną dalekowzrocznością. Dopiero w trakcie rozwoju zmienia się kształt gałki ocznej i oko staje się miarowe.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

14

Prezbiopia (starczowzroczność)

RZWtGI5zd8DAO
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

Naturalny proces utraty zdolności akomodacji oka, wynikający ze stopniowego twardnienia i utraty elastyczności soczewki. Objawia się zamglonym widzeniem przedmiotów z bliska, podczas gdy widzenie w dal pozostaje wyraźne. Pojawiają się problemy z czytaniem tekstów, zwłaszcza przy gorszym oświetleniu. Mogą występować czołowe bóle głowy i napięciowe oczu. Korekcja polega na dobraniu soczewek okularowych lub kontaktowych.

R1EyzuHb1yxPO
Prezbiopia
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

15

Astygmatyzm (niezborność)

RmatNGdJIKfor
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

Wada refrakcji, w której ogniskowanie równoległych promieni następuje w dwóch różnych punktach przed lub za siatkówką. Wynika najczęściej z nieprawidłowej krzywizny rogówki. Objawem jest zamglenie fragmentu pola widzenia, niezależnie do odległości.

Niezborność dzieli się na:

  • niezłożoną – zdolność skupiająca soczewki w jednej płaszczyźnie warunkuje ogniskowanie promieni na siatkówce, natomiast w drugiej płaszczyźnie moc optyczna jest za silna lub za słaba,

  • złożoną – w obu płaszczyznach pola widzenia występuje krótkowzroczność lub nadwzroczność, jednak z różnym nasileniem,

  • nieregularną – dochodzi do różnego załamania się promieni biegnących w tej samej płaszczyźnie, co wynika ze zmian pourazowych gałki ocznej, głównie rogówki.

Korekcja wady astygmatyzmu polega na stosowaniu soczewek torycznych/cylindrycznych. W przypadku astygmatyzmu nieregularnego konieczne jest stosowanie odpowiednio dobranych soczewek kontaktowych.

R67pC1a2lBrAk
Astygmatyzm
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

16

Zaćma

RMOQCMM2tf1lx
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

Choroba polegająca na zmętnieniu soczewki lub powstawaniu w niej plamek, co zaburza przepływ światła przez ten element. Wyróżniamy zaćmę jądrową (zmętnienie rozwija się w centralnej części soczewki) i zaćmę korową (zmętnienie rozwija się na obwodzie soczewki). Skutkuje to zaburzeniem ostrości wzroku. Jest to choroba postępująca. Jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy jest zabieg chirurgiczny, polegający na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką wewnątrzgałkową.

RsONBwINSMFtk
Zaćma
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RgII0G0LPddsa
Zmętnienie soczewki w przebiegu katarakty
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Re4d2gXhqPRYR
Porównanie widzenia osoby zdrowej i chorej na zaćmę
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

17

Jaskra

R15jvPmxRFgKo
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

Choroba nerwu wzrokowego skutkująca jego postępującym zanikiem, zwanym neuropatią jaskrową. Główną przyczyną jaskry jest nadmierny wzrost ciśnienia panującego wewnątrz gałki ocznej. Prawidłowe ciśnienie cieczy wodnistej utrzymywane jest w stałej równowadze dzięki procesom wytwarzania i odpływu cieczy wodnistej. Zaburzenie jej przepływu może być spowodowane niedrożnością otworów odpływowych i przestrzeni między tęczówką a rogówką. Ryzyko jaskry wzrasta u osób z chorobami krążenia, między innymi z nieprawidłowym ciśnieniem krwi. Zmiany zanikowe nerwu wzrokowego są nieodwracalne i powodują stopniową utratę wzroku.

RBtPHdltziZDu
Jaskra
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RdXY8XlCJ5xxn
Porównanie oka osoby zdrowej i chorej na jaskrę
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RxoNWN0ASJBKC
Porównanie widzenia osoby zdrowej i chorej na jaskrę
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

18

Zapalenie spojówek

R1GJNAt54rmf9
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

To jedna z najczęściej występujących chorób zakaźnych narządu wzroku. Może pojawić się jako samodzielne zapalenie błony śluzowej oka albo iść w parze z innymi chorobami takimi jak: alergie, infekcje bakteryjne czy wirusowe, choroby górnych dróg oddechowych. Spojówka jest wyjątkowo wrażliwa na ostre światło, zanieczyszczenia oraz działania wirusów, bakterii i grzybów, czyli czynników biologicznych.

R1VPT5PSsinJD
Schemat zapalenia spojówek
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

19

Jęczmień

R1YcGjHYpTUQf
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

Pojawia się jako bolesny guzek; powoduje on obrzęk powiek. Istnieją dwa rodzaje jęczmienia: wewnętrzny i zewnętrzny. Przyczyną występowania jęczmienia wewnętrznego, pojawiającego się od wewnętrznej strony powieki, jest zapalenie gruczołów tarczkowych Meiboma. Jęczmień zewnętrzny, który występuje po zewnętrznej stronie powieki, powstaje natomiast w wyniku zapalenia mieszka włosowego rzęs, gruczołów łojowych Zeissa lub gruczołów potowych Molla. Guzek zapalny jęczmienia może pojawiać się na obu powiekach: górnej lub dolnej, na jej zewnętrznej powierzchni, ale również pod nią, i może być pojedynczy lub mnogi.

RcEkLBpytVvVz
Jęczmień na powiece oka
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

4

Profilaktyka

R1YPUZNqJwqHO
Opis alternatywny do nagrania audio. Zawiera ono treści tożsame z zapisem poniżej.

Opis alternatywny dotyczy nagrania dźwiękowego tożsamego z treścią znajdującą się dalej.

Jak dbać o wzrok?

Przestrzeganie higieny oczu jest niezwykle ważne dla zachowania sprawności wzroku przez wiele lat. W tym celu należy pamiętać o podstawowych zasadach higieny:

R19nuPgZ5Q341
Opis alternatywny dla schematu przedstawiającego zasady higieny oka. Jakich zasad należy przestrzegać? 1. Unikać dotykania i pocierania dłońmi okolic oczu. Na rysunku przekreślona dłoń, dotykająca oka. 2. Nie pożyczać okularów, soczewek kontaktowych i kosmetyków do oczu. Na rysunku okulary, tusz do rzęs i soczewki kontaktowe. 3. Podczas czytania dbać o prawidłowe oświetlenie. Na rysunku książka, a nad nią żarówka. 4. Regularnie kontrolować stan swojego wzroku poprzez wizyty okulistyczne oraz stosowanie się do poleceń lekarza i okulisty. Na rysunku symbol opieki medyczne, krzyż. 5. Nie spędzać nadmiernej ilości czasu przed komputerem, TV i telefonem, w przypadku pracy przy komputerze robić regularne przerwy pięć minut raz na godzinę), zadbać o prawidłowe ustawienie monitora, dobre oświetlenie, nawilżenie oczu (np. poprzez stosowanie specjalnych kropli). Na rysunku monitor komputera, myszka i klawiatura. 6. Dbać o prawidłową dietę wspomagającą funkcjonowanie oczu (bogatą w witaminy A, E i C, mikroelementy: cynk, miedź i selen). Na rysunku talerz, na którym zapisano wymienione wyżej witaminy. Obok talerza leży widelec i nóż. 7. Dbać o odpoczynek oczu w ciągu doby, wysypiać się. Na rysunku łóżko.
Zasady higieny oczu
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści

Powiązane ćwiczenia