Audiobook
Zapoznaj się z audiobookiem i wykonaj ćwiczenie.
Sieci neuronowe
Sieci neuronowe to idealny przykład inspirowania się biologicznymi procesami w innych dziedzinach nauki. Pokazuje nam to, że wiele zjawisk zachodzących w naturze może mieć znacznie szersze zastosowanie, niż możemy sobie to nawet wyobrażać. Prym w wykorzystywaniu procesów biologicznych w rozwoju techniki i przemysłu wiedzie interdyscyplinarna dziedzina nauki, którą jest biotechnologia. Bazuje ona na wiedzy czerpanej z takich dziedzin jak chemia, genetyka, mikrobiologia albo biochemia. Choć samo pojęcie biotechnologii zostało po raz pierwszy użyte na początku XX wieku, to w rzeczywistości nauka ta rozwijana jest od tysięcy lat.
Już około 10 000 lat temu pierwsi rolnicy zaczynali eksperymentować na szerszą skalę z naturalnymi nawozami oraz substancjami mającymi odstraszać szkodniki. Było to kluczowe dla stopniowego wypierania zbieractwa na rzecz znacznie efektywniejszego samodzielnego uprawiania roślin. Kilka tysięcy lat później uprawiane zboża i owoce posłużyły do wyrabiania pierwszych piw i win. Było to możliwe dzięki odkryciu procesu fermentacji, w którym uczestniczą drożdże wykorzystywane również podczas pieczenia chleba. Samo odkrycie organizmów odpowiedzialnych za fermentację nastąpiło co prawda dopiero w XIX wieku naszej ery, ale ludzie na całym świecie wykorzystywali ten proces już tysiące lat wcześniej.
Rozwój wczesnej biotechnologii miał miejsce również na terenach obecnej Polski. W 5500 roku przed naszą erą mieszkańcy obecnych Kujaw wytwarzali jedne z pierwszych serów na świecie, używając do tego bakterii produkujących kwas mlekowy. Te pierwsze osiągnięcia okazały się niezwykle ważne. Zwiększająca się ilość żywności przełożyła się bowiem na zwiększenie tempa wzrostu ludzkiej populacji, a to z kolei poskutkowało pojawieniem się coraz bardziej skomplikowanych struktur społecznych oraz zróżnicowanych kultur.
Kolejny wielki skok w biotechnologii nastąpił w XIX i XX wiek naszej ery. W 1866 roku Gregor Mendel podczas badań nad krzyżowaniem gatunków roślin formułuje prawa dziedziczenia – uznaje się to za początek rozwoju genetyki. W 1917 roku po raz pierwszy użyto czystej kultury bakteryjnej w procesie przemysłowym. Dokonał tego uczony Chaim Weizmann, wykorzystując bakterię Clostridium acetobutylicum do produkcji skrobi kukurydzianej. Była ona potrzebna do wytwarzania materiałów wybuchowych, niezbędnych w czasie trwającej właśnie pierwszej wojny światowej.
Biotechnologia miała również niebagatelny wpływ na medycynę. Odkryta w 1928 roku pleśń Penicillium posłużyła około 10 lat później do wyprodukowania bakteriobójczego antybiotyku – penicyliny. Druga połowa XX wieku to już intensywny postęp w genetyce. W 1953 roku opisana zostaje struktura DNA, a niespełna 20 lat później uzyskano pierwsze rekombinowane DNA. Dzięki tym odkryciom dzisiaj możemy modyfikować genetycznie różne organizmy, nadając im w ten sposób pożądane cechy. Znajomość ludzkiego genomu pozwala także na diagnostykę wielu chorób i szybkie rozpoczęcie leczenia, czasami nawet zanim pojawią się pierwsze objawy.
Wszystkie osiągnięcia biotechnologii sprawiają, że nasze życie jest znacznie bardziej wygodne, bezpieczne i dłuższe niż przed kilkoma zaledwie stuleciami. Wykorzystanie naturalnych biologicznych procesów daje nam potężne możliwości w niezliczonych dziedzinach, poczynając od inspiracji w tworzeniu sieci neuronowych, a kończąc na ratowaniu ludzkiego zdrowia i życia.