R1DUU2RG6FSFH
Grafika przedstawia roślinę o zielonych, owalnych liściach.

Podsumowanie wątku 10

Proces fotosyntezy mogą przeprowadzać rośliny zielone (zawierające chlorofil), niektóre bakterie (część z nich zawiera bakteriochlorofil), a także niektóre protisty.
Źródło: Pixabay, domena publiczna.

Biblioteka wątku

Komórka roślinna w roztworze hipertonicznym, hipotonicznym i izotonicznym

RfvOp9q4oLMya
Film nawiązujący do treści materiału pod tytułem: Konsekwencje umieszczenia komórki roślinnej w roztworach: hipertonicznym, izotonicznym i hipotonicznym.
Polecenie 1
ROD7vSwppD6TV
Wyjaśnij, czym jest osmoza. (Uzupełnij).
Polecenie 2
R10gTCn4HghBn
Wyjaśnoj rolę tonoplastu w regulacji bilansu wodnego komórki. (Uzupełnij).

Pobieranie wody i soli mineralnych z gleby przez rośliny

RlhxvuGh7Y9ff
Nagranie filmowe pod tytułem Pobieranie wody i soli mineralnych z gleby poprzez rośliny.
Polecenie 3
Rj0Kb9k2yUGaY
Obejrzyj film i omów funkcje wody w roślinie. (Uzupełnij).
R1cdwOyEotEl9
Na podstawie informacji z filmu omów funkcje wody w roślinie. (Uzupełnij).
Polecenie 4
R1BjudIpHr5RB
Na podstawie filmu przedstaw przystosowania w budowie korzenia do pobierania wody i soli mineralnych. (Uzupełnij).
R97MGmIaQmqlD
Na podstawie informacji z filmu przedstaw przystosowania w budowie korzenia do pobierania wody i soli mineralnych. (Uzupełnij).

Wykazanie przepływu wody przez roślinę

1
Laboratorium 1

Przeprowadź doświadczenie dotyczące wykazania przepływu wody w łodydze. Zanotuj wyniki i wnioski. Zweryfikuj hipotezę.

Co będzie potrzebne?

  • dwie zlewki

  • woda

  • barwnik

  • szklane bagietki

  • pipety Pasteura

  • dwie róże

  • skalpel

R1ajExEnROYRe
Wirtualne laboratorium ukazuje wykazywanie przepływu wody w łodydze. Po kliknięciu przycisku rozpocznij pojawia się stół laboratoryjny z następującymi sprzętami: kwiat róży, bagietki, woda, barwnik, woda destylowana, pipety, łyżeczki, butelka z wodorotlenkiem magnezu m g otwieramy nawias o ha zamykamy nawias dwa, butelka z wodorotlenkiem żelaza trzy ef e otwieramy nawias o ha zamykamy nawias trzy, dwie zlewki, marker, skalpel. W górnym prawym rogu widać przycisk ze znakiem zapytania. Po kliknięciu na niego pojawia się instrukcja. Punkt pierwszy. Podpisz zlewki: „zestaw pierwszy”, „zestaw drugi” i napełnij je do połowy wodą. Punkt drugi. Do zlewki oznaczonej jako „zestaw drugi” dodaj dziesięć kropli tuszu i zamieszaj jej zawartość. Punkt trzeci. Łodygi kwiatów przytnij ukośnie, a następnie ostrożnie natnij łodygi róż na trzech wysokościach (tak aby nacięcia nie były zanurzone w wodzie po umieszczeniu ich w zlewkach). Punkt czwarty. Wstaw jedną różę do czystej wody (zestaw pierwszy), drugą różę wstaw do wody z dodanym barwnikiem (zestaw drugi). Punkt piąty. Obserwuj, czy białe kwiaty róż zmieniają kolor i czy z nacięć wypływa płyn oraz jaką ma on barwę. Róża z zestawu pierwszego zachowała biały kolor płatków z nacięć na łodydze wypływa przezroczysty płyn. U róży z zestawu drugiego płatki róży zrobiły się czarne, a płyn wypływający z nacięć na łodydze również jest czarny.
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Wirtualne laboratorium ukazuje wykazywanie przepływu wody w łodydze. Po kliknięciu przycisku rozpocznij pojawia się stół laboratoryjny z następującymi sprzętami: kwiat róży, bagietki, woda, barwnik, woda destylowana, pipety, łyżeczki, butelka z wodorotlenkiem magnezu m g otwieramy nawias o ha zamykamy nawias dwa, butelka z wodorotlenkiem żelaza trzy ef e otwieramy nawias o ha zamykamy nawias trzy, dwie zlewki, marker, skalpel. W górnym prawym rogu widać przycisk ze znakiem zapytania. Po kliknięciu na niego pojawia się instrukcja. Punkt pierwszy. Podpisz zlewki: „zestaw pierwszy”, „zestaw drugi” i napełnij je do połowy wodą. Punkt drugi. Do zlewki oznaczonej jako „zestaw drugi” dodaj dziesięć kropli tuszu i zamieszaj jej zawartość. Punkt trzeci. Łodygi kwiatów przytnij ukośnie, a następnie ostrożnie natnij łodygi róż na trzech wysokościach (tak aby nacięcia nie były zanurzone w wodzie po umieszczeniu ich w zlewkach). Punkt czwarty. Wstaw jedną różę do czystej wody (zestaw pierwszy), drugą różę wstaw do wody z dodanym barwnikiem (zestaw drugi). Punkt piąty. Obserwuj, czy białe kwiaty róż zmieniają kolor i czy z nacięć wypływa płyn oraz jaką ma on barwę. Róża z zestawu pierwszego zachowała biały kolor płatków z nacięć na łodydze wypływa przezroczysty płyn. U róży z zestawu drugiego płatki róży zrobiły się czarne, a płyn wypływający z nacięć na łodydze również jest czarny.

R1bjHyDUEYL2f
RE68JHpSVmeP0
Ćwiczenie 1
Uzupełnij tekst wyrażeniami z rozwijanej listy.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 5
R1U9mbl0e2zKn
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 6
Rp1QgSVXojezU
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Transport wody w poprzek korzenia

ROETigiJzTAFa
Film nawiązujący do treści materiału pod tytułem "Rola endodermy w transporcie wody i związków nieorganicznych w korzeniu".
Polecenie 7
Ros8n41jiH3L4
Omów drogi przenikania wody w poprzek korzenia zobrazowane w animacji. (Uzupełnij).
Polecenie 8
RLpbk9DJfvvRD
Na podstawie animacji wyjaśnij, w jaki sposób woda przechodzi z apoplastu do symplastu na granicy endodermy. (Uzupełnij).
Polecenie 9
RCb5Hwmh1j5Tc
Zastanów się, jakie znaczenie dla przepływu wody i składników mineralnych ma istnienie bariery dla drogi apoplastowej na granicy kory pierwotnej i steli (walca osiowego) w postaci pasemek Caspary’ego w endodermie. (Uzupełnij).

Barwniki fotosyntetyczne

R19r0aRcfVlwt
Wykres przedstawia zjawisko absorpcji światła przez barwniki: chlorofil a, chlorofil b i beta karoten. Widmo absorpcyjne to widmo, które powstaje podczas przechodzenia promieniowania elektromagnetycznego przez chłonny ośrodek absorbujący promieniowanie o określonych długościach fali. Widmo absorpcyjne chlorofilu a sięga od fal o długości poniżej czterystu nanometrów do około siedmiuset nanometrów, przy czym pomiędzy czterysta osiemdziesiąt nanometrów a pięćset pięćdziesiąt nanometrów ma minimum – co sprawia, że ma on zieloną barwę, a maksima ma przy falach o długości czterystu trzydziestu nanometrów i sześciuset sześćdziesięciu dwóch nanometrów. To nieco szerzej niż u chlorofilu b, który ma maksima przy falach o długości czterystu pięćdziesięciu trzech nanometrów i sześćset czterdziestu dwóch nanometrów. Widmo absorpcyjne beta karotenu jest na wykresie zaznaczone kropkowaną krzywą. Maksima absorpcji przypadają na czterysta pięćdziesiąt jeden i czterysta siedemdziesiąt siedem nanometrów. Szczególnie obficie występuje on w korzeniu marchwi.
Widma absorpcyjne barwników.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1VIPOssc67fd
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: David Richfield, Wikimedia Commons, domena publiczna.
Polecenie 10
R7HrVV4HkbF7h
(Uzupełnij).
Polecenie 11
R1ZzbcHjSJ0P4
(Uzupełnij).
Polecenie 12
Rocw46Kx10YOB
(Uzupełnij).
Polecenie 13

Określ, który element budowy cząsteczkowej jest wspólny dla zaprezentowanych barwników fotosyntetycznych.

Dwufunkcyjność enzymu RuBisCO

RYct4qQMw2Sbg
Na grafice przedstawione są dwa cykle reakcji, w których bierze udział RuBisCO. Pierwszy cykl to fotooddychanie, początkowo zachodzi w chloroplastach, tam z Rybulozo‑1,5‑bisfosforanu (RuBP) i tlenu pod wpływem RuBisCO powstaje 2‑fosfoglikolan (PG) i kwas 3‑fosfoglicerynowy (PGA). Następnie w perkosysomach 2‑fosfoglikolan (PG) z uwolnieniem nadtlenku wodoru przekształca się w glicynę, która następnie w mitochondriach z uwolnieniem dwutlenku węgla przekształca się w serynę, a ta w kwas glicerynowy. Następnie kwas glicerynowy z wykorzystaniem ATP w chloroplastach przekształca się w rybulozo‑1,5‑bisfosforan (RuBP). Drugi cykl, czyli cykl Calvina zachodzi w całości w chloroplastach. Rybulozo‑1,5‑bisfosforan (RuBP) z wykorzystaniem dwutlenku węgla, ATP oraz RuBisCO zostaje przekształcony w kwas 3‑fosfoglicerynowy (PGA), który z wykorzystaniem formy utlenionej dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego (NADPH) przekształca się w aldehyd 3‑fosfoglicerynowy (PGAL). Z PGAL przy użyciu ATP uwolniona zostaje heksoza, czyli cukier sześciowęglowy oraz rybulozo‑1,5‑bisfosforan (RuBP), który na nowo bierze udział w kolejnym cyklu.
Dwufunkcyjność enzymu RuBisCO.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 14
R1O4HTdXXgOKI1
(Uzupełnij).
Polecenie 15
RnmSdDtJagfYQ1
(Uzupełnij).

Efekty fizjologiczne działania fitohormonów

1
Symulacja 1

Za pomocą symulacji interaktywnej sprawdź, jakie są efekty fizjologiczne działania poszczególnych regulatorów wzrostu i rozwoju roślin – auksyn, giberelin oraz kwasu abscysynowego.

Zapoznaj się opisem symulacji interaktywnej, by dowiedzieć się, jakie są efekty fizjologiczne działania poszczególnych regulatorów wzrostu i rozwoju roślin – auksyn, giberelin oraz kwasu abscysynowego.

R1U5XRE18GBVZ
Symulacja interaktywna przedstawia efekty fizjologiczne działania regulatorów wzrostu i rozwoju roślin. Na ekranie znajduje się pusta przestrzeń oraz gleba w przekroju. Z lewej strony ekranu widoczne są trzy prostokąty z napisami: AUKSYNY, GIBERELINY, KWAS ABSCYSYNOWY. Po kliknięciu na prostokąt AUKSYNY pojawia się roślina wyrastająca z ziemi. Widoczny jest jej system korzeniowy w przekroju znajdujący się w glebie, długa łodyga oraz łodygi boczne z zielonymi liśćmi. Pojawia się również prostokąt z napisem: „Auksyny pobudzają wzrost elongacyjny pędu oraz indukują wzrost korzeni przybyszowych i bocznych. Odpowiadają za zjawisko dominacji wierzchołkowej – hamują rozwój pąków bocznych. Pod wpływem auksyn widzimy wzrost od podstaw korzenia oraz łodygi. Pojawiają się także pąki boczne.” Po kliknięciu na prostokąt z napisem GIBERELINY z niektórych bocznych łodyg wyrastają żółte kwiaty, które zamieniają się kolejno w czerwone owoce pomidora. Niektóre liście zmieniają również kolor na zielono – żółty. Pojawia się też prostokąt z napisem: „Gibereliny wskazują wiele różnorodnych funkcji. Jedną z nich jest udział w regulacji kwitnienia roślin – indukują proces kwitnienia i przyśpieszają wzrost kwiatów”. Po kliknięciu na prostokąt z napisem KWAS ABSCYSYNOWY z łodyg bocznych na glebę opadają zżółkłe liście, owoce oraz kwiaty. Pojawia się prostokąt z tekstem: „Jedną z funkcji kwasu abscysynowego jest tworzenie warstwy odcinającej podczas opadania liści, owoców i kwiatów”.
Efekty fizjologiczne działania regulatorów wzrostu i rozwoju roślin.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Symulacja interaktywna przedstawia efekty fizjologiczne działania regulatorów wzrostu i rozwoju roślin. Na ekranie znajduje się pusta przestrzeń oraz gleba w przekroju. Z lewej strony ekranu widoczne są trzy prostokąty z napisami: AUKSYNY, GIBERELINY, KWAS ABSCYSYNOWY. Po kliknięciu na prostokąt AUKSYNY pojawia się roślina wyrastająca z ziemi. Widoczny jest jej system korzeniowy w przekroju znajdujący się w glebie, długa łodyga oraz łodygi boczne z zielonymi liśćmi. Pojawia się również prostokąt z napisem: „Auksyny pobudzają wzrost elongacyjny pędu oraz indukują wzrost korzeni przybyszowych i bocznych. Odpowiadają za zjawisko dominacji wierzchołkowej – hamują rozwój pąków bocznych. Pod wpływem auksyn widzimy wzrost od podstaw korzenia oraz łodygi. Pojawiają się także pąki boczne.” Po kliknięciu na prostokąt z napisem GIBERELINY z niektórych bocznych łodyg wyrastają żółte kwiaty, które zamieniają się kolejno w czerwone owoce pomidora. Niektóre liście zmieniają również kolor na zielono – żółty. Pojawia się też prostokąt z napisem: „Gibereliny wskazują wiele różnorodnych funkcji. Jedną z nich jest udział w regulacji kwitnienia roślin – indukują proces kwitnienia i przyśpieszają wzrost kwiatów”. Po kliknięciu na prostokąt z napisem KWAS ABSCYSYNOWY z łodyg bocznych na glebę opadają zżółkłe liście, owoce oraz kwiaty. Pojawia się prostokąt z tekstem: „Jedną z funkcji kwasu abscysynowego jest tworzenie warstwy odcinającej podczas opadania liści, owoców i kwiatów”.

Polecenie 16
Riph2gMf9CpAY
Na podstawie symulacji interaktywnej określ, w jakich częściach rośliny syntetyzowane są auksyny, gibereliny oraz kwas abscysynowy, aby pełnić wymienione wyżej funkcje. (Uzupełnij).
RiyFa7Uhuij1h
Na podstawie opisu symulacji określ, które fitohormony odpowiadają za tzw. dominację wierzchołkową. Wyjaśnij, jak wiedza o zjawisku dominacji wierzchołkowej może pomóc początkującemu ogrodnikowi w odpowiednim prowadzeniu roślin tworzących żywopłot w ogrodzie. (Uzupełnij).
Polecenie 17
RbB09mvHLgTwr
Porównaj wpływ giberelin i kwasu abscysynowego na kiełkowanie nasion. (Uzupełnij).
R1RFwhusjB1C8
Na podstawie opisu symulacji pogrupuj wymieniane w niej fitohormony roślinne na te, które są niezbędne podczas wzrostu i rozwoju rośliny, oraz te, które są związane ze starzeniem się rośliny. (Uzupełnij).

Budowa i działanie fitochromu

RVCUCUCEZNJBG
Film opisuje fitochrom – budowę, mechanizm i funkcje.
Polecenie 18
RpfqphBbMnoWk
Przeanalizuj schemat oraz opisz przebieg reakcji fotokonwersji. (Uzupełnij).
Polecenie 18
Rlq56gfLA7EDR
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Polecenie 19
R1Brv2HNhzIQb
Wyjaśnij, dlaczego przerwanie długiego okresu ciemności nawet chwilowym błyskiem światła spowoduje zahamowanie kwitnienia rośliny dnia krótkiego. (Uzupełnij).

Ogólna charakterystyka kwitnienia

R1EwrxlwLw9F6
Film nawiązujący do treści materiału.
Polecenie 20

Opisz sposoby przywabiania przez rośliny owadów zapylających ich kwiaty. Odwołaj się także do przykładów podanych w pozostałych sekcjach tekstowych oraz wiadomości pochodzących z innych źródeł wiedzy.

RCXiqDxsUgyaz
Określ, jakie rodzaje zapylenia dominują u roślin okrytonasiennych. (Uzupełnij).
Polecenie 21

Wytłumacz, dlaczego w naszym klimacie kwitnienie zachodzi tylko w określonych porach roku.

R1XHIm4GkJ6ps
Wytłumacz, dlaczego w naszym klimacie kwitnienie zachodzi tylko w określonych porach roku. (Uzupełnij).
Polecenie 22

Wyjaśnij, w jakich warunkach kwitną rośliny dnia długiego. Podaj przykłady gatunków tych roślin.

RHLX6Yig7wrpP
Wyjaśnij, w jakich warunkach kwitną rośliny dnia długiego. Podaj przykłady gatunków tych roślin. (Uzupełnij).

Wpływ giberelin na kiełkowanie ziarniaków

R1WaXrrW9cidG
Ilustracja interaktywna przedstawia cztery rysunki ukazujące rozwój rośliny z nasiona. Rysunek pierwszy. Nasionko ma owalny kształt. W jego wnętrzu największą część stanowi Bielmo. Kolejną warstwę stanowi Tarczka (liścień). Warstwa otaczająca nasionko to warstwa aleuronowa. Nasionko pobiera wodę korzeniem zarodkowym. Rysunek drugi. Uwalniana przez zarodek giberelina (GA) dyfunduje do warstwy aleuronowej i przedostaje się do 6. Korzenia zarodkowego. Rysunek trzeci. Nasionko ma kształt owalny, ale jego brzeg jest pofałdowany. Warstwa aleuronowa, w odpowiedzi na działanie GA, zaczyna wydzielać enzymy hydrolityczne (np. α‑amylazę) rozkładające zgromadzone w niej w niej materiały zapasowe. Korzeń zarodkowy oddziela się od nasionka. Rysunek czwarty. Nasionko jest całkiem pofałdowane i mniejsze. Składniki pokarmowe (np. cukry) wchłaniane są z bielma poprzez tarczkę (liścień), a następnie zużywane w procesie przekształcania się zarodka w siewkę. Siewka ma postać podłużnego pędu z kilkoma korzeniami w dolnej części.
W czasie kiełkowania ziarniaków, np. jęczmienia, gibereliny uwalniają zapasowe substancje pokarmowe.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., na podstawie: Neil Campbell i in., Biologia, tłum. K. Stobrawa i in., Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2016, licencja: CC BY-SA 3.0.

Przykłady ruchów roślin

1
Symulacja 2

Zmień poszczególne właściwości światła lub temperatury i obserwuj jak wpływają one na roślinę.

Zapoznaj się z opisem symulacji, która przedstawia poszczególne właściwości światła lub temperatury i ich wpływ na roślinę.

RLZ5MZMNTEO6C
Symulacja interaktywna zatytułowana jest: „Jak poruszyć roślinę?”. Na górze, nad obrazkiem znajdują się trzy ramki z napisami: FOTOTROPIZM, TERMONASTIA I FOTOTAKSJA. Po kliknięciu na ramkę z napisem FOTOTROPIZM pojawia się zielony pęd z ułożonymi pośrodku oraz po obu krawędziach auksynami w postaci różowych punktów. Nad rośliną pojawia się oś z zaznaczonymi na niej punktami podpisanymi jako oświetlenie równomierne i oświetlenie nierównomierne. Po kliknięciu na punkt oświetlenie równomierne pęd rośliny pozostaje prosty, po kliknięciu na punkt oświetlenie nierównomierne pęd rośliny przekrzywia się w prawą stronę, a różowe punkty skupiają się na wierzchniej stronie pędu. Pod spodem pojawia się ramka z tekstem: „Gdy światło pada na roślinę z boku, cząsteczki auksyn przemieszczają się w kierunku zacienionej strony pędu. Fitohormon ten przyspiesza wzrost komórek po stronie nieoświetlonej, wskutek czego łodyga rośliny wykrzywia się w kierunku światła”. Po kliknięciu na ramkę z napisem TERMONASTIA pojawiają się trzy zamknięte, różowe tulipany z zieloną łodygą oraz zielonymi liśćmi. Nad rośliną pojawia się oś z zaznaczonymi na niej punktami: 4 stopnie Celsjusza i 24 stopnie Celsjusza. Po kliknięciu na 4 stopnie Celsjusza kwiaty pozostają zamknięte, natomiast po kliknięciu na punkt 24 stopnie Celsjusza płatki tulipanów rozchylają się. Pod spodem pojawia się ramka z tekstem: „Większość kwiatów otwiera się w warunkach podwyższonej temperatury otoczenia. W takich warunkach następuje szybszy wzrost górnej powierzchni działek okwiatu niż dolnej, co powoduje otwieranie się okwiatu”. Po kliknięciu na ramkę z napisem FOTOTAKSJA pojawia się prostokąt z umieszczonym centralnie owalnym punktem. Wzdłuż obu dłuższych boków prostokąta znajdują się dwa rzędy mniejszych punktów rozmieszczonych równomiernie. Nad rośliną widoczna jest oś z zaznaczonymi na niej punktami: silne światło, umiarkowane światło i słabe światło. Po kliknięciu na punkt z podpisem silne światło chloroplasty pozostają w pozycji niezmienionej. Po kliknięciu na punkt umiarkowane światło chloroplasty otaczają centralnie położony, duży punkt, a po kliknięciu na punkt na osi podpisany jako słabe światło chloroplasty przesuwają się w stronę krótszych krawędzi prostokąta. Pod spodem pojawia się ramka z tekstem: „Ruchy chloroplastów stanowią jeden z mechanizmów przystosowania się roślin do zmiany natężenia światła. Wiadomo, że u nasiennych roślin lądowych ruchy chloroplastów są kontrolowane przez fotoreceptory światła niebieskiego – fototropiny, jednak dokładny proces przekazu sygnału od fototropin do układu efektorowego nie jest w pełni poznany”.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Symulacja interaktywna zatytułowana jest: „Jak poruszyć roślinę?”. Na górze, nad obrazkiem znajdują się trzy ramki z napisami: FOTOTROPIZM, TERMONASTIA I FOTOTAKSJA. Po kliknięciu na ramkę z napisem FOTOTROPIZM pojawia się zielony pęd z ułożonymi pośrodku oraz po obu krawędziach auksynami w postaci różowych punktów. Nad rośliną pojawia się oś z zaznaczonymi na niej punktami podpisanymi jako oświetlenie równomierne i oświetlenie nierównomierne. Po kliknięciu na punkt oświetlenie równomierne pęd rośliny pozostaje prosty, po kliknięciu na punkt oświetlenie nierównomierne pęd rośliny przekrzywia się w prawą stronę, a różowe punkty skupiają się na wierzchniej stronie pędu. Pod spodem pojawia się ramka z tekstem: „Gdy światło pada na roślinę z boku, cząsteczki auksyn przemieszczają się w kierunku zacienionej strony pędu. Fitohormon ten przyspiesza wzrost komórek po stronie nieoświetlonej, wskutek czego łodyga rośliny wykrzywia się w kierunku światła”. Po kliknięciu na ramkę z napisem TERMONASTIA pojawiają się trzy zamknięte, różowe tulipany z zieloną łodygą oraz zielonymi liśćmi. Nad rośliną pojawia się oś z zaznaczonymi na niej punktami: 4 stopnie Celsjusza i 24 stopnie Celsjusza. Po kliknięciu na 4 stopnie Celsjusza kwiaty pozostają zamknięte, natomiast po kliknięciu na punkt 24 stopnie Celsjusza płatki tulipanów rozchylają się. Pod spodem pojawia się ramka z tekstem: „Większość kwiatów otwiera się w warunkach podwyższonej temperatury otoczenia. W takich warunkach następuje szybszy wzrost górnej powierzchni działek okwiatu niż dolnej, co powoduje otwieranie się okwiatu”. Po kliknięciu na ramkę z napisem FOTOTAKSJA pojawia się prostokąt z umieszczonym centralnie owalnym punktem. Wzdłuż obu dłuższych boków prostokąta znajdują się dwa rzędy mniejszych punktów rozmieszczonych równomiernie. Nad rośliną widoczna jest oś z zaznaczonymi na niej punktami: silne światło, umiarkowane światło i słabe światło. Po kliknięciu na punkt z podpisem silne światło chloroplasty pozostają w pozycji niezmienionej. Po kliknięciu na punkt umiarkowane światło chloroplasty otaczają centralnie położony, duży punkt, a po kliknięciu na punkt na osi podpisany jako słabe światło chloroplasty przesuwają się w stronę krótszych krawędzi prostokąta. Pod spodem pojawia się ramka z tekstem: „Ruchy chloroplastów stanowią jeden z mechanizmów przystosowania się roślin do zmiany natężenia światła. Wiadomo, że u nasiennych roślin lądowych ruchy chloroplastów są kontrolowane przez fotoreceptory światła niebieskiego – fototropiny, jednak dokładny proces przekazu sygnału od fototropin do układu efektorowego nie jest w pełni poznany”.

Polecenie 23
RTjkqcrZwdpuF
Wymień różnice w mechanizmach fototropizmu, fotonastii i fototaksji. (Uzupełnij).
Polecenie 24
R117gfwLPLGTv
Jakie inne bodźce, oprócz światła i temperatury, mają wpływ na ruch rośliny? (Uzupełnij).

Nastie i nyktynastie

R1U1PyUHAaQ1I
Film pod tytułem: ,,Nastie i nyktynastie."
Polecenie 25
RZSJz2GmFeZpt
Na podstawie animacji wymień rodzaje nastii i krótko je scharakteryzuj. (Uzupełnij).
Polecenie 26
R14ClMFy8rcRH
Opisz, jakie procesy zachodzące w komórkach miękiszowych poduszeczek liściowych prowadzą do sejsmonastii u mimozy. (Uzupełnij).

Ruchy mechaniczne roślin

1
Symulacja 3

Przesuwając suwak, obserwuj poszczególne etapy ruchu autonomicznego rośliny.

R19HTP7Z5NB36
Symulacja przedstawia interaktywny suwak z obrazkami i podpisami. Na rysunku kulista forma z wypustkiem, to zarodnia. Zarodniki paproci przechowywane są w zarodni, która otoczona jest pierścieniem rozrywającym - zespołem wyspecjalizowanych komórek o nierównomiernie zgrubiałych ścianach komórkowych. Ściany pierścienia są cieńsze od jego zewnętrznej strony. Podczas suszy, przez cienkie ściany komórkowe komórek pierścienia rozrywającego odparowuje woda. W wyniku tego procesu zewnętrzna strona pierścienia stopniowo się skraca. Kulista forma z wypustkiem jest rozerwana z jednej strony. Wewnątrz znajdują się zarodniki. W wyniku postępującego odparowywania wody, komórki pierścienia kurczą się. Pierścień się wygina, a to skutkuje rozerwaniem ściany zarodni. Zarodniki uwalniają się z zarodni. Kulista forma jest w połowie rozerwana. Ponieważ wewnętrzne ściany komórkowe komórek pierścienia rozrywającego są grube i odporne na zapadanie się, ciśnienie wody w ich wnętrzu spada. Skutkiem tego jest tworzenie się pęcherzyków powietrza we wnętrzu komórek. Wywierają one nacisk na ścianę komórkową komórek budujących zarodnię – zarodniki są uwalniane do środowiska, a zarodnia powraca do swojego pierwotnego kształtu. Zarodniki uwalniają się z zarodni. Na rysunku kulista zarodnia zwinięta do swojej pierwotnej formy. Widoczne jest rozerwanie w jednym miejscu. Wewnątrz pozostało kilka zarodników.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Symulacja przedstawia interaktywny suwak z obrazkami i podpisami. 

Na rysunku kulista forma z wypustkiem, to zarodnia. Zarodniki paproci przechowywane są w zarodni, która otoczona jest pierścieniem rozrywającym - zespołem wyspecjalizowanych komórek o nierównomiernie zgrubiałych ścianach komórkowych. Ściany pierścienia są cieńsze od jego zewnętrznej strony. 

 Podczas suszy, przez cienkie ściany komórkowe komórek pierścienia rozrywającego odparowuje woda. W wyniku tego procesu zewnętrzna strona pierścienia stopniowo się skraca. Kulista forma z wypustkiem jest rozerwana z jednej strony. Wewnątrz znajdują się zarodniki. 

 W wyniku postępującego odparowywania wody, komórki pierścienia kurczą się. Pierścień się wygina, a to skutkuje rozerwaniem ściany zarodni. Zarodniki uwalniają się z zarodni. Kulista forma jest w połowie rozerwana. 

 Ponieważ wewnętrzne ściany komórkowe komórek pierścienia rozrywającego są grube i odporne na zapadanie się, ciśnienie wody w ich wnętrzu spada. Skutkiem tego jest tworzenie się pęcherzyków powietrza we wnętrzu komórek. Wywierają one nacisk na ścianę komórkową komórek budujących zarodnię – zarodniki są uwalniane do środowiska, a zarodnia powraca do swojego pierwotnego kształtu. Zarodniki uwalniają się z zarodni. 

Na rysunku kulista zarodnia zwinięta do swojej pierwotnej formy. Widoczne jest rozerwanie w jednym miejscu. Wewnątrz pozostało kilka zarodników.

Polecenie 27
RlkZK0HShFIpP
Określ, czy typ ruchu przedstawiony na symulacji jest odwracalny, a następnie przedstaw jego rolę. (Uzupełnij).
Polecenie 28
R12wG2LulJNcj
Przeanalizuj symulację interaktywną i określ przedstawiony w niej typ ruchu rośliny. (Uzupełnij).