z j. wł. battuta - uderzenie;  pałeczka używana przez dyrygenta do kierowania grą orkiestry, chóru.

nieznaczna przerwa między frazami utworu, którą wykorzystuje śpiewak lub instrumentalista do zaczerpnięcia oddechu.

osoba kierująca śpiewem wiernych; w Kościele katolickim — duchowny (później też osoba świecka) wykonujący partie solowe, np. wersety w psalmach; w Kościele protestanckim — dyrygent chóru i zarazem organista.

jeden z podstawowych elementów dzieła muzycznego, regulujący jego przebieg w czasie.

szybkość wykonania utworu muzycznego, zaplanowana przez kompozytora lub realizowana podczas wykonania, uznawana za jeden z elementów utworu.