Renesans w muzyce oraz znaczenie reformacji dla rozwoju chorału protestanckiego
Dla ciekawskich
Wystąpienie Marcina Lutra. Początek reformacji
Ostatniego dnia października 1517 r. należący do zakonu augustianów Marcin Luter ogłosił w Wittenberdze 95 tez przeciw odpustom. Wydarzenie to uchodzi za początek reformacji, choć Luter nie zamierzał jeszcze wówczas zrywać z Kościołem katolickim. Za potępieniem odpustów kryła się nowa doktryna zbawienia, którą Luter zawarł w późniejszych pismach. Wychowanek szkoły Bractwa Wspólnego Żywota i czytelnik dzieł mistyków spod znaku devotio moderna głosił, że wskutek grzechu pierworodnego człowiek utracił wolną wolę, jest podatny na grzech i przez uczynki nie może zapewnić sobie zbawienia. Lecz łaskawość Pana jest taka – pisał Luter – że chociaż zło istnieje, nie liczy się jako grzech tym, którzy wzywają Boga i ze łzami w oczach proszą go o zbawienie
. Tylko przez wiarę (łac. sola fide) i wyłącznie dzięki łasce (łac. sola gratia), które darowane zostają człowiekowi, staje się on zdolny do czynienia dobra i może zostać zbawiony. Przy takim spojrzeniu na kondycję ludzką traciły znaczenie zarówno czyny pokutne, jak i odpusty. Trzecią zasadą teologii Lutra było uznanie Pisma Świętego za jedyne źródło wiedzy o prawdziwej wierze chrześcijańskiej (łac. sola scriptura). Konsekwencją tego było zaś odrzucenie tradycji Kościoła, w tym kultu świętych i ich relikwii. Z nauki o zbawieniu wynikały też wnioski dotyczące sakramentów: z siedmiu praktykowanych przez Kościół katolicki Luter uznawał tylko chrzest oraz komunię, a za najważniejszą część mszy uważał kazanie i czytanie Pisma Świętego.
Poglądy reformatora wkrótce stały się przedmiotem jego dyskusji z innymi teologami. W 1520 r. w specjalnie wydanej bullibulli papież potępił tezy Lutra. Gdy reformator publicznie spalił ów dokument, cesarz Karol V podczas sesji sejmu Rzeszy w Wormacji w 1521 r. ogłosił edykt, czyli zarządzenie, mocą którego Luter został wyjęty spod prawa. Zagrożony śmiercią reformator skorzystał wówczas z gościny elektoraelektora saskiego i ukrył się na zamku w Wartburgu. Tam dokonał również przekładu Nowego Testamentu na język niemiecki.
Filmy przedstawiają informacje na temat Marcina Lutra i początkach reformacji.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/RaDsIh86nN2IR
Film opowiadający o życiorysie i reformach Marcina Lutra.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1WjxsHnAA35Q
Film opowiadający o początkach reformacji i wystąpieniu Marcina Lutra.
Biblioteka muzyczna
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D67NFJ6ZQ
Utwór muzyczny: hymn Wach auf, mein Herz w angielskim tłumaczeniu i opracowaniu Jana Sebastiana Bacha. Utwór z albumu Glorious the Song. Wykonawca: Harvard University Choir (Nikolaus Selnecker). Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się hymnicznym charakterem.