Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki

Autor: Piotr Obolewicz

Przedmiot: Język polski

Temat: Sztuka wyrażania emocji. Wprowadzenie do kultury baroku

Grupa docelowa:

Szkoła ponadpodstawowa, liceum ogólnokształcące, technikum, zakres podstawowy i rozszerzony

Podstawa programowa:

Zakres podstawowy
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
1. Czytanie utworów literackich. Uczeń:
9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek z programami epoki literackiej, zjawiskami społecznymi, historycznymi, egzystencjalnymi i estetycznymi; poddaje ją refleksji;
10) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania: świata przedstawionego (fabuły, bohaterów, akcji, wątków, motywów), narracji, sytuacji lirycznej; interpretuje je i wartościuje;
14) przedstawia propozycję interpretacji utworu, wskazuje w tekście miejsca, które mogą stanowić argumenty na poparcie jego propozycji interpretacyjnej;
15) wykorzystuje w interpretacji utworów literackich potrzebne konteksty, szczególnie kontekst historycznoliteracki, historyczny, polityczny, kulturowy, filozoficzny, biograficzny, mitologiczny, biblijny, egzystencjalny;
2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:
1) przetwarza i hierarchizuje informacje z tekstów, np. publicystycznych, popularnonaukowych, naukowych;
6) odczytuje pozaliterackie teksty kultury, stosując kod właściwy w danej dziedzinie sztuki;
III. Tworzenie wypowiedzi.
1. Elementy retoryki. Uczeń:
1) formułuje tezy i argumenty w wypowiedzi ustnej i pisemnej przy użyciu odpowiednich konstrukcji składniowych;
2) wskazuje i rozróżnia cele perswazyjne w wypowiedzi literackiej i nieliterackiej;
2. Mówienie i pisanie. Uczeń:
2) buduje wypowiedź w sposób świadomy, ze znajomością jej funkcji językowej, z uwzględnieniem celu i adresata, z zachowaniem zasad retoryki;
4) zgodnie z normami formułuje pytania, odpowiedzi, oceny, redaguje informacje, uzasadnienia, komentarze, głos w dyskusji;
IV. Samokształcenie.
1. rozwija umiejętność pracy samodzielnej między innymi przez przygotowanie różnorodnych form prezentacji własnego stanowiska;
9. wykorzystuje multimedialne źródła informacji oraz dokonuje ich krytycznej oceny;
10. gromadzi i przetwarza informacje, sporządza bazę danych;
11. korzysta z zasobów multimedialnych, np. z: bibliotek, słowników on‑line, wydawnictw e‑book, autorskich stron internetowych; dokonuje wyboru źródeł internetowych, uwzględniając kryterium poprawności rzeczowej oraz krytycznie ocenia ich zawartość;
Zakres rozszerzony
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:
5) rozpoznaje i charakteryzuje główne style w architekturze i sztuce;
6) odczytuje poglądy filozoficzne zawarte w różnorodnych dziełach;

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne. Uczeń:

  • charakteryzuje sposoby wyrażania emocji w wybranych przykładach architektury i malarstwa barokowego,

  • wyjaśnia, jakie funkcje pełnią środki wyrazu artystycznego charakterystyczne dla stylu barokowego,

  • porównuje sposoby ukazywania emocji w dziełach barokowych i renesansowych.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • ćwiczeń przedmiotowych;

  • z użyciem komputera;

  • burza mózgów;

  • metoda JIGSAW.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami, słuchawkami i dostępem do internetu;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda.

Przebieg lekcji

Przed lekcją:

  1. Przygotowanie do zajęć. Nauczyciel loguje się na platformie i udostępnia uczniom e‑materiał „Sztuka wyrażania emocji. Wprowadzenie do kultury baroku”. Prosi uczestników zajęć o zapoznanie się z tekstem w sekcji „Przeczytaj”.
    Nauczyciel przygotowuje nagrania muzyki barokowej, patrz: materiały dodatkowe.

Faza wprowadzająca:

  1. Nauczyciel rozpoczyna lekcję od przypomnienia najważniejszych elementów tła historyczno‑społecznego epoki baroku. Następnie prosi uczniów, by metodą burzy mózgów ustalili, czym charakteryzowały się sztuka i architektura tego okresu. W jaki sposób artyści baroku wyrażali niepokoje i emocje ludzi tej epoki?
    Na tablicy powstaje mapa myśli; nauczyciel informuje, że będzie ona uzupełniana w trakcie i po zakończeniu lekcji.

Faza realizacyjna:

  1. Nauczyciel odtwarza animację zamieszczoną w e‑materiale i prosi, by uczniowie, pracując w parach, wykonali polecenie 1 z tej sekcji. Później kilka osób wskazanych przez nauczyciela przedstawia propozycje odpowiedzi i uzupełnia mapę myśli na tablicy.

  2. W tej części lekcji uczniowie będą pracowali w 5 grupach metodą JIGSAW: każda z grup opracowuje jedno zagadnienie. Później uczniowie ze wszystkich zespołów spotykają się w nowych grupach eksperckich. Przekazują sobie informacje opracowane w pierwotnej grupie. Na koniec każdy z uczniów wraca do macierzystego zespołu i dzieli się uzyskanymi informacjami.
    Grupy będą analizowały różne dziedziny twórczości artystycznej epoki baroku, wykorzystując wskazane polecenia i ćwiczenia z e‑materiału:
    - gr. 1: architektura (polecenie 2 z sekcji „Animacja”),
    - gr. 2: malarstwo (polecenie 1 z sekcji „Galeria zdjęć interaktywnych”),
    - gr. 3: malarstwo (ćwiczenie 2 z sekcji „Galeria zdjęć interaktywnych”),
    - gr. 4: malarstwo (ćwiczenie 3 z sekcji „Galeria zdjęć interaktywnych”),
    - gr. 5: rzeźba (ćwiczenie 1 z sekcji „Galeria zdjęć interaktywnych”).
    Pracy uczniów towarzyszy w tle muzyka barokowa. Po zakończeniu pracy i wymianie informacji przedstawiciele każdego zespołu podchodzą do tablicy i uzupełniają mapę myśli.

Faza podsumowująca:

  1. Nauczyciel ponownie odczytuje temat lekcji i inicjuje krótką rozmowę na temat sposobów wyrażania emocji w sztuce i architekturze baroku. Uczniowie uzupełniają ostatecznie mapę myśli na tablicy.

Praca domowa:

  1. Uczniowie wykonują jedno z poleceń (do wyboru):
    a) Zapoznaj się z utworem Jerzego Harasymowicza Kościół Bernardynów Kraków z tomu Barokowe czasy (sekcja „Animacja”). Wskaż cechy barokowej estetyki, które wyeksponował poeta.
    b) Przygotuj prezentację multimedialną, w której podsumujesz zdobyte podczas lekcji wiadomości.

Materiały pomocnicze:

  • Wojciech Strokowski, Polonista polimedialny, w: Polonista w szkole, pod red. Anny Janus‑Sitarz, Kraków 2004.

  • Umberto Eco, Historia piękna, Poznań 2018.

  • Nagrania orkiestr barokowych, np. Arte dei Suonatori, Europa Galante (dostępne w internecie).

Wskazówki metodyczne

  • Uczniowie mogą wykorzystać multimedium „Animacja” jako inspirację do przygotowania własnej prezentacji multimedialnej.

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida