Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki

Autor: Anna Juwan

Przedmiot: biologia

Temat: Tętno i jego pomiar

Grupa docelowa: uczniowie III etapu edukacyjnego – kształcenie w zakresie podstawowym i rozszerzonym

Podstawa programowa:

Zakres podstawowy
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
V. Budowa i fizjologia człowieka.
4. Wymiana gazowa i krążenie. Uczeń:
12) wykazuje związek między stylem życia i chorobami układu krążenia (miażdżyca, zawał mięśnia sercowego, choroba wieńcowa serca, nadciśnienie tętnicze, udar, żylaki); przedstawia znaczenie badań diagnostycznych w profilaktyce chorób układu krążenia (EKG, USG serca, angiokardiografia, badanie Holtera, pomiar ciśnienia tętniczego, badania krwi);
Zakres rozszerzony
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
XI. Funkcjonowanie zwierząt.
2. Porównanie poszczególnych czynności życiowych zwierząt, z uwzględnieniem struktur odpowiedzialnych za ich przeprowadzanie.
3) Wymiana gazowa i krążenie. Uczeń:
r) wykazuje związek między stylem życia i chorobami układu krążenia (miażdżyca, zawał mięśnia sercowego, choroba wieńcowa serca, nadciśnienie tętnicze, udar, żylaki); przedstawia znaczenie badań diagnostycznych w profilaktyce chorób układu krążenia (EKG, USG serca, angiokardiografia, badanie Holtera, pomiar ciśnienia tętniczego, badania krwi),

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii.

Cele operacyjne (językiem ucznia):

  • Zrozumiesz związek pomiędzy pracą serca a tętnem w naczyniach krwionośnych.

  • Przeanalizujesz i ocenisz wyniki tętna pod względem jego prawidłowości.

  • Wyjaśnisz zależność pomiędzy wartością tętna a wysiłkiem fizycznym.

  • Opiszesz związek pomiędzy wynikami pomiaru tętna, masą ciała i wiekiem badanego człowieka.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • z użyciem komputera;

  • ćwiczenia interaktywne;

  • rozmowa kierowana;

  • analiza animacji;

  • metoda przypadków.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami, słuchawkami i dostępem do internetu;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda.

Przed lekcją:

  1. Przygotowanie do zajęć. Nauczyciel loguje się na platformie i udostępnia uczniom e‑materiał „Tętno i jego pomiar”. Prosi uczestników zajęć o rozwiązanie ćwiczenia nr 4 (polegającego na uzupełnieniu tekstu na temat mechanizmu powstawania tętna) z sekcji „Sprawdź się” na podstawie treści w sekcji „Przeczytaj”.

Przebieg lekcji

Faza wstępna:

  1. Uczniowie z pomocą nauczyciela formułują cele lekcji oraz określają kryteria sukcesu.

  2. Wprowadzenie do tematu. Nauczyciel zadaje pytania:
    – Jakie istnieją sposoby, dzięki którym możemy zmierzyć tętno?
    – Jakie wartości tętna są prawidłowe?
    Uzupełnia wypowiedzi uczniów, koryguje ewentualne błędy.
    Następnie uczniowie dokonują pomiarów swojego tętna i zapamiętują uzyskane wyniki.

Faza realizacyjna:

  1. Praca z animacją pt. „Tętno i jego pomiar”. Uczniowie zapoznają się z animacją. Nauczyciel prosi, by wymienili czynniki, od których zależy wysokość tętna, oraz wyjaśnili, jak zmieniają się prawidłowe średnie wartości tętna w zależności od wieku (polecenie nr 2). Wybrane osoby przedstawiają swoje odpowiedzi na forum klasy. Następnie chętni uczniowie oceniają prawidłowość swojego tętna, na podstawie pomiaru wykonanego w fazie wstępnej.

  2. Praca w grupach. Nauczyciel dzieli uczniów na cztery grupy. Uczniowie, wykorzystując informacje zawarte w e‑materiale na temat czynników wpływających na wysokość tętna u człowieka, mają za zadanie stworzyć w grupach wiarygodny opis przypadku (czyli charakterystykę osoby), uwzględniający: wiek, płeć, wagę, aktywność fizyczną, stan zdrowia, wysokość tętna. Każdy zespół po stworzeniu opisu przekazuje go innej grupie, zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Zadaniem uczniów jest określenie, na podstawie danych przedstawionych w sekcji „Przeczytaj” dotyczących prawidłowych wartości tętna w zależności od wieku, czy wartości tętna w otrzymanym opisie przypadku są poprawne, oraz wskazanie zaleceń w celu obniżenia tętna u danej osoby (na podstawie informacji zawartych w e‑materiale), jeśli wartości okazały się nieprawidłowe. Wybrane osoby kolejno przedstawiają efekty pracy swojego zespołu. Nauczyciel w razie potrzeby koryguje błędne odpowiedzi.

  3. Utrwalenie wiedzy i umiejętności. Uczniowie w parach wykonują ćwiczenie nr 6 (w którym mają za zadanie uzupełnić tabelę przedstawiającą wartości maksymalnego tętna wysiłkowego, rezerwę tętna oraz dolną i górną granicę docelowego tętna treningowego u opisanej kobiety) z sekcji „Sprawdź się”. Następnie porównują swoje odpowiedzi z najbliżej siedzącymi sąsiadami. Nauczyciel w razie trudności naprowadza podopiecznych na właściwe rozwiązania lub wyjaśnia wątpliwości.

  4. Uczniowie w 4‑osobowych grupach wykonują ćwiczenie nr 8 („Na podstawie przedstawionego tekstu źródłowego oraz własnej wiedzy wymień przynajmniej trzy rekomendacje, które można by zalecić w celu obniżenia tętna”), a po upływie wyznaczonego czasu dzielą się swoimi odpowiedziami na forum klasy.

Faza podsumowująca:

  1. Uczniowie rozwiązują ćwiczenie nr 2 (typu „prawda/fałsz”) z sekcji „Sprawdź się”. Następnie przygotowują podobne zadanie dla osoby z pary: wymyślają trzy prawdziwe lub fałszywe zdania dotyczące tematu lekcji. Uczniowie wykonują ćwiczenie otrzymane od kolegi lub koleżanki.

  2. Nauczyciel wyświetla treści zawarte w sekcji „Wprowadzenie” i na ich podstawie dokonuje podsumowania najważniejszych informacji przedstawionych na lekcji. Wyjaśnia także wątpliwości uczniów.

Praca domowa:

  1. Wykonaj ćwiczenia od 3 do 5 oraz 7 z sekcji „Sprawdź się”.

Materiały pomocnicze:

  • Neil A. Campbell i in., „Biologia Campbella”, tłum. K. Stobrawa i in., Rebis, Poznań 2019.

  • „Encyklopedia szkolna. Biologia”, red. Marta Stęplewska, Robert Mitoraj, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2006.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania animacji:

  • Uczniowie mogą wykorzystać animację w celu przygotowania się do lekcji powtórkowej.

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida