Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki

Autorka: Dorota Czarny

Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie

Temat: Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, liceum, technikum, zakres podstawowy, zakres rozszerzony

Podstawa programowa:

IV. Prawa człowieka i ich ochrona.

Uczeń:

1) wymienia „zasady ogólne” i katalog praw człowieka zapisane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

4) przedstawia szczegółowe prawa mniejszości narodowych i etnicznych oraz grupy posługującej się językiem regionalnym w Rzeczypospolitej Polskiej; pozyskuje informacje na temat praw mniejszości polskiej w różnych państwach.

Zakres rozszerzony

IV. Aspekty etniczne życia społecznego.

Uczeń:

1) przedstawia różne koncepcje narodu (polityczną i etniczno‑kulturową); charakteryzuje czynniki narodowotwórcze i sprzyjające zachowaniu tożsamości narodowej;

3) przedstawia elementy dziedzictwa kulturowego etnicznej grupy mniejszościowej w Rzeczypospolitej Polskiej (mniejszości narodowe i etniczne, grupa posługująca się językiem regionalnym, imigranci);

6) analizuje stan przestrzegania praw mniejszości narodowych i etnicznych w Rzeczypospolitej Polskiej i w wybranym państwie;

8) przedstawia i porównuje różne modele polityki wobec imigrantów (unifikacja/asymilacja, integracja, wielokulturowość) w państwach Europy;

10) wyjaśnia kwestię akulturacji i asymilacji grup mniejszościowych, w tym migranckich; wykazuje, że rodzaj stosowanej polityki państwa w różnym stopniu i kierunku wpływa na te zjawiska.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje obywatelskie.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • analizuje typy poleceń do ćwiczeń dotyczących mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce;

  • ocenia swoją wiedzę, wykonując zestaw ćwiczeń;

  • wskazuje mniejszości etniczne i narodowe żyjące na terenie Polski.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • mapa mentalna;

  • analiza tekstu źródłowego;

  • wzajemne odpytywanie się;

  • odpowiadam za ciebie;

  • kostka mentalna.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna;

  • praca w grupach;

  • praca w parach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami i dostępem do internetu, słuchawki;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda;

  • flipcharty i markery;

  • kartki z cyframi (tyle kartek, ile grup).

Przebieg zajęć:

Przed lekcją

Uczniowie mają za zadanie przypomnieć sobie wiadomości dotyczące mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce z e‑podręcznika w celu aktywnego uczestnictwa w lekcji podsumowującej.

Faza wstępna

1. Uczniowie mają za zadanie wymienić wszystkie znane im mniejszości narodowe i etniczne występujące w Polsce.

2. Nauczyciel przedstawia temat i cele lekcji.

3. Następnie prowadzący wyjaśnia, że dzisiaj będzie praca w małych grupach, 3–4‑osobowych (dobrać uczniów tak, aby w każdej z nich był 1 lub 2 uczniów mocnych – dobrych, którzy będą pomagać w razie potrzeby słabszym).

Faza realizacji

1. Każda grupa ma przydzielony numer, aby w późniejszej fazie lekcji można było wskazać, kto ma odpowiadać lub zadawać pytanie. Grupy otrzymują także kartki i markery.

2. Nauczyciel wyznacza czas, w którym grupy pracują na materiałach z e‑podręcznika: wiadomościach, tekstach źródłowych i symulacji interaktywnej, wyjaśniając i tłumacząc sobie wzajemnie utrwalany materiał i układając pytania dla grup przeciwnych (w zależności od klasy do 3 pytań).

3. Podczas pracy uczniów nauczyciel przygotowuje tabelę, na której będzie zapisywać punktację poszczególnych grup.

4. Po wyznaczonym czasie nauczyciel wspólnie z uczniami ustala kryterium oceniania za udzielone odpowiedzi, jak i zasady, według których będą odpowiadać. Grupa, która zadaje pytanie, wybiera osobę do odpowiedzi. Jeśli będzie miała ona problem z odpowiedzią, może wybrać z grupy kogoś do pomocy. Po udzieleniu odpowiedzi następuje przyznanie punktów przez grupę, która zadaje pytanie, wraz z informacją zwrotną – uzasadnieniem.

Podczas pracy uczniów nauczyciel jest tylko koordynatorem działań i obserwatorem, w razie konieczności wyjaśnia sporne kwestie. W trakcie lekcji uczniowie słabsi mają zapewnioną pomoc i wsparcie.

5. Gdy grupy wyczerpią wszystkie przygotowane pytania, następuje podsumowanie.

Faza podsumowująca

1. Nauczyciel podsumowuje zajęcia, przekazując informację zwrotną na temat pracy poszczególnych zespołów, oraz wyjaśnia uczniowskie wątpliwości.

2. Nauczyciel ocenia uczniów według ustalonego wspólnie kryterium.

Praca domowa:

Utrwalić powtarzany materiał do sprawdzianu.

Wykonać samodzielnie ćwiczenia w e‑podręczniku.

Podczas koordynowania pracy uczniów nauczyciel zauważy, która grupa lub uczniowie mają braki w danym materiale. Może wówczas zadać dodatkową pracę domową, aby uzupełnić braki.

Materiały pomocnicze:

Urzędowy Rejestr Gmin, w których jest używany język pomocniczy, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, grudzień 2009 r.

Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, art. 9; 1, 2.

Stenogram sejmowy z 23 września 2004 r., 11. punkt porządku dziennego. Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych o komisyjnym projekcie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych w Rzeczypospolitej Polskiej. 4. kadencja, 84. posiedzenie, 2. dzień (23 września 2004).

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania multimedium:

Uczniowie wybrani lub chętni na podstawie zasobów multimedium przygotowują prezentację multimedialną na temat mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce, jak również zamieszkujących miejscowość uczniów lub najbliższe okolice.

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida