Scenariusz lekcji:

Imię i nazwisko autora:

Nina Tomaszewska

Przedmiot:

Fizyka

Temat zajęć:

Badamy rozkład linii pola magnetycznego magnesów trwałych za pomocą opiłków żelaza

Grupa docelowa:

III etap edukacyjny, liceum, technikum, zakres podstawowy i rozszerzony

Podstawa programowa:

Cele kształcenia – wymagania ogólne
II. Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem praw i zależności fizycznych.
III. Planowanie i przeprowadzanie obserwacji lub doświadczeń oraz wnioskowanie na podstawie ich wyników.

Zakres podstawowy
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Wymagania przekrojowe. Uczeń:
7) wyodrębnia z tekstów, tabel, diagramów lub wykresów, rysunków schematycznych lub blokowych informacje kluczowe dla opisywanego zjawiska bądź problemu; przedstawia te informacje w różnych postaciach;
10) przeprowadza wybrane obserwacje, pomiary i doświadczenia korzystając z ich opisów; wyróżnia kluczowe kroki i sposób postępowania oraz wskazuje rolę użytych przyrządów i uwzględnia ich rozdzielczość.
VIII. Magnetyzm. Uczeń:
6) doświadczalnie:
a) ilustruje układ linii pola magnetycznego.

Zakres rozszerzony
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Wymagania przekrojowe. Uczeń:
7) wyodrębnia z tekstów, tabel, diagramów lub wykresów, rysunków schematycznych lub blokowych informacje kluczowe dla opisywanego zjawiska bądź problemu; przedstawia te informacje w różnych postaciach;
10) przeprowadza wybrane obserwacje, pomiary i doświadczenia korzystając z ich opisów; planuje i modyfikuje ich przebieg; formułuje hipotezę i prezentuje kroki niezbędne do jej weryfikacji.
IX. Magnetyzm. Uczeń:
15) doświadczalnie:
a) ilustruje układ linii pola magnetycznego.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

Zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 2018 r.

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji,

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii,

  • kompetencje cyfrowe,

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  1. objaśnia pojęcie linii pola magnetycznego,

  2. tłumaczy, w jaki sposób praktycznie wyznacza się linie pola i jak znajduje się ich zwrot,

  3. rysuje układ linii pola magnetycznego pomiędzy magnesami sztabkowymi zwróconymi do siebie biegunami przeciwnymi bądź jednoimiennymi.

Strategie nauczania:

blended‑learning

Metody nauczania:

wykład informacyjny wspomagany pokazem multimedialnym

Formy zajęć:

praca w zespole klasowym

Środki dydaktyczne:

niniejszy e‑materiał oraz komputer z rzutnikiem lub tablety do dyspozycji każdego ucznia, magnesy i żelazne opiłki.

Materiały pomocnicze:

-

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

Nauczyciel przypomina uczniom koncepcję linii pola jako sposobu jego obrazowania. Mówi o tym, że pewna cecha pola magnetycznego - ustawianie lekkich magnesików równolegle do linii pola - pozwala użyć żelaznych (ferromagnetycznych!) opiłków do wizualizacji pola magnetycznego. W tym momencie najlepiej byłoby, gdyby uczniowie samodzielnie w grupach wykonali to proste doświadczenie. Należy pamiętać, aby kartka, na której rozsypiemy opiłki, znajdowała się nad magnesem. Inaczej czeka nas kłopotliwe pozbywanie się opiłków z powierzchni magnesu. Po wykonaniu obserwacji uczniowie przerysowują „opiłkowy obraz” do zeszytów, a jeden z nich na tablicy.

Faza realizacyjna:

Nauczyciel mówi o wielkości fizycznej, która charakteryzuje pole magnetyczne. To wektor indukcji magnetycznej B. Jest on styczny do linii pola. Linie pola są zwrócone tak, jak wektor indukcji. Nauczyciel rysuje teraz kilka linii indukcji magnetycznej. Każda z nich jest styczna do śladu utworzonego przez opiłki. Mówi o tym, że aby dowiedzieć się, jaki jest zwrot linii, należy posłużyć się igłą magnetyczną. Najlepiej, żeby uczniowie zobaczyli to na przykładzie prostego eksperymentu. Teraz nauczyciel mówi o oznaczeniu biegunów igły magnetycznej. Przechodzimy do filmu edukacyjnego, w którym pokazane są typowe eksperymenty z opiłkami i magnesami. Powinny być one obejrzane i omówione wspólnie. Nauczyciel zatrzymuje wyświetlanie filmu w momentach, gdy stawiane są pytania i dyskutuje z młodzieżą.

Faza podsumowująca:

W ramach utrwalenia i poszerzenia wiadomości uczniowie wspólnie z nauczycielem rozwiązują zadania: 4, 5, i 8 z zestawu ćwiczeń . Poprzez analizę wypowiedzi uczniów nauczyciel określa, w jakim stopniu osiągnięte zostały wyznaczone cele.

Praca domowa:

Uczniowie rozwiązują zadania z zestawu ćwiczeń: 1, 2, 3, 6, 7.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium

Film z doświadczeniami z powodzeniem można potraktować jako wstęp do lekcji – zastosować wtedy można nauczanie wyprzedzające.