Autorka: Anna Wąsiel‑Alberska

Przedmiot: wiedza o społeczeństwie

Temat: Czynniki wpływające na politykę zagraniczną państw na przykładzie Polski

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, liceum, technikum, zakres podstawowy i rozszerzony

Podstawa programowa:

Zakres podstawowy

VII. Współczesne stosunki międzynarodowe.

Uczeń:

2) wykazuje złożoność i wielopłaszczyznowość współczesnych stosunków międzynarodowych oraz współzależność państw w środowisku międzynarodowym.

Zakres rozszerzony

XV. Polska polityka zagraniczna.

Uczeń:

1) wyjaśnia, jakie znaczenie w polityce zagranicznej państwa odgrywa racja stanu; wykazuje transformację celów, instrumentów i treści polskiej polityki zagranicznej od lat 90. XX wieku.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje obywatelskie.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • definiuje pojęcie polityki zagranicznej;

  • charakteryzuje subiektywne i obiektywne determinanty polityki zagranicznej;

  • ocenia pozycję państw na arenie międzynarodowej;

  • wskazuje czynniki międzynarodowe determinujące znaczenie państw na arenie międzynarodowej.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • śniegowa kula;

  • mapa myśli;

  • WebQuest;

  • dyskusja;

  • rozmowa nauczająca z wykorzystaniem ćwiczeń interaktywnych.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami i dostępem do internetu, słuchawki;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda.

Przebieg zajęć:

Faza wstępna

1. Mapa myśli – zdefiniowanie pojęcia polityki zagranicznej. Uczniowie wskazują na funkcję państwa, która jest realizowana przez prowadzenie polityki zagranicznej przez władze.

2. Śniegowa kula – definicja pojęcia racja stanu. Uczniowie w parach tworzą definicję, następnie łaczą się w czwórki, porównują swoje propozycje, weryfikują je i tworzą wspólną definicję. Następnie powtarzają te kroki w coraz liczniejszych grupach, aż powstanie ogólnoklasowa definicja wskazująca najważniejsze cechy polskiej racji stanu.

Faza realizacyjna

1. Podział na grupy. Każdy zespół opracowuje fragment materiału z sekcji Przeczytaj:

  • gr. I – uwarunkowania wewnętrzne obiektywne;

  • gr. II – wewnętrzne determinanty subiektywne;

  • gr. III – uwarunkowania międzynarodowe obiektywne;

  • gr. IV – uwarunkowania międzynarodowe subiektywne.

Uczniowie korzystają z zasobów internetowych (elementy WebQuestu) i szukają odniesień dotyczących Polski.

2. Po wyznaczonym czasie przedstawiciele zespołów prezentują rezultaty pracy. Pozostali uczniowie mogą zadawać prelegentom pytania.

3. Mapa myśli. Na tablicy zostaje zapisane sformułowanie „racja stanu Polski”, a uczniowie wymieniają wszystkie subiektywne i obiektywne czynniki, które mają wpływ na realizację interesów państwa i obywateli.

4. Praca z filmem. Po zapoznaniu się z materiałem uczniowie dyskutują na temat wpływu członkostwa Polski w UE na politykę zagraniczną. Następnie w parach wykonują ćwiczenia dołączone do filmu. Wspólne omówienie odpowiedzi.

Faza podsumowująca

1. Uczniowie wskazują, jak władze państwa polskiego odpowiadają na obiektywne determinanty polityki zagranicznej i oceniają skuteczność tych działań.

2. W ramach podsumowania uczniowie w parach rozwiązują ćwiczenia interaktywne wskazane przez nauczyciela. Wspólne omówienie odpowiedzi.

Praca domowa:

Stwórz katalog długofalowych celów polskiej polityki zagranicznej z uwzględnieniem zachodzących w świecie zmian społecznych.

Materiały pomocnicze:

Polityka zagraniczna: cele instrumenty i osiągnięcia, europarl.europa.eu.

Ryszard Zięba, Uwarunkowania polityki zagranicznej Polski w strefie euroatlantyckiej, [w:] Polityka zagraniczna Polski w strefie euroatlantyckiej, Warszawa 2013.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania multimedium:

Film może zostać wykorzystany do przygotowania przez uczniów własnej prezentacji multimedialnej.