Autor: Joanna Kalinowska

Przedmiot: Historia

Temat: Świat po zakończeniu zimnej wojny. Mocarstwowa rola Stanów Zjednoczonych

Grupa docelowa:

Szkoła ponadpodstawowa, liceum ogólnokształcące, technikum

Podstawa programowa:

Zakres rozszerzony
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
LIV. Świat na przełomie tysiącleci. Uczeń: spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:
3) charakteryzuje nowe zagrożenia dla ładu międzynarodowego.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje obywatelskie.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • wyjaśnia, jak przedstwiała się sytuacja w Europie i na świecie po zakończeniu zimnej wojny.

  • wskazuje, jaką rolę przyjęły na siebie Stany Zjednoczone w świecie postzimnowojenny.

  • przedstawia zagrożenia dla ładu międzynarodowego.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • rozmowa nauczająca z wykorzystaniem ćwiczeń interaktywnych;

  • analiza materiału źródłowego (porównawcza);

  • dyskusja.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami, słuchawkami i dostępem do internetu;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda;

  • telefony z dostępem do internetu.

Przebieg lekcji

Faza wstępna:

  1. Nauczyciel określa cel zajęć i informuje uczniów o ich planowanym przebiegu. Wyświetla na tablicy temat lekcji.

  2. Nauczyciel poleca uczniom przygotować w parach pytania z nim związane. Czego uczniowie chcą się dowiedzieć? Co ich interesuje w związku z tematem lekcji? Będą to obowiązujące ich kryteria sukcesu.

  3. Prowadzący poleca, aby wybrana osoba przypomniała, czym była zimna wojna i w jaki sposób wpływała na sytuację polityczną, gospodarczą oraz społeczną Europy oraz świata. W razie potrzeby uzupełnia i koryguje odpowiedź ucznia.

Faza realizacyjna:

  1. Praca z tekstem. Uczniowie indywidualnie zapoznają się z treścią w sekcji „Przeczytaj” i zapisują na kartkach minimum pięć pytań do tekstu. Wybrana osoba zbiera pytania do urny. Nauczyciel dzieli uczniów na 5‑osobowe grupy, które losują pytania z puli i przygotowują odpowiedzi. Zespół, który jest gotowy, zgłasza się i przedstawia rezultaty swojej pracy. Pozostali uczniowie wraz z nauczycielem weryfikują poprawność odpowiedzi.

  2. Praca z pierwszym multimedium („Audiobook”). Wybrana osoba czyta polecenie nr 2: „Porównaj obie wizje układu sił. Określ, która z nich jest ci bliższa. Uzasadnij odpowiedź” z sekcji „Audiobook”. Po zapoznaniu się z materiałem uczniowie dzielą się na 4- lub 5‑osobowe grupy i opracowują odpowiedzi. Po ustalonym wcześniej czasie przedstawiciel wskazanej (lub zgłaszającej się na ochotnika) grupy prezentuje propozycję odpowiedzi, a pozostali uczniowie ustosunkowują się do nich. Nauczyciel w razie potrzeby uzupełnia je.

  3. Nauczyciel wprowadza uczniów w treść polecenia nr 3 „Wskaż przesłanki, które w 1989 r. uzasadniały twierdzenia Fukuyamy.”. Uczniowie wykonują je w parach, a następnie porównują swoje rozwiązanie z innym zespołem omawiając kolejno wykonane kroki.

  4. Praca z drugim multimedium („Film + Sprawdź się”). Nauczyciel czyta polecenie nr 2 („Wyjaśnij, kto skorzystał na zakończeniu zimnej wojny”) i prosi uczniów, aby w parach przygotowali rozwiązanie na podstawie materiału, który zaraz zostanie wyświetlony. Następnie uczniowie zgłaszają swoje propozycje. Nauczyciel dopytuje uczniów, czy zgadzają się ze stanowiskiem eksperta. A może mają własne propozycje? Krótka dyskusja.

Faza podsumowująca:

  1. Nauczyciel ponownie wyświetla na tablicy temat lekcji zawarty w sekcji „Wprowadzenie” i inicjuje krótką rozmowę na temat kryteriów sukcesu. Czego uczniowie się nauczyli?

  2. Na zakończenie nauczyciel podsumowuje przebieg zajęć i pracę uczniów, może ocenić pracę uczniowskich grup.

Praca domowa:

  1. Wykonaj polecenie nr 3 z sekcji „Film + Sprawdź się”.

  2. Wykonaj ćwiczenia nr 1 i 2 z sekcji „Film + Sprawdź się”.

Materiały pomocnicze:

Czy koniec historii?, praca zbiorowa, przeł. B. Stanosz, Warszawa 1991*.*

S. P. Huntington, Zderzenie Cywilizacji i nowy kształt ładu światowego, przeł. H. Jankowska, Warszawa 2008.

J. Tyszkiewicz, E. Czapiewski, Historia powszechna. Wiek XX, Warszawa 2010.

Wielka historia świata. Tomy 1‑12 (praca pod patronatem Polskiej Akademii Umiejętności); Świat Książki 2004‑2006.

Wskazówki metodyczne:

  • Uczniowie mogą zapoznać się przed lekcją z sekcją „Audiobook”, aby przygotować się do późniejszej pracy.