Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki

Autor: Paulina Król

Przedmiot: Język polski

Temat: Powrót do świata dzieciństwa w Krótkiej historii pewnego żartu Stefana Chwina

Grupa docelowa:

Szkoła ponadpodstawowa, liceum ogólnokształcące, technikum, zakres podstawowy

Podstawa programowa:

Zakres podstawowy
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
1. Czytanie utworów literackich. Uczeń:
1) rozumie podstawy periodyzacji literatury, sytuuje utwory literackie w poszczególnych okresach: starożytność, średniowiecze, renesans, barok, oświecenie, romantyzm, pozytywizm, Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne, literatura wojny i okupacji, literatura lat 1945–1989 krajowa i emigracyjna, literatura po 1989 r.;
2) rozpoznaje konwencje literackie i określa ich cechy w utworach (fantastyczną, symboliczną, mimetyczną, realistyczną, naturalistyczną, groteskową);
4) rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole podstawowej oraz środki znaczeniowe: oksymoron, peryfrazę, eufonię, hiperbolę; leksykalne, w tym frazeologizmy; składniowe: antytezę, paralelizm, wyliczenie, epiforę, elipsę; wersyfikacyjne, w tym przerzutnię; określa ich funkcje;
9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek z programami epoki literackiej, zjawiskami społecznymi, historycznymi, egzystencjalnymi i estetycznymi; poddaje ją refleksji;
10) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania: świata przedstawionego (fabuły, bohaterów, akcji, wątków, motywów), narracji, sytuacji lirycznej; interpretuje je i wartościuje;
11) rozumie pojęcie motywu literackiego i toposu, rozpoznaje podstawowe motywy i toposy oraz dostrzega żywotność motywów biblijnych i antycznych w utworach literackich; określa ich rolę w tworzeniu znaczeń uniwersalnych;
13) porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania w porównywanych utworach, określa cechy wspólne i różne;
III. Tworzenie wypowiedzi.
2. Mówienie i pisanie. Uczeń:
1) zgadza się z cudzymi poglądami lub polemizuje z nimi, rzeczowo uzasadniając własne zdanie;
4) zgodnie z normami formułuje pytania, odpowiedzi, oceny, redaguje informacje, uzasadnienia, komentarze, głos w dyskusji;
IV. Samokształcenie.
9. wykorzystuje multimedialne źródła informacji oraz dokonuje ich krytycznej oceny;

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne. Uczeń:

  • charakteryzuje Gdańsk z perspektywy miasta pogranicza;

  • zna życiorys autora Krótkiej historii pewnego żartu;

  • odtworza obraz dzieciństwa bohatera tytułowej powieści Stefana Chwina;

  • wyróżnia środki stylistyczne charakterystyczne dla stylu autora i wskazuje ich rolę w powieści.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm;

  • nauczanie wyprzedzające.

Metody i techniki nauczania:

  • z użyciem e‑podręcznika;

  • ćwiczeń przedmiotowych;

  • z użyciem komputera.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami, słuchawkami i dostępem do internetu;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda;

  • telefony z dostępem do internetu.

Przebieg lekcji

Przed lekcją:

  1. Nauczyciel udostępnia uczniom e‑materiał „Powrót do świata dzieciństwa w Krótkiej historii pewnego żartu Stefana Chwina” i prosi o zapoznanie się z sekcją „Przeczytaj”.

  2. Nauczyciel prosi o wykonanie ćwiczenia 3 z sekcji „Sprawdź się”.

Faza wprowadzająca:

  1. Chętny uczeń odczytuje treść sekcji „Wprowadzenie”.

  2. Uczniowie dobierają się w pary. Nauczyciel prosi o wykonianie ćwiczeń: 1, 2 z sekcji „Sprawdź się”. Po wykonaniu zadania nauczyciel analizuje odpowiedzi.

  3. Nauczyciel rozpoczyna rozmowę o życiu i twórczości Stefana Chwina.

Faza realizacyjna:

  1. Uczniowie tworzą trzy grupy. Każda z nich przedstawia poszególne etapy sekcji „Przeczytaj”:

  • grupa 1: Skąd przychodzimy…

  • grupa 2: Dokąd zmierzamy…

  • grupa 3: Kim jesteśmy?.

Uczestnicy zajęć przedstawiają poszczególne etapy życia Stefana Chwina.

  1. Uczniowie wyświetlają sekcję „Galeria zdjęć interaktywnych”. Nauczyciel prosi o stworzenie grup czteroosobowych. Uczniowie wybierają dwa zdjęcia interaktywne i zapoznają się z ich treścią. Następnie każda grupa interpretuje wybrane teksty, m.in. szukają informacji na temat kontekstu biograficznego, zbierają potrzebne wiadomości. Nauczyciel zawiesza na tablicy arkusz papieru z napisem: Gdańsk - miasto pogranicza, uczniowie zamieszczają na niej charakterystyczne dla hasła informacje. Następuje analiza wykonanej pracy. Nauczyciel komentuje.

  2. Uczniowie w parach wykonują ćwiczenie 4. Następuje analiza odpowiedzi. Nauczyciel komentuje.

  3. Uczniowie wykonują ćwiczenie 5 i 6 i uzasadniają swoje wybory.

Faza podsumowująca:

  1. Nauczyciel wyświetla na tablicy temat i cele zajęć. Uczniowie kończą zdanie: Na dzisiejszych zajęciach dowiedziałem się o artyście ..., który ... .

  2. Uczniowie jeszcze raz wykonują ćwiczenie zadane przed lekcją i porównuje efekty pracy.

Praca domowa:

  1. Uczniowie wykonują ćwiczenie 8 z sekcji „Sprawdź się”.

Materiały pomocnicze:

  • Barbara Weżgowiec, Miasto i pisarz. Gdańsk i jego historia w prozie Stefana Chwina, Warszawa 2013.

  • https://culture.pl/pl/tworca/stefan-chwin

Wskazówki metodyczne

  • Uczniowie mogą przed lekcją zapoznać się z multimedium z sekcji „Galeria zdjęć interaktywnych”, aby aktywnie uczestniczyć w zajęciach i pogłębiać swoją wiedzę.