Autor: Jarosław Dyrda

Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie

Temat: Model władz lokalnych i regionalnych w Polsce

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, liceum, technikum, zakres rozszerzony

Podstawa programowa:

Zakres rozszerzony

VIII. Modele sprawowania władzy.

Uczeń:

17) wyjaśnia, jaki model władzy lokalnej i regionalnej funkcjonuje w Rzeczypospolitej Polskiej; przedstawia uprawnienia nadzorcze premiera, wojewody i regionalnych izb obrachunkowych wobec organów samorządu terytorialnego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje obywatelskie.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • wskazuje, jaki model władzy lokalnej i regionalnej funkcjonuje w Rzeczypospolitej Polskiej;

  • omawia zasady działania samorządu terytorialnego w RP;

  • przedstawia uprawnienia nadzorcze premiera i wojewody wobec organów samorządu terytorialnego w RP;

  • analizuje zadania regionalnej izby obrachunkowej wobec samorządu terytorialnego.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • nauczanie wyprzedzające.

Metody i techniki nauczania:

  • burza mózgów;

  • dyskusja za i przeciw;

  • analiza schematu.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami i dostępem do internetu, słuchawki;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda.

Przebieg zajęć:

Faza wstępna

1. Praca w 5‑osobowych grupach. Każdy zespół ustala, czym jest samorząd terytorialny. Następnie przedstawiciele grup przedstawiają rezultaty pracy.

2. Sporządzenie krótkiej notatki wskazującej na cechy samorządu terytorialnego.

3. Przedstawienie tematu i celów lekcji.

Faza realizacyjna

1. Nauczyciel wprowadza klasę w krótką historię samorządu terytorialnego w Polsce, prezentując najważniejsze etapy jego tworzenia.

2. Analiza schematu władzy samorządowej w Rzeczypospolitej Polskiej; uczniowie poznają stopnie władzy samorządowej.

3. Na wcześniejszej lekcji klasa została podzielona na pięć grup, które miały przygotować zagadnienia na dzisiejszą lekcję. Poszczególne grupy prezentują swoje dokonania:

  • Pierwsza grupa miała przygotować podstawy prawne funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce – uczniowie przedstawiają podstawowe unormowania prawne, według których funkcjonuje samorząd terytorialny.

  • Druga grupa przedstawia zasady działania samorządu terytorialnego w RP – unitarności, subsydiarności, względnej samodzielności i demokracji.

  • Trzecia grupa przedstawia cechy jednostki samorządu terytorialnego w Polsce.

  • Czwarta grupa omawia uprawnienia nadzorcze premiera i wojewody wobec organów samorządu terytorialnego w RP.

  • Piąta grupa przedstawia zadania regionalnej izby obrachunkowej wobec samorządu terytorialnego.

4. Wspólna analiza „Schematu samorządu terytorialnego w Rzeczypospolitej Polskiej” – podział państwa na województwa, powiaty i gminy.

Faza podsumowująca

1. W czasie tej fazy lekcji uczniowie odpowiadają na pytanie: „Czy samorząd terytorialny jest potrzebny?”. Burza mózgów, klasa dzieli się na dwie grupy: zwolenników oraz przeciwników takiego rozwiązania. Każda z grup przedstawia swoje poglądy na ten temat. Ustalenie wniosków z lekcji.

2. Wykonanie ćwiczeń interaktywnych.

Praca domowa:

Zadanie pracy domowej na temat osiągnięć samorządu terytorialnego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Materiały pomocnicze:

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., prawo.sejm.gov.pl.

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (stan prawny na dzień 10 sierpnia 2019 r.), pkw.gov.pl.

Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych, isap.sejm.gov.pl.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, isap.sejm.gov.pl

Regionalna Izba Obrachunkowa pozytywnie oceniła plan naprawczy Grudziądza. Jakie ma zastrzeżenia?, pomorska.pl.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania multimedium:

Schemat może zostać wykorzystany do lekcji powtórzeniowej albo być inspiracją dla uczniów do przygotowania własnej prezentacji multimedialnej dotyczącej struktury samorządu terytorialnego w Polsce.