Autor: Karolina Leśniak

Przedmiot: Historia i teraźniejszość, Historia

Temat: Wyzwania Polski na drodze do odbudowy po II wojnie światowej

Grupa docelowa:

Szkoła ponadpodstawowa, liceum ogólnokształcące, technikum

Podstawa programowa:

Zakres podstawowy
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
Zakres podstawowy
LV. Proces przejmowania władzy przez komunistów w Polsce (1944–1948). Uczeń:
1) opisuje straty demograficzne, gospodarcze i kulturowe po II wojnie światowej;
Treści nauczania - wymagania szczegółowe
II. Świat i Polska w latach 1945‑1956. Uczeń:
13) charakteryzuje skutki II wojny światowej dla Polski w wymiarze politycznym, społecznym, ekonomicznym i kulturowym;

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje obywatelskie.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • omawia skutki polityczne, demograficzne, kulturowe i społeczne II wojny światowej dla Polski;

  • porównuje przedwojenną i powojenną mapę Polski oraz strukturę narodowościową;

  • na podstawie danych i mapy ocenia, jak zmiany mogły wpłynąć na kształt powojennej Polski;

  • wskazuje przeszkody w odbudowie gospodarczej Polski po wojnie.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • rozmowa nauczająca z wykorzystaniem ćwiczeń interaktywnych;

  • analiza materiału źródłowego (porównawcza);

  • dyskusja.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami, słuchawkami i dostępem do internetu;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda;

  • telefony z dostępem do internetu.

Przebieg lekcji

Przed lekcją:

Przygotowanie do zajęć. Nauczyciel loguje się na platformie i udostępnia uczniom e‑materiał „Wyzwania Polski na drodze do odbudowy po II wojnie światowej”. Prosi uczestników zajęć o zapoznanie się z tekstem w sekcji „Przeczytaj” tak, aby podczas lekcji mogli w niej aktywnie uczestniczyć i wykonywać polecenia.

Faza wstępna:

  1. Nauczyciel przedstawia cele lekcji i temat zajęć.

  2. Raport z przygotowań. Nauczyciel za pomocą dostępnego w panelu użytkownika raportu sprawdza przygotowanie uczniów do lekcji, m.in. kto zapoznał się z udostępnionym e‑materiałem. Nauczyciel poleca uczniom przygotować w parach pytania z nim związane. Czego uczniowie chcą się dowiedzieć? Co ich interesuje w związku z tematem lekcji?

  3. Nauczyciel prosi uczniów o wykonanie ćwiczenia 3 z sekcji „Sprawdź się”.  Uczniowie indywidualnie wykonują zadanie, a następnie wspólnie udzielają odpowiedzi.

Faza realizacyjna:

  1. Nauczyciel prosi uczniów o przypomnienie sobie tekstu z pierwszego podrozdziału lekcji (przemówienie Władysława Gomułki) i o zastanowienie się w parach nad odpowiedzią na pytanie pod tekstem. Uczniowie omawiają w parach tekst, następnie wybrana para udziela odpowiedzi na pytanie.

  2. Nauczyciel prosi uczniów o przyjrzenie się zabytkom zniszczonym przez Niemców w czasie II wojny światowej. Zadaje pytanie: Dlaczego akurat te zabytki zostały zniszczone? Uczniowie zgłaszają swoje propozycje odpowiedzi, nauczyciel może uzupełniać informacje, jeśli uzna to za konieczne.

  3. Nauczyciel prosi uczniów o przyjrzenie się mapie zawartej w e‑materiale oraz wykresom przedstawiającym strukturę narodowościową społeczeństwa polskiego przed wojną i po niej.

  4. Nauczyciel wyświetla uczniom filmy edukacyjne. Następnie dzieli uczniów na cztery grupy. Wszystkie grupy wykonują polecenie 4: „Przeanalizuj, czy zmiany terytorialne i struktury narodowościowej Polski, do których doszło po wojnie, były korzystne czy niekorzystne dla naszego państwa. Uzasadnij odpowiedź”. Uczniowie wymieniają poszczególne zmiany w powojennej Polsce i rozstrzygają, czy były one korzystne, czy nie.

  5. Prowadzący dzieli tablicę na dwie części zatytułowane „Szanse” i „Zagrożenia”. Prosi uczniów, aby zgłaszali się i podawali szanse i zagrożenia dla odbudowy polskiej gospodarki po wojnie.

Faza podsumowująca:

  1. W ramach podsumowania uczniowie wykonują ćwiczenie 7: samodzielnie przygotowują odpowiedź na zawarte w nim pytanie. Wybrani uczniowie przedstawiają wyniki swojej pracy.

  2. Wskazany uczeń podsumowuje zajęcia, zwracając uwagę na nabyte umiejętności.

Praca domowa:

Wykonaj ćwiczenia 1 i 2 z sekcji „Sprawdź się”.

Materiały pomocnicze:

A. Dziurak, M. Gałęzowski, Ł. Kamiński, F. Musiał, Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918–1989, Warszawa 2010.

Historia Polski w liczbach, t. 1, Państwo, społeczeństwo, oprac. A. Wyczański i in., Warszawa 2003.

A. Sowa, Historia polityczna Polski 1944–1991, Kraków 2011.

Wskazówki metodyczne:

Film edukacyjny można wykorzystać do podsumowania skutków II wojny św. dla  powojennej Polski np. w lekcji powtórkowej.