Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki

Scenariusz

Autor

Learnetic SA

Temat zajęć

Jakie zmiany zachodzą podczas topnienia i krzepnięcia wody?

Grupa docelowa

szkoła podstawowa, klasa VII

Ogólny cel kształcenia

Zapoznanie z zagadnieniami związanymi z przemianami fazowymi wody.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo‑techniczne;

4) kompetencje informatyczne;

5) umiejętność uczenia się;

8) świadomość i ekspresja kulturalna.

Cele (szczegółowe) operacyjne

Uczeń:

a) wymienia przykłady substancji występujących w trzech stanach skupienia;

b) opisuje różnice między ciałem stałym, cieczą i gazem (na podstawie kinetyczno‑cząsteczkowej budowy materii;

c) charakteryzuje procesy przejścia między poszczególnymi stanami (fazami) skupienia.

Metody/techniki kształcenia:

  • programowane

  • praktyczne: ćwiczenia techniczne

Formy ogranizacji pracy:

praca w zespołach

Uwagi

W ramach przygotowania do lekcji uczniowie powinni w domu zapoznać się z filmem i wykonać powiązane z nim ćwiczenia interaktywne.

Do przeprowadzenia zajęc potrzebne będą: plastelina w dwóch kolorach (np. czerwona i niebieska), patyczki (wykałaczki), aparaty fotograficzne (smartfony).

Przebieg lekcji

Faza wprowadzająca

  • Czynności organizacyjne.

  • Podanie tematu lekcji i omówienie jej przebiegu.

Faza realizacyjna

  • Nauczyciel zadaje klasie pytanie: w jakim stanie skupienia może się znajdować woda? Co decyduje o zmianie skupienia oraz jakie właściwości mają ciała w poszczególnych stanach skupienia?

  • Nauczyciel dzieli klasę na zespoły. Każdy zespół otrzymuje plastelinę w dwóch kolorach oraz patyczki.

  • Uczniowie, pracując w zespołach, wykonują z plasteliny modele cząsteczek wody a następnie łączą je za pomocą symbolizujących wiązania wodorowe patyczków (np. wykałaczek) formując model struktury krystalicznej lodu.

  • Nauczyciel powinien zwrócić uwagę na trudność związaną z właściwym przestrzennym ułożeniem modeli cząsteczek wody. Pomocne mogą tu być zasoby internetu, prezentujące interaktywne modele 3D, np.:
    - http://www.chemtube3d.com/solidstate/SS‑ice.htm.
    - http://www.edinformatics.com/interactive_molecules/water.htm
    - http://www.edinformatics.com/interactive_molecules/ice.htm.

  • Po sporządzeniu modeli, zespoły demonstrują za ich pomocą proces topnienia, dokonując w kilku etapach stopniowego rozdzielania cząsteczek wody i wykonując dla każdego z etapów dokumentację fotograficzną, np. przy użyciu smartfonów.

  • Nauczyciel pokazuje narysowane na tablicy lub rozdaje uczniom na kartkach wykresy obrazujące zmiany temperatury wody i lodu, różniące się długością poziomego odcinka, odpowiadającego procesowi topnienia oraz nachyleniem odcinków odpowiadających ogrzewaniu lub oziębianiu lodu i wody. Następnie prosi uczniów o interpretację wykresów i wyjaśnienie, o czym świadczą różnice pomiędzy nimi; prosi o podanie prawdopodobnych przyczyn tych różnic; w razie potrzeby prosi uczniów o rozwiązanie w klasie ćwiczeń interaktywnych nr 5, 6, 7 i 9.

  • Nauczyciel prosi o wyjaśnienie, dlaczego w zimie drogi posypywane są solą i jaki jest mechanizm jej działania. Prosi o zwrócenie uwagi na wskazania termometru mierzącego temperaturę mieszaniny lodu i soli w drugiej części doświadczenia. Zadaje pytanie, co działoby się z tą mieszaniną gdyby temperatura oraczającego ją powietrza wynosiła –

    5ºC i –

    25ºC.

Faza podsumowująca

  • Nauczyciel rysuje na tablicy uproszczony wykres, ilustrujący zmiany temperatury podczas procesów przemian fazowych wody i zadaje uczniom pytania dotyczące interpretacji poszczególnych fragmentów wykresu (nachylenia linii wykresu, odczytu zmian temperatury itd.)

Praca domowa

  • Sporządzenie przez zespoły prezentacji komputerowych, opartych na wykonanych na lekcji zdjęciach, które należy przyporządkować do odpowiednich fragmentów wykresu zmian temperatury podczas przemian fazowych.

  • Wyjaśnienie, co jest przyczyną anomalnej rozszerzalności cieplnej wody i jakie jest znaczenie tej własności w przyrodzie.

mfa3129dde050ca65_1511613753622_0

Metryczka

Tytuł

Jakie zmiany zachodzą podczas topnienia i krzepnięcia wody?

Temat lekcji z e‑podręcznika, do którego e‑materiał się odnosi

Gimnazjum klasa 1

2.2. Stany skupienia materii

Przedmiot

Fizyka

Etap edukacyjny

szkoła podstawowa, klasa VII

Nowa podstawa programowa

IV. Zjawiska cieplne. Uczeń:

9) rozróżnia i nazywa zmiany stanów skupienia; analizuje zjawiska topnienia, krzepnięcia, wrzenia, skraplania, sublimacji i resublimacji jako procesy, w których dostarczenie energii w postaci ciepła nie powoduje zmiany temperatury;

10) doświadczalnie:

a) demonstruje zjawiska topnienia, wrzenia, skraplania.

Kompetencje kluczowe

Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 18.12.2006 w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie:

3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo‑techniczne;

4) kompetencje informatyczne;

5) umiejętność uczenia się;

8) świadomość i ekspresja kulturalna.

Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

Po zapoznaniu się z e‑materiałem uczeń:

a) wymienia przykłady substancji występujących w trzech stanach skupienia;

b) opisuje różnice między ciałem stałym, cieczą i gazem (na podstawie kinetyczno‑cząsteczkowej budowy materii);

c) charakteryzuje procesy przejścia między poszczególnymi stanami (fazami) skupienia.

Powiązanie z e‑podręcznikiem

https://www.epodreczniki.pl/reader/c/130575/v/latest/t/student-canon/m/ivsyXgXIgR#ivsyXgXIgR_1437333271129_0

https://www.epodreczniki.pl/reader/c/130575/v/latest/t/student-canon/m/ivsyXgXIgR#ivsyXgXIgR_1437333163477_0

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida