Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki

Autor: Jarosław Dyrda

Przedmiot: wiedza o społeczeństwie

Temat: Konstytucja – najwyższe władze

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, liceum, technikum, zakres podstawowy

Podstawa programowa:

Zakres podstawowy:

III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Uczeń:

1) charakteryzuje zasady ustrojowe zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (demokratycznego państwa prawnego, unitarnej formy państwa, zwierzchnictwa narodu, gwarancji praw i wolności jednostki, konstytucjonalizmu, podziału i równowagi władz, republikańskiej formy rządu, pluralizmu, decentralizacji, samorządności, społecznej gospodarki rynkowej); analizuje sformułowania preambuły Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

2) charakteryzuje formy demokracji bezpośredniej; przedstawia specyfikę referendum ogólnokrajowego i rodzajów referendów lokalnych w Rzeczypospolitej Polskiej; wyjaśnia, jakie warunki muszą zostać spełnione, by referendum się odbyło oraz by jego wyniki były wiążące (w przypadku lokalnych: by było ważne); wyjaśnia – na wybranym przykładzie – wpływ konsultacji publicznych na kształtowanie prawa w Rzeczypospolitej Polskiej;

3) wyjaśnia, jak przeprowadzane są powszechne i bezpośrednie wybory organów władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej; na przykładzie wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej porównuje ordynację proporcjonalną i większościową; analizuje potencjalne wady i zalety każdego z tych systemów wyborczych;

4) przedstawia strukturę oraz organizację pracy Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (prezydium, komisje, kluby i koła; kworum, rodzaje większości) oraz status posła, w tym instytucje mandatu wolnego i immunitetu; wymienia kompetencje Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Zgromadzenia Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej;

5) wykazuje znaczenie, jakie dla pozycji ustrojowej Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ma fakt wyborów powszechnych; przedstawia kompetencje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: ceremonialno‑reprezentacyjne, w stosunku do rządu, parlamentu i władzy sądowniczej, w polityce zagranicznej oraz bezpieczeństwa państwa; analizuje – z wykorzystaniem wyników badań opinii publicznej – poziom legitymizacji społecznej władzy prezydenckiej;

6) przedstawia kompetencje Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej; wymienia podstawowe działy administracji rządowej i zadania wojewody; wyjaśnia rolę prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej; przedstawia procedury powoływania i odwoływania rządu, używając określeń: wotum zaufania, konstruktywne wotum nieufności, wotum nieufności wobec ministra, dymisja (w tym w wyniku skrócenia kadencji Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej);

7) przedstawia zakres działania poszczególnych poziomów samorządu terytorialnego (gmina, powiat, województwo) w Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem struktury głównych kierunków wydatków budżetowych na te działania oraz źródeł ich finansowania;

8) przedstawia organy stanowiące i wykonawcze samorządu terytorialnego na poziomie gminy i miasta na prawach powiatu oraz powiatu i województwa w Rzeczypospolitej Polskiej; charakteryzuje kompetencje tych organów i zależności między nimi;

9) przygotowuje opracowanie promujące działania organów wybranego samorządu terytorialnego na poziomie powiatu lub województwa w Rzeczypospolitej Polskiej;

10) przedstawia strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz zadania Sądu Najwyższego; uzasadnia potrzebę niezależności sądów i niezawisłości sędziów;

11) przedstawia kompetencje Najwyższej Izby Kontroli, Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Stanu i prokuratury w Rzeczypospolitej Polskiej; uzasadnia znaczenie tych instytucji dla funkcjonowania państwa prawa.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje obywatelskie.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • przedstawia strukturę oraz organizację pracy Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej;

  • dostrzega rolę Zgromadzenia Narodowego;

  • analizuje kompetencje Prezydenta RP;

  • prezentuje kompetencje Rady Ministrów;

  • charakteryzuje strukturę sądownictwa w RP.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • nauczanie wyprzedzające.

Metody i techniki nauczania:

  • analiza materiału źródłowego;

  • rozmowa nauczająca z wykorzystaniem schematu;

  • burza mózgów.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami i dostępem do internetu, słuchawki;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda.

Przebieg zajęć:

Faza wstępna

1. Na poprzednich zajęciach uczniowie podzielili się na pięć grup. Każda grupa zapoznaje się z jedną z pięciu najwyższych władz w Rzeczypospolitej Polskiej i przygotowuje na jej temat krótkie wystąpienie w postaci prezentacji multimedialnej.

2. Zapoznanie z tematem i celami zajęć.

Faza realizacyjna

1. Przypomnienie uczniom okoliczności uchwalenia Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r., dzięki czemu zostały określone kompetencje i struktura najwyższych władz Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Omówienie zasady trójpodziału władz na przykładzie Konstytucji RP.

3. Na zajęciach lekcyjnych każda z grup będzie w określonym przez nauczyciela momencie lekcji prezentować swoje materiały dotyczące jednego z naczelnych organów państwa polskiego.

4. Charakterystyka roli Sejmu RP, Senatu RP, Prezydenta RP, Rady MInistrów, sądów i trybunałów – uczniowie przedstawiają na forum klasy przygotowane wcześniej prezentacje multimedialne. W trakcie wyjaśniają rolę i znaczenie ustrojowe poszczególnych władz.

5. Przy omawianiu Zgromadzenia Narodowego nauczyciel wprowadza burzę mózgów, zadając pytanie o rolę i znaczenie tego organu państwowego.

6. W trakcie zajęć zespół klasowy samodzielnie konstruuje notatkę z lekcji, wykorzystując materiały przygotowane przez poszczególne grupy.

7. Uczniowie zapoznają się ze schematami graficznymi prezentującymi strukturę Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Celem tego działania jest przybliżenie klasie struktury sejmu i senatu, zapoznanie z głównymi organami i przybliżenie ich kompetencji.

Faza podsumowująca

1. Nauczyciel podsumowuje zajęcia dotyczące najwyższych władz Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r., zwraca uwagę na ich rolę i znaczenie.

2. Wykonanie ćwiczeń 1–4 przez uczniów.

Praca domowa:

Ćwiczenia 5–8 uczniowie wykonują w domu.

Materiały pomocnicze:

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., sejm.gov.pl.

Andrzej Frycz‑Modrzewski, O poprawie Rzeczpospolitej, 1551 r.

Dane o senatorach wg stanu na dzień wyborów, senat.gov.pl.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania multimedium:

Schemat interaktywny może zostać wykorzystany przez uczniów do porównania parlamentów Polski i wybranego europejskiego państwa lub do przygotowania uczniowskich prezentacji na temat obu izb parlamentu w Polsce.

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida