Dlaczego tych pytań jest tak dużo? Przecież mam własne obserwacje, swój schemat, którym posługuję się od zawsze.
Rzeczywiście, niemal 200 pytań w Arkuszu Obserwacji Ucznia to dużo. Jest to związane z powszechną praktyką pomiaru psychologicznego/pedagogicznego. Pytania zostały szczegółowo wyselekcjonowane i sprawdzone w szkolnych środowiskach. W projekcie Model Wsparcia Międzysektorowego w roku 2023 Formularz Konsultacji Zespołowych zastosowano w badaniach 8 tysięcy uczniów, a Arkusz Obserwacji Ucznia – w badaniach 2 tysięcy uczniów 36 powiatów w Polsce. SzOF ma empirycznie sprawdzoną strukturę. Jej przygotowanie oraz stosowanie wpisują się w tzw. Evidence‑Based Practice (EBP) – praktykę opartą na dowodach naukowych, co poprawia jakość, rzetelność Twojej pracy oraz zwiększa zaufanie. Ze względu na dywersyfikację źródeł informacji, pracę w zespole, włączenie najbliższych, najbardziej zaangażowanych osób ze środowiska ucznia, maksymalnie zbliża do obiektywizmu oraz ułatwia późniejszą ewaluację.
Rekomendowane narzędzia do oceny funkcjonowania psychospołecznego dzieci/uczniów w przebiegu oceny funkcjonalnej w przypadku występowania następujących trudności: uszkodzenie słuchu, specyficzne zaburzenia uczenia się, zaburzenia rozwoju mowy i języka, dysfunkcja wzroku, zaburzenia rozwoju intelektualnego, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zaburzenia zachowania i emocji W: Otrębski W., Mariańczyk K., Amilkiewicz‑Marek A., Bieńkowska K.I., Domagała‑Zyśk E., Kostrubiec‑Wojtachnio B., Papuda‑Dolińska B., Pisula E. (2022). Standardy przebiegu oceny funkcjonalnej oraz planowania wsparcia edukacyjno‑specjalistycznego. Lublin: Wydawnictwo KUL. http://hdl.handle.net/20.500.12153/4037
Krasowicz‑Kupis G., Wiejak K., Gruszczyńska K. (2015). Katalog metod diagnozy rozwoju poznawczego dziecka na etapie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Tom I – narzędzia dostępne w poradniach pedagogiczno‑psychologicznych i szkołach. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych. http://eduentuzjasci.pl/publikacje-ee-lista/inne-publikacje/1141-katalog-metod-diagnozy-rozwoju-poznawczego-dziecka-na-etapie-edukacji-przedszkolnej-i-wczesnoszkolnej.html
W kwestionariuszu zostały zebrane pytania skierowane do wszystkich odpowiedzialnych za proces nauki i wychowania ucznia. Zbieranie danych od osób realnie zaangażowanych, na przykład nauczyciela świetlicy, nauczyciela współorganizującego, nauczyciela prowadzącego koło zainteresowań czy grupę tematyczną zapewnia kompleksowość oraz buduje relacje wspierające rozwój. Włączenie środowiska ucznia dodatkowo dzieli odpowiedzialność i rzuca szerokie światło na rzeczywistość ucznia. Poszczególne osoby mogą wypełniać fragmenty, które szczególnie dotyczą ich obszarów, na przykład wychowawca czy nauczyciel świetlicy może zaznaczyć ogólne zadania i obowiązki, nauczyciel WF‑u – motorykę i poruszanie się, wzajemne kontakty i związki międzyludzkie mogą być obserwowane podczas działalności w kołach zainteresowań czy zorganizowanym czasie wolnym w bibliotece, stołówce lub świetlicy. Wiedza pozyskana z obserwacji różnych osób, dotycząca tych samych obszarów, wiarygodniej przedstawia funkcjonowanie ucznia w różnych okolicznościach. Głównym celem naszych oddziaływań jest przecież lepsze rozpoznanie indywidualnych potrzeb i możliwości ucznia oraz efektywne włączenie go do satysfakcjonującego uczestnictwa wśród rówieśników oraz zwiększenie aktywności w szkole i poza nią.