Potrzeba oceny przebiegu rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym wynika przede wszystkim z konieczności ustalenia, czy wymaga ono szczególnego wsparcia. Prowadząc regularną kontrolę, można wykryć trudności i zaburzenia, ale także ocenić potencjał rozwojowy. Jest to niezwykle istotne, gdyż obecnie proces terapeutyczny bazuje na mocnych stronach dziecka. Z tego też powodu wyniki wnikliwego i rzetelnego badania będą stanowić bazę dla tworzenia programów terapeutycznych. Odpowiednio wczesne rozpoznanie trudności, szybkie i właściwe diagnozowanie oraz wdrożenie programu terapeutycznego pozwalają na udzielenie pomocy wtedy, gdy jest ona najbardziej skuteczna, czyli we wczesnym okresie rozwoju. Dlaczego jeszcze ważne jest rozpoczęcie terapii i działań naprawczych w przypadku małych dzieci?

  1. Działania terapeutyczne pozwalają nie tylko na poprawę aktualnego stanu dziecka, ale również – co może jeszcze ważniejsze – zapobiegają jego pogorszeniu oraz narastaniu zaburzeń. Warto przy tym pamiętać o niezwykłych właściwościach centralnego układu nerwowego. Jest on niezwykle plastyczny (neurony ulegają szybciej trwałym przekształceniom), a więc szczególnie podatny na oddziaływania środowiskowe – przede wszystkim w pierwszych latach życia. Zatem w przypadku małych dzieci łatwiej jest kompensować pewne deficyty rozwojowe, gdyż szybko czynią postępy i są bardziej podatne na realizowane wobec nich programy terapeutyczne (Borkowska, 2001).

  2. Podjęcie działań w zakresie wczesnego wspomagania pozwoli na zmniejszenie różnic w rozwoju między dzieckiem z trudnościami, a jego zdrowymi rówieśnikami, co umożliwi mu w przyszłości znacząco lepsze funkcjonowanie społeczne (Mikler‑Chwastek, 2011b).

  3. W przypadku małych dzieci z zaburzeniami o postępującym przebiegu możliwe jest zahamowanie, a czasami nawet całkowite zatrzymanie kolejnych niekorzystnych zmian, gdyż są one bardziej podatne na oddziaływania terapeutyczne.

  4. Małe dzieci łatwiej niż osoby dorosłe generalizują wypracowane przez siebie umiejętności i nawyki.

  5. Wczesne wspomaganie daje szanse na osiągnięcie umiejętności, których dziecko nie osiągnęłoby bez pomocy innych.

  6. Rodzice małych dzieci są bardziej zaangażowani we współpracę ze specjalistami, chętniej biorą udział w terapii dziecka niż opiekunowie starszych pociech (Czerwionka, 2012).

  7. Im wcześniej dziecko uzyska pomoc, tym większa szansa na osiągnięcie przez nie większej samodzielności (Gluźniewicz, Strzelczyk, 2006).

Wczesne wykrycie trudności i zaburzeń rozwojowych pozwala nie tylko na udzielanie wsparcia dziecku, ale także jego rodzicom i nauczycielom. Chodzi przede wszystkim o udzielenie im pomocy, by mogli odnaleźć się w trudnej rzeczywistości, a także by byli w stanie pomóc dziecku w domu bądź na terenie przedszkola (Piotrowicz, 2023). To przecież dorośli, najbliżsi muszą stworzyć odpowiednie warunki dla dziecka, aby mogło się jak najlepiej rozwijać (Czerwionka, 2012).

Ocena poziomu rozwoju wszystkich dzieci w grupie przedszkolnej pozwoli wybrać te, które zmagają się choćby z drobnymi trudnościami i udzielić im szybkiej pomocy. Taka procedura może pozwolić na uniknięcie długotrwałej (i kosztownej) terapii, która byłaby konieczna, gdyby kłopoty dziecka nie zostały w porę wykryte. Oczywiście zdecydowana większość dzieci nie będzie wymagała dodatkowego, specjalistycznego wsparcia. Jednak pewien odsetek kilkulatków (być może nawet 20%) skorzysta na wczesnej diagnozie przeprowadzonej w przedszkolu, uzyskując pomoc terapeutyczną. Będą to dzieci, które urodziły się zdrowe, jednak ich rozwój uległ zakłóceniu na skutek urazu lub jakiegoś szkodliwego czynnika, dzieci zagrożone niepełnosprawnością z powodu opóźnień lub zaburzeń rozwoju w jednej lub kilku sferach, a także dzieci zagrożone niepełnosprawnością z powodu nieprawidłowego przebiegu ciąży, komplikacji podczas porodu lub szkodliwych warunków środowiskowych (Twardowski, 2012).