2
R1KP4HTAEKTO9
Obraz przedstawia scenę rodzajową na placu starożytnego miasta. W centrum znajduje się grupa mężczyzn. Jeden z nich, stojący po lewej stronie, trzyma wagę szalową. Na jednej szali znajdują się złote naczynia. Człowiek stojący przed nim, ubrany w hełm i czerwoną szatę, wyciąga prawą rękę w kierunku mężczyzny, który pochyla się nad workiem z precjozami. Inny, ubrany w długą żółtą szatę stoi z rękami skierowanymi do zaborcy. Za mężczyznami, po prawej i lewej stronie, stoją ich sprzymierzeńcy - liczni uzbrojeni żołnierze. W tle stoi kamienny pomnik przedstawiający człowieka na koniu. Tło stanowi zabudowa miasta z licznymi kolumnami.

Wspólna historia

Brennus, wódz Gallów, Jacques’a‑Antoine Beaufort, XVIII w.
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
2

Exercendo discimusexercendo discimusExercendo discimus. Przećwicz to!

Ćwiczenie 1
R1U2HCMF19V7F1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
R1QUD8HM2DKM2
Ćwiczenie 2
Połącz w pary instytucje polityczne Sparty z ich znaczeniami. Geruzja Możliwe odpowiedzi: 1. Urzędnicy wybierani na zgromadzeniu, kontrolujący królów i geruzję., 2. Dowódcy wojskowi, stanowisko dziedziczone, sprawujące władzę wraz z geruzją., 3. Rada starszych., 4. Zgromadzenie ludowe pozbawione faktycznej władzy. Eforowie Możliwe odpowiedzi: 1. Urzędnicy wybierani na zgromadzeniu, kontrolujący królów i geruzję., 2. Dowódcy wojskowi, stanowisko dziedziczone, sprawujące władzę wraz z geruzją., 3. Rada starszych., 4. Zgromadzenie ludowe pozbawione faktycznej władzy. Apella Możliwe odpowiedzi: 1. Urzędnicy wybierani na zgromadzeniu, kontrolujący królów i geruzję., 2. Dowódcy wojskowi, stanowisko dziedziczone, sprawujące władzę wraz z geruzją., 3. Rada starszych., 4. Zgromadzenie ludowe pozbawione faktycznej władzy. Dwaj królowie Możliwe odpowiedzi: 1. Urzędnicy wybierani na zgromadzeniu, kontrolujący królów i geruzję., 2. Dowódcy wojskowi, stanowisko dziedziczone, sprawujące władzę wraz z geruzją., 3. Rada starszych., 4. Zgromadzenie ludowe pozbawione faktycznej władzy. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1AHTVTET6VUU
Ćwiczenie 3
Wskaż, które zdanie jest prawdziwe, a które fałszywe. W czasach pryncypatu większość władców starała się zachowywać pozory dalszego istnienia republiki wraz z jej instytucjami. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Pozycja władców miała opierać się wyłącznie na fakcie pełnienia przez nich urzędów publicznych. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Kolejni po Oktawianie władcy wybierani byli przez senat. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Oktawian zyskał realną władzę, kumulując urzędy republikańskie. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Za panowania Oktawiana kontrolę nad miastem Rzymem osobiście sprawował cesarz, a nad resztą Italii senat. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
21
Ćwiczenie 4
RCBPNT2ET799V

Ilustracja A

RUR39M9TKKKBN
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Ilustracja B

RMghK8uFzUnvs
Źródło: Michael Greenhalgh, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-ND 2.5.
RMA53ZJZ21RUC
Ćwiczenie 4
Kto w 390 roku przed naszą era najechał Rzym? Możliwe odpowiedzi: 1. Galowie, 2. Pyrrus, 3. Wandalowie
21
Ćwiczenie 5

Zapoznaj się z fragmentami wierszy powstałych w VII w. p.n.e. i wykonaj polecenie.

Archiloch fragment 6

Jakiś Trak pyszni się moją tarczą, którą w gąszczu,
Swoją ochronę bez skazy, porzuciłem, choć tego nie chciałem.
Sam wszakże uszedłem śmierci. Niech moja tarcza
Przepada na zawsze; kupię sobie nie gorszą.

CART6 Źródło: Archiloch, fragment 6, tłum. A. Onysymow, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
Tyrtajos fragment 10, wersy 15-20

Nuże, młodzieńcy, walczcie, a jeden przy drugim niech wytrwa,
Myśli o szpetnej ucieczce nie dopuszczając, ni strachu,
Ale sercom w swych piersiach przydajcie wielkości i męstwa,
Tych zaś, którym już wiek poruszania lekkość odebrał,
Nie zostawiajcie uchodząc z bitwy, starców czcigodnych.

CART7 Źródło: Tyrtajos, fragment 10, wersy 15-20, tłum. W. Appel, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1N8qJPgImBW4
Przeczytaj powyższe wiersze z VII w. p.n.e. i zdecyduj, który z nich prawdopodobnie bardziej spodobałby się przeciętnemu Spartiacie. Odwołaj się do wiedzy własnej i do treści każdego z utworów. (Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 6

Na podstawie poniższego fragmentu opracowania oraz własnej wiedzy wymień różnice między sytuacją niewolnika w starożytnej Grecji a sytuacją niewolnika w Rzymie republikańskim.

Benedetto Bravo, Marek Węcowski, Ewa Wipszycka, Aleksander Wolicki Historia starożytnych Greków

Niewolnik w greckich poleis w obliczu prawa pozostawał istotą ludzką […]. Jeśli niewolnik został zabity przez właściciela, ten w oczach prawa popełniał zbrodnię, musiał zatem udowodnić władzom, że miał ku temu powody […]. Niewolnik nie mógł występować jako podmiot prawny […].

CART5 Źródło: Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka, Aleksander Wolicki, Marek Węcowski, Historia starożytnych Greków, t. 2, Okres klasyczny, Warszawa 2009, s. 671, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RrfzLwpkeW4mo
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).

Słownik łacińsko‑polski

exercendo discimus
exercendo discimus

uczymy się ćwicząc, uczymy się dzięki ćwiczeniom