I Ty możesz grać
Ludwig van Beethoven [czytaj: ludwik wan betowen]Zagranie złej nuty jest bez znaczenia. Granie bez pasji jest niewybaczalne!
Beethoven Źródło: [czytaj: ludwik wan betowen], dostępny w internecie: https://pl.wikiquote.org/wiki/Ludwig_van_Beethoven [dostęp 27.07.2021].
Wprowadzenie
Zagraj coś. Ile razy to słyszałeś w życiu?
Być może właśnie dzisiaj przyszła pora na pierwsze próby. Nigdy nie jest na to za późno! Jest kilka instrumentów, które w obiegowym pojęciu należą do… łatwych! Trzeba jednak pamiętać, że każda sztuka- nie tylko muzyczna - wymaga poświęceń, konsekwencji i uporu, by osiągnąć zadowalający siebie i innych rezultat. Zaprezentowane poniżej materiały są zachętą do sięgnięcia po instrumenty; po to by poczuć radość muzykowania. Granie, niezależnie od tego czy solo, czy w zespole daje ogromną siłę, poczucie własnej wartości, dodaje pewności siebie i wpływa pozytywnie na nasz rozwój psychiczny i fizyczny. Wspomaga i wzmacnia chęć nauki innych przedmiotów - nie tylko szkolnych. Obok tańca i śpiewu, granie na instrumencie jest jednym z najlepszych sposobów na przeżywanie muzyki.
rozwijać umiejętności gry na instrumentach: fortepianie, gitarze, gitarze basowej, ukulele i cajonie.
definiować pojęcia związane z grą na instrumentach.
dostrzegać różnice pomiędzy wymienionymi w lekcji instrumentami.
Instrumentów jest wiele, dlatego poniżej wybrane zostały te, od których najłatwiej rozpocząć swoją przygodę z muzyką.
Należą do nich: pianino/fortepian, gitara akustyczna, ukulele, gitara basowa oraz cajon. [czytaj: kahon] Lekcja ta przedstawi kolejno wymienione instrumenty, pokaże jak się na nich gra, wydobywa pierwsze dźwięki oraz spróbuje Was zachęcić do poznania łatwych utworów muzycznych.
Nauka gry na pianinie – film
W poniższym filmie zostanie omówione pianino elektroniczne. Stanowi ono jeden z popularnych i rozpoznawalnych instrumentów. Z wielu ciekawostek na temat fortepianu warto pamiętać, że waży średnio od 200 kg (to tyle co motocykl miejski) do 500 kg (to tyle co mały samochód). Składa się z blisko ponad 12000 części (z czego 10000 to części ruchome) i posiada od 220 do 230 strun. W jego zakresie dźwięków odnajdziemy wszystkie wysokości dźwięków instrumentów całej orkiestry symfonicznej. Łączne napięcie strun w fortepianie wynosi do 15 ton w fortepianach gabinetowych (a w koncertowych nawet 30 ton). To znaczy, że rama żeliwna jest w stanie udźwignąć ciężar równy pustego wagonu kolejowego towarowego.
Na podstawie pierwszego filmu określ, jak powinna wyglądać prawidłowa postawa przy graniu na pianinie? Zapisz odpowiedz poniżej.
Na podstawie pierwszego filmu wyjaśnij, czym jest akord. Zapisz odpowiedz poniżej.
Na podstawie pierwszego filmu odpowiedz, ile akordów potrzeba, żeby zagrać „Chodź pomaluj mój świat”? Zapisz odpowiedz poniżej.
Jak zbudowane jest pianino?

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Odpowiedz na pytanie. W którym wieku powstały pierwsze wersje fortepianu? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Odpowiedz na pytanie. Jak nazywał się i skąd pochodził konstruktor, który zmodernizował fortepian i nadał mu obecny kształt? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Odpowiedz na pytanie. Z ilu klawiszy składa się klawiatura typowego fortepianu? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Nuty do nauki gry na fortepianie
„Chodź, pomaluj mój świat” z repertuaru zespołu 2+1


Hello [czytaj: heloł] z repertuaru Adele [czytaj: adel]





Nauka gry na gitarze akustycznej – film
Trudno sobie wyobrazić jakiekolwiek spotkanie muzyczne bez gitary. Zabieramy ją na wycieczkę, stanowi nieodzowny instrument wielu koncertów szkolnych i uroczystości kameralnych. Łatwość nauki gry na tym instrumencie potęguje liczbę chętnych w podejmowaniu lekcji. Podstawową formą obecnego zapisu do gry na gitarze, bez używania systemu nutowego są tak zwane tabulatury. Dawniej tym terminem odnoszono się do zbiorczego określenia instrumentalnych systemów notacyjnych (wiek XV–XVII). Obecnie tabulaturyTabulaturatabulatury kojarzone są przede wszystkim z tak zwaną XX‑wieczną tabulaturą gitarową, która jest łatwiejszym sposobem nauki gry na tym instrumencie. Kolejnym udogodnieniem dla muzyka – gitarzysty zwłaszcza przy potrzebie zmiany tonacji jest przyrząd, skracający menzurę strun w gitarze. Takie urządzenie to kapodaster.Kapodasterkapodaster. W filmie przedstawiono podstawy techniki gry na gitarze akustycznej oraz pierwsze kroki w opanowaniu prostych utworów: „Hej! Bystra woda” oraz piosenki grupy Lady Pank [czytaj: lejdi pank] „Zawsze tam gdzie ty”.


Na podstawie pierwszego filmu, ułóż palce na gryfie gitary do podstawowych chwytów pieśni „Hej! Bystra woda”.
Na podstawie wiedzy zdobytej z drugiego filmu określ, jakie akordy zostały użyte w filmie do zagrania refrenu piosenki zespołu Lady Pank. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Zanuć melodię utworu „Zawsze tam gdzie Ty” i spróbuj dołączyć bicia gitarowe z akordami.
Jak zbudowana jest gitara akustyczna?

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Odpowiedz na pytanie. Do czego służy gryf w gitarze akustycznej? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Odpowiedz na pytanie. Ile strun ma standardowa gitara akustyczna? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Wymień nazwy strun w gitarze akustycznej. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Nuty/chwyty do nauki grania na gitarze
Piosenka ludowa „Hej, bystra woda”


„Zawsze tam gdzie ty” z repertuaru zespołu Lady Pank [czytaj: lejdi pank]


„Come Together” [czytaj: kam tugeder] z repertuaru zespołu „The Beatles” [czytaj: de bitls]


„Immigrant Song” [czytaj: imigrant song] z repertuaru zespołu „Led Zeppelin” [czytaj: led zepelin]



„I Wish” [czytaj: aj łisz] z repertuaru Steviego Wondera [czytaj: stiwiego łondera]


„London Calling” [czytaj: london koling] z repertuaru zespołu The Clash [czytaj: de klasz]


„Son of a Blue Sky” [czytaj: son of e blu skaj] z repertuaru zespołu Wilki


„Stand By Me” [czytaj: stend baj mi] z repertuaru Bena E. Kinga


Nauka gry na gitarze basowej – film
Czy kontrabas ma coś wspólnego z gitarą basową? Czy posiada progi, czy podobnie jak w skrzypcach ich nie ma? O tym dowiecie się w kolejnym materiale, poświęconym gitarze basowej.
Zapisz odpowiedź poniżej, w odniesieniu do filmów wyjaśnij, na czym polega riff.
Zapisz odpowiedź poniżej: Jaką rolę pełni gitara basowa w zespole muzycznym?
Zapisz odpowiedź poniżej: Co mają ze sobą wspólnego kontrabas i gitara basowa?
Jak zbudowana jest gitara basowa?

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Wymień elementy elektryczne gitary basowej. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Określ, jak nazywa się urządzenie wzmacniający wydobywające dźwięki gitary basowej. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Odpowiedz na pytanie. Ile strun ma standardowa gitara basowa? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Nuty/chwyty do nauki grania na gitarze basowej
„Another One Bites The Dust” [czytaj: enoder łan bajts de dast] z repertuaru zespołu Queen [czytaj: kłin]



„Billie Jean” [czytaj: bili dżin] z repertuaru Michaela Jacksona [czytaj: majkela dżeksona]
![Zapis nutowy oraz akordy do utworu „<span lang="en">Billie Jean</span>” [czytaj bili dzin] autorstwa <span lang="en">Michaela Jacksona</span>[czytaj majkela dzeksona] Materiał przedstawia partyturę oraz tabulaturę przeznaczoną na gitarę basową utworu „Billie Jean” Michaela Jacksona. Autorem słów oraz kompozytorem jest Michael Jackson. Utwór jest napisany w metrum cztery czwarte, w tonacji A‑dur. Wszystkie dźwięki znajdują się w obrębie oktaw wielkiej oraz małej i są zapisane w kluczu basowym oraz tabulaturze basowej. Pierwsza linijka przedstawia pierwszy motyw grany w utworze, czyli riff pierwszy. Wszystkie dźwięki w linijce to ósemki. Na pierwszą miarę grane są dźwięki fis (dziewiąty próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), na miarę drugą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na trzecią miarę e (siódmy próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), a na miarę czwartą h (siódmy próg na strunie E) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E). Takty od drugiego do czwartego są dokładnie takie same, jak takt pierwszy. Cała linijka grana jest cztery razy. W kolejnej linijce zapisano drugi motyw (riff drugi) w taktach piątym oraz szóstym i ponownie motyw pierwszy (riff pierwszy). Wszystkie dźwięki w linijce to ósemki. Na pierwszą miarę w takcie piątym grany jest dźwięk h (dziewiąty próg na strunie D) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na drugą miarę a (siódmy próg na strunie D) oraz h (dziewiąty próg na strunie D), na trzecią miarę a (siódmy próg na strunie D) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), a na miarę czwartą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A). Kolejny, szósty takt, jest dokładnie taki sam, jak takt piąty. W siódmym takcie grany jest motyw pierwszy: na pierwszą miarę grane są dźwięki fis (dziewiąty próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), na miarę drugą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na trzecią miarę e (siódmy próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), a na miarę czwartą h (siódmy próg na strunie E) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E). Takt ósmy stanowi powtórzenie taktu siódmego. Cała linijka grana jest dwa razy. Kolejna linijka, czyli takty od dziewiątego do dwunastego, to ponownie pierwszy motyw (riff pierwszy). Wszystkie dźwięki w linijce to ósemki. Na pierwszą miarę grane są dźwięki fis (dziewiąty próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), na miarę drugą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na trzecią miarę e (siódmy próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), a na miarę czwartą h (siódmy próg na strunie E) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E). Takty od dziesiątego do dwunastego są dokładnie takie same, jak takt dziewiąty. W linijce czwartej, czyli taktach od trzynastego do szesnastego, zapisano drugi motyw (riff drugi) w taktach trzynastym oraz czternastym i ponownie motyw pierwszy (riff pierwszy) w taktach piętnastym i szesnastym. Wszystkie dźwięki w linijce to ósemki. Na pierwszą miarę w takcie trzynastym grany jest dźwięk h (dziewiąty próg na strunie D) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na drugą miarę a (siódmy próg na strunie D) oraz h (dziewiąty próg na strunie D), na trzecią miarę a (siódmy próg na strunie D) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), a na miarę czwartą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A). Kolejny, czternasty takt, jest dokładnie taki sam, jak takt trzynasty. W piętnastym takcie grany jest motyw pierwszy: na pierwszą miarę grane są dźwięki fis (dziewiąty próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), na miarę drugą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na trzecią miarę e (siódmy próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), a na miarę czwartą h (siódmy próg na strunie E) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E). Takt szesnasty stanowi powtórzenie taktu piętnastego.W linijkach piątej oraz szóstej, czyli taktach od siedemnastego do dwudziestego czwartego zapisano bridge utworu (czyli przejście). W takcie siedemnastym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką d (piąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę. Dalej grana jest szesnastka d (ponownie piąty próg na strunie A), na trzecią miarę jeszcze raz ćwierćnuta z kropką d, a na koniec taktu ósemka e (siódmy próg na strunie A). W takcie osiemnastym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką fis (dziewiąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę, a następnie szesnastka fis (ponownie dziewiąty próg na strunie A). Na trzecią miarę zapisano półnutę fis (ten sam próg i struna). W takcie dziewiętnastym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką d (piąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę. Dalej grana jest szesnastka d (ponownie piąty próg na strunie A), na trzecią miarę jeszcze raz ćwierćnuta z kropką d, a na koniec taktu ósemka e (siódmy próg na strunie A). W takcie dwudziestym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką fis (dziewiąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę, a następnie szesnastka fis (ponownie dziewiąty próg na strunie A). Na trzecią miarę zapisano półnutę fis (ten sam próg i struna).W takcie dwudziestym pierwszym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką d (piąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę. Dalej grana jest szesnastka d (ponownie piąty próg na strunie A), na trzecią miarę jeszcze raz ćwierćnuta z kropką d, a na koniec taktu ósemka e (siódmy próg na strunie A). W takcie dwudziestym drugim na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką fis (dziewiąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę, a następnie szesnastka fis (ponownie dziewiąty próg na strunie A). Na trzecią miarę zapisano półnutę fis (ten sam próg i struna). W takcie dwudziestym trzecim na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką d (piąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę. Dalej grana jest szesnastka d (ponownie piąty próg na strunie A), na trzecią miarę jeszcze raz ćwierćnuta z kropką d, a na koniec taktu ósemka e (siódmy próg na strunie A). W takcie dwudziestym czwartym grane jest osiem ósemek cis (czwarty próg na strunie A).](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1UGbZlLrlWh0/1713272047/1bHcZgA5seYmkm5BEjgifST6vWHNxvhQ.png)



„Seven Nation Army” [czytaj: sewen nejszyn ermi] z repertuaru zespołu The White Stripes [czytaj: de łajt strajps]



„Back in Black” [czytaj: bak in blak] z repertuaru zespołu AC/DC [czytaj: ej si di si]


(Don't Fear) The Reaper [czytaj: dont fir de riper] z repertuaru zespołu Blue Oyster Cult [czytaj: blu ojster kalt]



Smoke on the Water [czytaj: smołk on de łoter] z repertuaru zespołu Deep Purple [czytaj: dip perpul]


Nauka gry na ukulele – film
UkuleleUkuleleUkulele aktualnie przeżywa prawdziwy renesans popularności. Należy do grupy instrumentów strunowych szarpanych. W swojej formie najbardziej zbliżony do niewielkiej gitary, chociaż istnieją ukulele o innych kształtach pudła rezonansowego. W kolejnym materiale pokazane zostanie, w jaki sposób gra się na ukulele.
Zapisz odpowiedz poniżej, nazwij podstawowe części budowy ukulele.
Zapisz odpowiedz poniżej, wymień nazwy strun w ukulele.
Na podstawie filmów zagraj ćwiczenie (palcówkę), które poprawi brzmienie dźwięków.
Jak zbudowane jest ukulele?

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Określ, ile strun ma ukulele. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Odpowiedz na pytanie. W którym wieku ukulele pojawiło się na Hawajach? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Określ, jak nazywa się górna część pudła rezonansowego. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Nuty/chwyty do nauki grania na ukulele
„Chodź, pomaluj mój świat” z repertuaru zespołu 2 plus 1

„Hello” [czytaj: heloł] z repertuaru Adele [czytaj: adel].

Nagrania z piosenkami (z akordami na gitarę i ukulele) wraz z dodatkowym podkładem i linią melodyczną.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
1. Utwór pod tytułem „Sto Lat”. Utwór trwający 22 sekundy. Kompozycja jest wokalno‑instrumentalna, przeznaczona na głos damski w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma bardzo wesoły, pogodny i żywy charakter. Tekst kompozycji jest śpiewany w języku polskim.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
2. Utwór pod tytułem „Sto Lat”. Utwór trwający 22 sekundy. Kompozycja jest instrumentalna, przeznaczona na grającą melodię gitarę elektryczną w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma bardzo wesoły, pogodny i żywy charakter.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
3. Utwór pod tytułem „Zielony Mosteczek”. Utwór trwający 21 sekund. Kompozycja jest wokalno‑instrumentalna, przeznaczona na głos damski w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma bardzo żywy, pogodny i radosny charakter. Tekst kompozycji jest śpiewany w języku polskim.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
4. Utwór pod tytułem „Zielony Mosteczek”. Utwór trwający 21 sekund. Kompozycja jest instrumentalna, przeznaczona na grającą melodię gitarę elektryczną w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma bardzo żywy, pogodny i radosny charakter. Tekst kompozycji jest śpiewany w języku polskim.



Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Utwór pod tytułem „Nieznajomy” autorstwa Dawida Podsiadło, Karoliny Kozak oraz Bogdana Kondrackiego, w oryginale wykonywany przez Dawida Podsiadło oraz jego zespół. Utwór trwający 4 minuty i 27 sekund. Aranżacja utworu jest wokalno‑instrumentalna, przeznaczona na głos damski w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w średnio szybkim tempie. Ma dość nostalgiczny, nieco sentymentalny, miejscami dramatyczny charakter. Tekst kompozycji jest śpiewany w języku polskim.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Utwór pod tytułem „Nieznajomy” autorstwa Dawida Podsiadło, Karoliny Kozak oraz Bogdana Kondrackiego, w oryginale wykonywany przez Dawida Podsiadło oraz jego zespół. Utwór trwający 4 minuty i 27 sekund. Aranżacja utworu jest instrumentalna, przeznaczona na grającą melodię gitarę elektryczną w akompaniamencie gitary oraz ukulele. Utwór jest wykonywany w średnio szybkim tempie. Ma dość nostalgiczny, nieco sentymentalny, miejscami dramatyczny charakter.
Nauka gry na cajonie – film
CajonCajonCajon [czytaj: kahon, z hiszpańskiego cajón – skrzynia] to rodzaj skrzyni perkusyjnej wykonanej zazwyczaj z drewna. Wywodzi się z instrumentów afrykańskich, skąd na kontynent amerykański przywędrował wraz z niewolnikami. Potem trafił do Europy, gdzie zaczęli go używać muzycy flamenco. W kolejnym filmie zobaczycie, jakie mieści niespodzianki i z jakich elementów zbudowany jest jego środek.
Zapisz odpowiedz poniżej. Znany muzyk Paco de Lucia- jaki ma związek z cajonem?
Zapisz odpowiedz poniżej, co oznacza termin bass, slap i high slap.
Zapisz odpowiedz poniżej, jaką pełnią rolę wewnętrzne części cajon?
Jak zbudowany jest cajon?

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Określ, w jaki sposób gra się na cajonie. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Określ, jaką alternatywną nazwę ma ściana basowa w cajonie. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

I Ty możesz grać. Prezentacja multimedialna.
Zapozaj się z prezentacją, w której przedstawiono trzy proste utwory wraz z ich opisem i materiałami dodatkowymi.
Gra na gitarze solowej i basowej oraz instrumentach klawiszowych
W trakcie prezentacji nauczysz się wykonywać 3 różne utwory na poniżej przedstawionych instrumentach. Zapoznaj się z nimi. Za ich pomocą stworzysz swoje pierwsze solówki.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe prezentuje przykład brzmienia gitary basowej.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe prezentuje przykład brzmienia keyboardu.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe prezentuje przykład brzmienia gitary akustycznej, a w tle bicie metronomu.



Gitara basowa
Keyboard
Gitara akustyczna
Instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny. Konstrukcja tej gitary jest podobna do innych gitar. Natomiast odróżnia ją możliwość wydobywania dźwięków ze skali kontrabasu, dzięki grubszym strunom.
Instrument muzyczny zaliczany do elektrofonów elektronicznych. Jest to instrument klawiszowy o brzmieniu podobnym do pianina, w którym źródłem dźwięku są analogowe układy elektroniczne, generatory i modulatory dźwięku.
Instrument strunowy, szarpany. Jest to gitara podobna do klasycznej, ale trochę większa, z węższym gryfem i metalowymi strunami. Jest to bardzo uniwersalny instrument z wyrazistym brzmieniem.
Metronom

Metronom to urządzenie wystukujące miarowy rytm. Metronom potrzebny jest przede wszystkim do ćwiczenia w jednym, wybranym, równym tempie.
Gra na gitarze solowej i basowej oraz instrumentach klawiszowych
W trakcie prezentacji nauczysz się wykonywać trzy różne utwory z wykorzystaniem trzech instrumentów.
Pierwszy instrument - gitara basowa jest podobny konstrukcją do innych gitar, jednak umożliwia wydobywanie dźwięków ze skali kontrabasu.
Pianino cyfrowe precyzyjnie odwzorowuje brzmienie pianina akustycznego jest instrumentem dającym wiele możliwości tworzenia dźwięków.
Gitara akustyczna jest bardzo uniwersalna. W przeciwieństwie do klasycznej generuje ona wyraziste brzmienia idealne na przykład do grania muzyki folkowej.
Urządzeniem, które ułatwi ci naukę gry jest metronom służący do wyszukiwania miarowego rytmu.
Zasady gry na instrumentach

Przedstawione w kolejnych slajdach trzy utwory mają charakter etiud, czyli utworów, które zostały specjalnie skomponowane w celach dydaktycznych - instruktażowych, by poznać zasady i grę na wymienionych instrumentach: gitarze akustycznej, basowej i klawiszach. Stąd wybór tonacji (bardzo proste), tempa utworów (raczej wolne), pojawiające się tematy melodyczne są nieskomplikowane, jednak w każdym jest jakiś muzyczny pomysł przeznaczony dla młodzieży.
Zasady gry na instrumentach
Utwory, których się nauczysz, mają charakter etiud zostały specjalnie skomponowane w celach dydaktycznych instruktażowych po to, aby ułatwić ci poznanie zasad gry na wymienionych instrumentach.
Utwory wykonane są w łatwej do odtworzenia tonacji, tempa utworów są dostosowane do ćwiczeń, a pojawiające się tematy melodyczne są nieskomplikowane, jednak w każdym można znaleźć pole do kreatywności i improwizacji.
Utwory muzyczne
Poznaj utwory, które wkrótce będziesz potrafił samodzielnie wykonać. Zapoznaj się z opisem każdego z nich.

„Wyjście z cienia”
„Spotkanie”
„Kacper”
„Wyjście z cienia” to utwór zawierający melodię w tonacji durowej, w metrum 4/4, prowadzoną przez gitarę elektryczną nagraną wraz z bardzo prostym akompaniamentem gitary akustycznej. Rytmiczny charakter utworu pozwala wyczuć miarowy puls i zachwycić się ciekawym letnim brzmieniem.
„Spotkanie” nawiązuje do starych klasycznych ballad rockowych. To utwór nieco nostalgiczny, utrzymany w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. Tutaj wybrzmiewa w wersji gitary akustycznej, basowej i akompaniamentu.
„Kacper” ma charakter walca utrzymany w molowej tonacji, w metrum na 3/4. Utwór ten zachwyca prostą melodią gitary akustycznej, której pozwala się na stworzenie małych improwizacji. Instrumentem towarzyszącym, tworzącym akompaniament jest gitara akustyczna. W tym utworze została również skomponowana linia melodyczna zaprezentowana przez dźwięki pianina cyfrowego, które znajdziesz na końcu, jako propozycję do wyboru ćwiczeń.
Utwory muzyczne
Wkrótce będziesz potrafił samodzielnie wykonać utwory „Wyjście z cienia”, „Spotkanie” i „Kacper”.
Rytmiczny charakter pierwszego z wymienionych utworów pozwala wyczuć miarowy puls i zachwycić się ciekawym letnim brzmieniem.
Spotkanie nawiązuje do starych klasycznych ballad rockowych. To utwór nieco nostalgiczny utrzymany w molowej tonacji i metrum dwudzielnym.
Ostatni utwór ma charakter walca, zachwyca prostą melodią gitary akustycznej, której pozwala się na stworzenie małych improwizacji.
„Wyjście z cienia”
Prezentacja utworu w całości w formacie mp3. Spróbuj zapamiętać - wsłuchaj się - w główną linię melodyczną, którą gra tutaj gitara elektryczna.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 19 sekund. Melodia utworu w tonacji durowej w metrum 4/4 prowadzoną przez gitarę elektryczną z prostym akompaniamentem gitary akustycznej. W utworze czuć miarowy puls i letnie brzmienie.
Sprawdź, czy posiadasz umiejętność jej zagrania i włącz akompaniament gitarowy z metronomem. Pomoże Ci on utrzymać jednostajny rytm.
„Wyjście z cienia” to utwór na 4/4 utrzymany w durowej tonacji, którego prosty temat pobudza fantazję i daje duże pole do pokazu improwizacji na gitarze. Poniżej uproszczona wersja zapisu nutowego, którą rozpoczyna 4 taktowy wstęp.

Akompaniament + metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 19 sekund. Melodia utworu w tonacji durowej w metrum 4/4 prowadzoną przez gitarę elektryczną z prostym akompaniamentem gitary akustycznej. W utworze czuć miarowy puls i letnie brzmienie. W tle słyszalny jest metronom
Melodię możesz zanucić lub zagrać. W tle na poniższym przykładzie usłyszysz charakterystyczny i rytmiczny akompaniament gitary akustycznej. To również czas na ewentualną improwizację. Do dzieła!
Rytm
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 19 sekund. Melodia utworu zagłuszona jest przez dźwięki wyznaczające rytm utworu.
„Wyjście z cienia”
Czas na pierwszy utwór. Wsłuchaj się w główną linię melodyczną, którą gra tutaj gitara elektryczna.
Sprawdź, czy posiadasz umiejętność jej zagrania i włącz akompaniament gitarowy z metronomem. Pomoże ci on utrzymać jednostajny rytm. Melodię możesz zanucić lub zagrać.
W tle usłyszysz charakterystyczny i rytmiczny akompaniament gitary akustycznej. To również czas na ewentualną improwizację.
Do dzieła.
„Wyjście z cienia” - ciąg dalszy
Aby wyrazić siebie, spróbuj wymyślić własny motyw/improwizację, wykorzystując gotowy podkład muzyczny.
Podkład do solówki + metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 13 sekund. W utworze słyszalny jest podkład zagrany na gitarze oraz tykanie metronomu.
Masz przed sobą następny próg doskonalenia swojej gry na gitarze. Włącz sam podkład gitary akustycznej, bez metronomu. Nie znaczy to, że zapomnisz o miarowej i rytmicznej grze! Wsłuchaj się w akompaniament Twojej pierwszej „solówki”.
Podkład do solówki
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 13 sekund. W utworze słyszalny jest podkład zagrany na gitarze.
Ćwiczeniem miarowej i rytmicznej gry może być również wsłuchanie się w sam metronom. Włącz go teraz! Miłej zabawy z grą na gitarze.
Metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 13 sekund. W nagraniu słyszalne jest tykanie metronomu.
Wyjście z cienia” - ciąg dalszy
Akompaniament gitarowy z metronomem ułatwi ci grę solówki utworu „Wyjścia z cienia”.
Później włącz sam podkład gitary akustycznej bez metronomu. Nie zapominaj o miarowej i rytmicznej grze.
Wsłuchaj się w akompaniament Twojej pierwszej solówki. Ćwiczeniem miarowej i rytmicznej gry może być również wsłuchiwanie się w sam metronom.
„Spotkanie”
Ten utwór różni się od poprzedniego chartakterem. Wysłuchaj go, jak brzmi w całości.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 28 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. Swoim brzmieniem nawiązuje do klasycznych ballad rockowych. W utworze słyszalna jest gitara akustyczna, gitara basowa.
Zaczynamy prace nad utworem. Poniżej wsłuchaj się w miarowy bit metronomu oraz akompaniament gitary akustycznej. Jeśli już zapamiętałaś/eś linię melodyczną zacznij grać.
Utwór „Spotkanie” w zapisie nutowym zawiera również przydatne akordy. Uproszczony zapis można poddać próbie improwizacji nie tylko na gitarze.
Po jednym takcie spokojnego wstępu zacznij grę.

Akompaniament + metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. Swoim brzmieniem nawiązuje do klasycznych ballad rockowych. W utworze słyszalna jest gitara akustyczna. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.
A teraz wsłuchaj się w łatwą wersję akompaniamentu, graną na „akustyku” w sposób akordowy. Melodię możesz dośpiewać. W utrzymaniu miarowości i jednolitego tempa pomoże Ci metronom.
Akompaniament łatwy + metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. Swoim brzmieniem nawiązuje do klasycznych ballad rockowych. W utworze słyszalna jest gitara akustyczna. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.
„Spotkanie”
Ten utwór różni się od poprzedniego chartakterem. Wysłuchaj go, jak brzmi w całości.
Prace nad kolejnym utworem rozpocznijmy od wsłuchania się w miarowy bit metronomu oraz akompaniament gitary akustycznej. Jeśli już zapamiętałeś linię melodyczną, zacznij grać.
Wysłuchaj również łatwej wersji akompaniamentu granej na „akustyku” w sposób akordowy.
Melodię możesz dośpiewać.
„Spotkanie” - ciąg dalszy
Nauczmy się teraz linii gitary basowej z utworu „Spotkanie”. Posłuchaj, to zaledwie kilka dźwięków. Towarzyszyć Ci będzie metronom i delikatny akompaniament gitary akustycznej.
Gitara basowa + metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. W utworze słyszalna jest gitara basowa i delikatny akompaniament gitary akustycznej. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.

Teraz możesz pokazać jak nauczyłaś/-łeś się akompaniamentu. Masz przed sobą nagranie głównej melodii z towarzyszącym metronomem. Spróbuj wykorzystać dwie wersje: jedną graną akordowo - chwytami, a drugą rozgrzewając palce prawej ręki - melodycznie.
Temat + metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. W utworze słyszalna jest gitara basowa i delikatny akompaniament gitary akustycznej. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.
Solówka przed Tobą! Masz tylko delikatny akompaniament akustyczny i równomierny rytm metronomu. Twoja kolej - graj „solówkę”!
Podkład do solówki + metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 24 sekundy. Melodia utworu utrzymana jest w molowej tonacji i metrum dwudzielnym. W utworze słyszalna jest gitara basowa i delikatny akompaniament gitary akustycznej. W tle słyszalne jest tykanie metronomu.
Dla utrwalenia jednostajnego tempa włącz metronom. Poniżej masz tylko jego nagranie.
Metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 4 minuty i 24 sekundy. W nagraniu słyszalne jest tykanie metronomu.
„Spotkanie” - ciąg dalszy
Teraz nauczymy się linii gitary basowej z utworu „Spotkanie”.
Towarzyszyć ci będzie metronom i delikatny akompaniament gitary akustycznej. Ponżiej masz przed sobą nagranie głównej melodii z towarzyszącym metronomem.
Spróbuj wykorzystać dwie wersje - jedną graną akordowo chwytami, a drugą rozgrzewając palce prawej ręki -melodycznie.
„Kacper”
Tanecznym krokiem idziemy ku ćwiczeniu improwizacji na gitarze akustycznej. To nieco trudniejsza umiejętność gry, ale zawsze budząca dużo zabawy i wprowadzająca niepowtarzalne elementy muzyczne. Posłuchajmy tego utworu w całości. Zwróć uwagę na fragmenty improwizacji.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 1 minutę i 58 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w tonacji molowej w metrum 3/4 prowadzoną przez gitarę akustyczną oraz pianino cyfrowe.
A tak brzmi sam akompaniament, przy którym można rozpocząć grę melodii lub improwizacyjne „pierwsze kroki”.
Poprzedzony dwoma taktami wstępu poniżej zapisany nutowo główny temat „Kacpra”, który na różny sposób można poddać improwizacji. Opanowanie chwytów zapisanych nad nutami (w skrótach), pozwoli również wczuć się w rytmiczne kołysanie, w tempie umiarkowanego walca i tonacji molowej całego utworu.

Podkład do solówki + metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 1 minutę i 27 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w tonacji molowej w metrum 3/4 prowadzoną przez gitarę akustyczną. W tle słychać tykanie metronomu.
Ten sam element wyćwiczymy, słuchając zarówno akompaniamentu gitary akustycznej, jak i równomiernego bicia metronomu.
Akompaniament + metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 27 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w tonacji molowej w metrum 3/4 prowadzoną przez gitarę akustyczną. W tle słychać tykanie metronomu.
„Kacper”
Tanecznym krokiem idziemy ku ćwiczeniu improwizacji na gitarze akustycznej.
To nieco trudniejsza umiejętność gry, ale zawsze budząca dużo zabawy i wprowadzająca niepowtarzalne elementy muzyczne.
Posłuchajmy tego utworu w całości. Zwróć uwagę na fragmenty improwizacji.
Później przesłuchaj sam akompaniament oraz akompaniament z metronomem.
„Kacper” - ciąg dalszy
Utrzymanie jednostajnego tempa będzie możliwe dzięki pracy metronomu. Poćwicz teraz melodię lub akompaniament z metronomem.
Metronom
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 2 minuty i 27 sekund. W nagraniu słychać tykanie metronomu.
Dla odróżnienia barwy dźwiękowej oraz zmiany instrumentu, proponuję posłuchać wiodącej melodii w wersji wykonanej na keyboardzie z akompaniamentem gitary akustycznej.
„Kacper” - melodia zagrana na keyboardzie
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Nagranie dźwiękowe do prezentacji multimedialnej trwające 30 sekund. Melodia utworu utrzymana jest w tonacji molowej w metrum 3/4 prowadzoną przez keyboard, w towarzystwie gitary akustycznej.
„Kacper” jest utworem tak zbudowanym, że możesz zagrać lub zaśpiewać na każdym instrumencie również swoją melodię. Na tym głównie polega improwizacja. Dopasowując się do proponowanego powyżej akompaniamentu spróbuj zachować charakter walca, zatem podkreśl grą mocną część taktu.
„Kacper” - ciąg dalszy
Metronom ułatwia utrzymanie jednostajnego tempa.
Dla odróżnienia barwy dźwiękowej oraz zmiany instrumentu posłuchaj wiodącej melodii w wersji wykonanej na pianinie cyfrowym z akompaniamentem gitary akustycznej.
„Kacper” jest utworem, który możesz zagrać lub zaśpiewać na każdym instrumencie, a także eksperymentować z dodawaniem własnych wstawek.
Opis akordów‑chwytów gitarowych

Opis akordów‑chwytów gitarowych
Poniżej graficzny opis chwytów gitarowych wykorzystanych w utworach z prezentacji.
Mogą być pomocne w opanowaniu techniki gry na gitarze.
Podsumowanie

Zapamiętaj:
rytm jest podstawą porozumienia między muzykami,
każdy temat czy improwizację możesz zagrać (a nawet zaśpiewać).
jeśli chcesz zagrać solówkę, wymyśl - spróbuj zaimprowizować ją sam.
Podsumowanie
Zapamiętaj:
rytm jest podstawą porozumienia między muzykami, dlatego tak ważne jest ćwiczenie z metronomem;
każdy temat czy improwizację możesz zagrać (a nawet zaśpiewać). Możesz to zrobić na dowolnym instrumencie;
jeśli chcesz zagrać solówkę, wymyśl - spróbuj zaimprowizować ją sam. To jest najlepsze miejsce w utworze do wyrażenia siebie.
Opisz krótko urządzenie zwane metronomem. Przy udzielaniu odpowiedzi posiłkuj się informacjami z prezentacji oraz z szeroko dostępnych źródeł. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Określ charakter przedstawionych w prezentacji utworów. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Określ, w jakiej tonacji został napisany utwór „Spotkanie”. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Podsumowanie
Powyżej wymienione instrumenty to zaledwie mała zachęta do sięgnięcia po kolejne, których w samej orkiestrze jest ponad kilkadziesiąt. Nauka gry na instrumentach wymaga dużego nakładu zaangażowania i dyscypliny, jednak zajęcia muzyczne i kontakt z samym instrumentem to przede wszystkim wielka przygoda i zabawa. Na początku – tak jak zawsze – nie jest łatwo, ale warto skorzystać z oferty wielu szkół, domów kultury, ciekawie prowadzonych zajęć czy chociaż bardziej uzdolnionego kolegi czy koleżanki w szkole, by rozwijać zdolności muzyczne. Zanim się zdecydujesz, który z wielu instrumentów wybrać, pójdź na dobry koncert i posłuchaj. Następnie wybierz ten instrument, który najbardziej Ci się spodoba i najlepiej zapamiętasz, a dzięki niemu odkryjesz pasję muzykowania.
Ćwiczenia
Napisz jakie jest znaczenie słów tworzących nazwę fortepian, forte i piano?
Oba pojęcia oznaczaj siłę wybrzmiewania dźwięków.
Piano - oznacza cicho, Forte - głośno.
Wstaw nazwę instrumentu, którego melodię usłyszysz.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6XaRgFUT
Fragment trwający 18 sekund. Kompozycja jest instrumentalna, przeznaczona na dwie gitary: jedna gra motyw prowadzący, druga akompaniament akordowy. Utwór jest wykonywany w dość szybkim tempie i ma metrum trzy czwarte. Kompozycja ma dość uroczyste, majestatyczne brzmienie.
Odpowiedź zapisz poniżej. Z ilu głównych części składa się ukulele? Czym są markery na podstrunnicyPodstrunnicapodstrunnicy?
Informacje na ten temat znajdziejsz we fragmencie lekcji poświęconym Ukulele.
Ukulele składa się z pięciu głównych części, są to: plecki, boczki, gryf, top (czyli górna część pudła rezonansowego) oraz podstrunnica na której umieszczone są progi, markery, siodełko.
Marker to element gitary, który ma za zadanie wskazywać progi na podstrunnicy. Marker wskazuje muzykowi, gdzie znajduje się odpowiedni próg. Pełni także funkcję ozdobną.
Słownik pojęć
(czytaj kahon, z hiszpańskiego cajón – skrzynia) – skrzynka perkusyjna, drewniany instrument perkusyjny pochodzący z Afryki, wymyślony przez afrykańskich niewolników na kontynencie amerykańskim, w Peru, skąd trafił do Europy. Używany głównie przez muzyków grających flamenco. Wewnątrz cajónu zainstalowane są zwykle struny werblowe lub struny gitarowe naciągnięte na przednią ściankę. Struny pomagają wydać znany dźwięk „snar”. Instrument ma zwykle kształt prostopadłościanu. Gra się na nim siedząc okrakiem na jego górnej części i uderzając dłońmi w przednią ścianę. Tylna ściana posiada otwór.
grupa instrumentów muzycznych w systematyce instrumentologicznej opracowanej przez Curta Sachsa oraz Ericha M. von Hornbostela, w których wibratorem (źródłem dźwięku) jest drgająca struna rozciągnięta pomiędzy dwoma punktami. Nazywamy również instrumentami strunowymi.
sposób wydobywania dźwięku (na przykład z instrumentu strunowego) polegający na tym, że jedna składowa harmoniczna dominuje nad innymi, w szczególności nad tonem podstawowym. Powstaje przez dotknięcie struny w odpowiednim miejscu, a nie przez jej siłowe dociskanie. Drugie znaczenie tego terminu określa rodzaj fletu wykorzystywanego obecnie w edukacji szkolnej.
instrument muzyczny z grupy chordofonów uderzanych, jeden z najpopularniejszych instrumentów solowych. Pierwszy fortepian został skonstruowany przez Bartolomeo Cristofori w 1711 roku (jest to najczęściej podawana data).
(z angielskiego: fretless) – gitara basowa nieposiadająca progów, przez co wymaga od muzyka większych umiejętności technicznych niż „zwykła” gitara basowa – nawet minimalne przesunięcie palca przyciskającego strunę do gryfu, względem miejsca, w którym „normalnie” jest próg, powoduje wyraźnie słyszalny fałsz
(capo, capo tasto, capotasto) - przyrząd skracający menzurę strun w chordofonach (gitarach, banjo itp.) w ten sposób, że można tworzyć siodełko w dowolnej pozycji podstrunnicy.
w chordofonach smyczkowych i szarpanych listwa z twardego drewna, na przykład palisandru (rosewood), hebanu, mahoniu lub klonu, umieszczona na górnej stronie gryfu, połączonego z pudłem rezonansowym lub korpusem instrumentu.
oznaczenie płynnego przejścia od jednego dźwięku do drugiego z wykorzystaniem wszystkich pośrednich wysokości dźwięku. W odróżnieniu od glissanda ma charakter ciągły, a nie stopniowy, z wykorzystaniem skali muzycznej. Nie należy mylić z portato, które oznacza zupełnie inną artykulację dźwięku.
zbiorczy termin na określenie instrumentalnych systemów notacyjnych XV–XVII wieku lub
zbiór utworów zapisanych tą notacją. W tym okresie istniały tabulatury na różne instrumenty, na flet, gitarę, skrzypce, cytrę itp. Nie zdobyły one jednak takiej popularności jak tabulatura organowa czy tabulatura lutniowa. Znaczenie pojęcia tabulatury zmieniało się. W XVII wieku terminem tym określano utwory zapisane na dwóch pięcioliniach (zobacz: intabulacja). Obecnie tabulatury kojarzone są przede wszystkim z XX‑wieczną tabulaturą gitarową, która jest łatwiejszym sposobem nauki gry na tym instrumencie.
popularny instrument muzyczny z grupy instrumentów strunowych szarpanych. W swojej najpopularniejszej formie podobny jest do niewielkiej gitary, chociaż istnieją ukulele o innych kształtach pudła rezonansowego. Zwykle ma cztery struny, rzadziej sześć lub osiem, ale maksymalnie w czterech parach strojonych unisono lub oktawami. Gra się palcami, rzadziej z użyciem kostki (piórka/plektronu). Najczęściej wykorzystywane jako instrument akompaniujący, ale używane również do gry solowej.
Słownik pojęć został opracowany na podstawie:
Chodkowski A., Encyklopedia muzyki, PWN, Warszawa 1995.
Dziębowska E., Encyklopedia muzyczna, PWM, Kraków 2009.
encyklopedia.pwn.pl
Phillips M., Gitara dla bystrzaków, Spetem, Gliwice 2008.
Sachs C., Historia instrumentów muzycznych, PWM, Kraków 1989.
Notatki ucznia
Galeria





























![Zapis nutowy oraz akordy do utworu „<span lang="en">Billie Jean</span>” [czytaj bili dzin] autorstwa <span lang="en">Michaela Jacksona</span>[czytaj majkela dzeksona] Materiał przedstawia partyturę oraz tabulaturę przeznaczoną na gitarę basową utworu „Billie Jean” Michaela Jacksona. Autorem słów oraz kompozytorem jest Michael Jackson. Utwór jest napisany w metrum cztery czwarte, w tonacji A‑dur. Wszystkie dźwięki znajdują się w obrębie oktaw wielkiej oraz małej i są zapisane w kluczu basowym oraz tabulaturze basowej. Pierwsza linijka przedstawia pierwszy motyw grany w utworze, czyli riff pierwszy. Wszystkie dźwięki w linijce to ósemki. Na pierwszą miarę grane są dźwięki fis (dziewiąty próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), na miarę drugą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na trzecią miarę e (siódmy próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), a na miarę czwartą h (siódmy próg na strunie E) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E). Takty od drugiego do czwartego są dokładnie takie same, jak takt pierwszy. Cała linijka grana jest cztery razy. W kolejnej linijce zapisano drugi motyw (riff drugi) w taktach piątym oraz szóstym i ponownie motyw pierwszy (riff pierwszy). Wszystkie dźwięki w linijce to ósemki. Na pierwszą miarę w takcie piątym grany jest dźwięk h (dziewiąty próg na strunie D) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na drugą miarę a (siódmy próg na strunie D) oraz h (dziewiąty próg na strunie D), na trzecią miarę a (siódmy próg na strunie D) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), a na miarę czwartą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A). Kolejny, szósty takt, jest dokładnie taki sam, jak takt piąty. W siódmym takcie grany jest motyw pierwszy: na pierwszą miarę grane są dźwięki fis (dziewiąty próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), na miarę drugą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na trzecią miarę e (siódmy próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), a na miarę czwartą h (siódmy próg na strunie E) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E). Takt ósmy stanowi powtórzenie taktu siódmego. Cała linijka grana jest dwa razy. Kolejna linijka, czyli takty od dziewiątego do dwunastego, to ponownie pierwszy motyw (riff pierwszy). Wszystkie dźwięki w linijce to ósemki. Na pierwszą miarę grane są dźwięki fis (dziewiąty próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), na miarę drugą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na trzecią miarę e (siódmy próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), a na miarę czwartą h (siódmy próg na strunie E) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E). Takty od dziesiątego do dwunastego są dokładnie takie same, jak takt dziewiąty. W linijce czwartej, czyli taktach od trzynastego do szesnastego, zapisano drugi motyw (riff drugi) w taktach trzynastym oraz czternastym i ponownie motyw pierwszy (riff pierwszy) w taktach piętnastym i szesnastym. Wszystkie dźwięki w linijce to ósemki. Na pierwszą miarę w takcie trzynastym grany jest dźwięk h (dziewiąty próg na strunie D) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na drugą miarę a (siódmy próg na strunie D) oraz h (dziewiąty próg na strunie D), na trzecią miarę a (siódmy próg na strunie D) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), a na miarę czwartą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A). Kolejny, czternasty takt, jest dokładnie taki sam, jak takt trzynasty. W piętnastym takcie grany jest motyw pierwszy: na pierwszą miarę grane są dźwięki fis (dziewiąty próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), na miarę drugą e (siódmy próg na strunie A) oraz fis (dziewiąty próg na strunie A), na trzecią miarę e (siódmy próg na strunie A) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E), a na miarę czwartą h (siódmy próg na strunie E) oraz cis (dziewiąty próg na strunie E). Takt szesnasty stanowi powtórzenie taktu piętnastego.W linijkach piątej oraz szóstej, czyli taktach od siedemnastego do dwudziestego czwartego zapisano bridge utworu (czyli przejście). W takcie siedemnastym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką d (piąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę. Dalej grana jest szesnastka d (ponownie piąty próg na strunie A), na trzecią miarę jeszcze raz ćwierćnuta z kropką d, a na koniec taktu ósemka e (siódmy próg na strunie A). W takcie osiemnastym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką fis (dziewiąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę, a następnie szesnastka fis (ponownie dziewiąty próg na strunie A). Na trzecią miarę zapisano półnutę fis (ten sam próg i struna). W takcie dziewiętnastym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką d (piąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę. Dalej grana jest szesnastka d (ponownie piąty próg na strunie A), na trzecią miarę jeszcze raz ćwierćnuta z kropką d, a na koniec taktu ósemka e (siódmy próg na strunie A). W takcie dwudziestym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką fis (dziewiąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę, a następnie szesnastka fis (ponownie dziewiąty próg na strunie A). Na trzecią miarę zapisano półnutę fis (ten sam próg i struna).W takcie dwudziestym pierwszym na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką d (piąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę. Dalej grana jest szesnastka d (ponownie piąty próg na strunie A), na trzecią miarę jeszcze raz ćwierćnuta z kropką d, a na koniec taktu ósemka e (siódmy próg na strunie A). W takcie dwudziestym drugim na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką fis (dziewiąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę, a następnie szesnastka fis (ponownie dziewiąty próg na strunie A). Na trzecią miarę zapisano półnutę fis (ten sam próg i struna). W takcie dwudziestym trzecim na pierwszą miarę grana jest ćwierćnuta z kropką d (piąty próg na strunie A), przedłużona o szesnastkę. Dalej grana jest szesnastka d (ponownie piąty próg na strunie A), na trzecią miarę jeszcze raz ćwierćnuta z kropką d, a na koniec taktu ósemka e (siódmy próg na strunie A). W takcie dwudziestym czwartym grane jest osiem ósemek cis (czwarty próg na strunie A).](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1UGbZlLrlWh0/1713272047/1bHcZgA5seYmkm5BEjgifST6vWHNxvhQ.png)




















Biblioteka audio
Bibliografia
Chodkowski A., Encyklopedia muzyki, PWN, Warszawa 1995.
Chadwick I., Ukulele sizes and shapes, http://www.ianchadwick.com/ukuleles/sizes.htm [dostęp: 27.07.2021].
Dziębowska E., Encyklopedia muzyczna, PWM, Kraków 2009.
Phillips M., Gitara dla bystrzaków, Septem, Gliwice 2008.
Sachs C., Historia instrumentów muzycznych, PWM, Kraków 1989.
Zganiacz‑Mazur Liliana, Słowniczek muzyczny, Wydawnictwo Muzyczne Contra, Warszawa 2004 (definicja pianina cyfrowego/elektronicznego w prezentacji).