Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki

Czy sole można otrzymać w wyniku reakcji między dwoma pierwiastkami chemicznymi? Czy w ten sposób można otrzymywać każdą sól?

Już wiesz
  • że sole to związki jonowe zbudowane z kationów metali (lub kationu amonu o wzorze NH4+) i anionów reszty kwasowej;

  • że sole można otrzymać w wyniku reakcji kwasu z zasadą, kwasu z tlenkiem metalu, kwasu z metalem, zasady z tlenkiem niemetalu;

  • że niektóre sole można otrzymać w wyniku reakcji strąceniowych.

Nauczysz się
  • przedstawiać równania reakcji otrzymywania soli bezpośrednio z pierwiastków chemicznych oraz w wyniku reakcji węglanów z niektórymi kwasami.

inc6JVqupt_d5e138

1. Czy można otrzymać sole w wyniku syntezy z pierwiastków chemicznych?

Reakcja sodu z chlorem – pokaz nauczycielski
Doświadczenie 1
Problem badawczy

Czy metal może reagować z niemetalem?

Hipoteza

Możliwa jest reakcja metalu z niemetalem (sód będzie reagował z chlorem).

Co będzie potrzebne
  • łyżka do spalań,

  • palnik gazowy,

  • kolba płaskodenna z chlorem,

  • sód.

Instrukcja
  1. Mały kawałek sodu (wielkości dwóch ziarenek ryżu) osuszony z ciekłej parafiny umieść na łyżce do spalań w płomieniu palnika.

  2. Płonący sód natychmiast przenieś do kolby zawierającej chlor.

  3. Obserwuj zachodzące zmiany.

Podsumowanie

Sód w chlorze pali się jasnym płomieniem. Po zakończeniu reakcji znika zielonożółta barwa chloru w kolbie, a na jej ściankach widać biały nalot.

Zaszła reakcja chloru z sodem, w wyniku której powstał chlorek sodu:

2Na + Cl2 → 2NaCl
sód + chlor → chlorek sodu
RmEKoWUOLId6D11
W reakcji glinu z chlorem powstaje chlorek glinu
R1CfOH86P6KCw1
W reakcji miedzi z chlorem tworzy się chlorek miedzi(II)

Niektóre metale reagują z chlorem, a w wyniku tych reakcji powstają chlorki metali, należące do soli.

inc6JVqupt_d5e242

2. Czy siarka może reagować z metalami?

Reakcja cynku z siarką
Doświadczenie 2
Problem badawczy

Czy siarka i cynk reagują ze sobą, dając sól?

Hipoteza

Siarka reaguje z cynkiem, dając sól.

Co będzie potrzebne
  • płytka metalowa,

  • moździerz,

  • palnik gazowy,

  • cynk w postaci proszku,

  • siarka.

Instrukcja
  1. Wymieszaj w moździerzu siarkę z cynkiem.

  2. Przenieś mieszaninę na metalową płytkę.

  3. Podgrzewaj mieszaninę od dołu palnikiem do momentu rozpoczęcia się reakcji chemicznej.

  4. Obserwuj zachodzące zmiany.

Podsumowanie

Cynk z siarką tworzą mieszaninę niejednorodną. Po jej ogrzaniu do wysokiej temperatury mieszanina zapala się gwałtownie.
Zaszła reakcja cynku z siarką, w wyniku której powstał siarczek cynku:

Zn + S → ZnS
cynk + siarka → siarczek cynku
Rooq8DsWnddnp1

Siarka reaguje z niektórymi metalami. W tej reakcji powstają sole – siarczki metali. Siarczki to sole kwasu siarkowodorowego o wzorze H2S. Innych soli zawierających w swym składzie siarkę (siarczanów(VI) czy (IV)) nie można otrzymać w bezpośredniej reakcji syntezy z pierwiastków. W ten sposób można otrzymać tylko niektóre sole kwasów beztlenowych.

inc6JVqupt_d5e348

3. Czy są sole, które reagują z kwasem solnym?

Reakcja węglanu sodu z kwasem solnym
Doświadczenie 3
Problem badawczy

Czy węglan sodu reaguje z kwasem solnym?

Hipoteza

Węglan sodu reaguje z kwasem solnym.

Co będzie potrzebne
  • szkiełko zegarkowe,

  • rozcieńczony roztwór kwasu solnego,

  • węglan sodu.

Instrukcja
  1. Niewielką ilość węglanu sodu nanieś na szkiełko zegarkowe.

  2. Na sól wkraplaj kwas solny.

  3. Obserwuj zachodzące zmiany.

Podsumowanie

Po dodaniu kwasu solnego do węglanu sodu następuje pienienie się mieszaniny i gwałtowne wydzielanie się gazu.
Gazem powodującym pienienie się mieszaniny jest dwutlenek węgla, który powstaje zgodnie z równaniem reakcji chemicznej:

Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2↑ + H2
węglan sodu + kwas solny → chlorek sodu + dwutlenek węgla + woda
R1QMzhcAmKBli1
inc6JVqupt_d5e445

Podsumowanie

  • W wyniku reakcji metali z niektórymi niemetalami powstają sole kwasów beztlenowych, np. chlorki lub siarczki: metal + niemetal → sól kwasu beztlenowego 
    Soli kwasów tlenowych nie można otrzymać w ten sposób.

  • Z węglanów można otrzymać (oprócz dwutlenku węgla i wody) sole innych kwasów, np.:

    • chlorki, w wyniku reakcji z kwasem solnym,

    • azotany(V), po zadziałaniu na nie kwasem azotowym(V),

    • siarczany(VI), w reakcji węglanów z kwasem siarkowym(VI).

Praca domowa
Polecenie 1.1

Wiadomo, że kwaśne opady przyczyniają się do niszczenia skał wapiennych, niektórych budynków i różnych konstrukcji znajdujących się na powietrzu. Składnikiem wymienionych materiałów jest pewna sól. Za pomocą równania reakcji chemicznej opisz proces, jaki zachodzi w tych materiałach pod wpływem kwasu siarkowego(IV). Nazwij sól, która jest produktem tej reakcji.

inc6JVqupt_d5e505

Zadania

Ćwiczenie 1
REVL6TfPq74cr1
zadanie interaktywne
Ćwiczenie 2
REVL6TfPq74cr1
zadanie interaktywne
Ćwiczenie 3
RMV4EFkw7qLJ01
zadanie interaktywne
Ćwiczenie 4
Rxowjd7TwyzK31
zadanie interaktywne
Ćwiczenie 5
R16jtYsyDERpR1
zadanie interaktywne
Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida