Drgająca linijka (źródło dźwięku)

Cel: sprawdzenie, czy drgania ciała stałego powodują powstawanie dźwięku.

Połóż plastikową linijkę na brzegu ławki tak, aby jej część wystawała poza blat. Przytrzymaj linijkę ręką, a następnie naciśnij i puść jej wystającą część. Zaobserwuj, co się dzieje z linijką i sprawdź, czy słyszysz dźwięk.

W obserwacjach zapisz odpowiedzi na pytania:

1. Co zauważyłeś, gdy puściłaś/eś wystającą część linijki?

2. Jak porusza się linijka?

3. Czy podczas drgań linijki słychać dźwięk?

4. Sprawdź, co się stanie z dźwiękiem, jeśli zmienisz długość wystającej części linijki.

Szklanka z wodą (wysokość dźwięku)

Cel: zbadanie, jak ilość wody w naczyniu wpływa na wysokość dźwięku.

Napełnij szklankę różną ilością wody (np. do 1/4, 1/2, 3/4 pojemności). Następnie delikatnie uderz w brzeg szklanki ołówkiem lub łyżeczką i porównaj wysokość wydawanych dźwięków. Zapisz, jak zmienia się wysokość dźwięku w zależności od poziomu wody.

Zwróć uwagę na:

1. Jaki dźwięk wydaje szklanka, gdy jest prawie pusta?

2. Jaki dźwięk wydaje szklanka, gdy jest napełniona wodą do różnych wysokości?

3. Kiedy dźwięk jest wyższy, a kiedy niższy?

Telefon / laptop – generator dźwięku (częstotliwość i głośność)

Cel: zbadanie różnic między częstotliwością a głośnością dźwięku.

Uruchom w telefonie lub na laptopie aplikację/generator dźwięku. Najpierw zmieniaj częstotliwość dźwięku (np. od niskich do wysokich wartości) i zbadaj, co się zmienia w słyszanym dźwięku. Następnie ustaw wybraną częstotliwość i zbadaj głośność (amplitudę). Porównaj oba przypadki i wskaż różnicę między częstotliwością a głośnością dźwięku.

Zwróć uwagę na:

1. Co dzieje się ze słyszanym dźwiękiem, gdy zwiększasz / zmniejszasz częstotliwość?

2. Co się zmienia, gdy przy tej samej częstotliwości zwiększasz / zmniejszasz amplitudę (głośność)?

3. Co się zmienia, gdy przy tej samej częstotliwości zmniejszasz amplitudę (głośność)?

4. Która wielkość (częstotliwość czy amplituda) decyduje o wysokości dźwięku, a która o jego głośności?