Architektura to nie tylko sztuka budowania, ale także wyraz kultury, technologii
i ludzkiej wyobraźni. Na przestrzeni wieków powstały budowle, które zachwycały formą. Również dzisiaj architekci sięgają po materiały i rozwiązania odpowiadające na potrzeby społeczne.
Od ekologicznych muzeów po spektakularne wieżowce – dzisiejsze budynki nie tylko pełnią funkcje użytkowe, ale też inspirują, prowokują i definiują charakter przestrzeni, w której się znajdują. 

bg‑red

Najciekawsze obiekty światowej architektury 

bg‑gray2

Muzeum Guggenheima w Bilbao, Hiszpania

R1K9uTcbbQyYg
Ilustracja interaktywna przedstawia widok na budynek położony nad rzeką widoczną przed nim, na tle ciemniejącego nieba oraz innych budynków. Budynek wyglądem przypomina łódź. Ściana z wejściem do budynku po prawej stronie jest przeszkolona, a samo wejście podświetlone jest na zewnątrz w kolorze żółtym. Przed nim widać gruby, kremowy filar. Podtrzymuje on konstrukcję wysuniętego dachu, którego fragmenty przypominają srebrne kadłuby łodzi. Ściany również pozbawione są kątów prostych, a ich kształt także przywodzi na myśl długie łodzie. Przed budynkiem widoczny jest brukowany plac, na którym po lewej stronie umieszczono rzeźbę – dużego pająka na cienkich, wysokich nogach. Dodatkowo, na ilustracji umieszczono interaktywny punkt: 1. Muzeum Guggenheima Budynek wpisuje się w krajobraz – położony nad rzeką, niektórym kojarzy się z żaglowcem, gigantyczną rzeźbą współczesną o połyskującej powierzchni tytanu albo z ogromną rybą. Nie ma wątpliwości, że muzeum odegrało ogromną rolę kulturową w niewielkim baskijskim miasteczku, zapomnianym wcześniej z powodów terrorystycznych ataków.
Frank Gehry (architekt), Muzeum Guggenheima, 1997 r., Bilbao, Hiszpania, PA (fot.), wikimedia.org, CC BY 4.0
Źródło: Frank Gehry, Muzeum Guggenheima, Fotografia, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bilbao_-_Guggenheim_aurore.jpg [dostęp 20.01.2022], licencja: CC BY 4.0.
R15rFhFDdsl2Y1
Prezentacja przedstawia Muzeum im. Guggenheima w Bilbao. Zbudowany jest m.in. z blachy tytanowej i szkła. Ma dynamiczną formę, składa się z powyginanych elementów, falistych linii i płynnych form. Wokół niego pojawiają się punkty z następująca treścią: 1. W 1991 r. rząd Kraju Basków w Hiszpanii zaproponował Fundacji im. Guggenheima stworzenie filii ich muzeum w Bilbao. Powstanie muzeum sztuki współczesnej miało być jednym ze sposobów wyciągnięcia miasta z kryzysu gospodarczego, kulturalnego i społecznego. 2. Muzeum zostało otwarte dla zwiedzających 19 października 1997 r. Projektantem Muzeum był Frank O. Gehry, który zaproponował dekonstruktywistyczny budynek. Muzeum zajmuje powierzchnię 24 000 m2, powierzchnia wystawiennicza to 11 000 m2. 3. Dekonstruktywizm jest nurtem w architekturze, który ma swoje początki w latach 80. XX w. Dekonstruktywiści odrzucali modernistyczny funkcjonalizm i postmodernistyczne nawiązanie do stylów historycznych. Budynki charakteryzują się pozornym chaosem, mają zaburzone proporcje, przemieszczoną bryłę i konstrukcję szkieletową poprzez stosowanie krzywoliniowych kształtów, falistych, organicznych linii. 4. W Muzeum można oglądać prace m.in. Eduardo Chillidy, Andy Warhola, Willema de Kooning i Roberta Rauschenberga, Marka Rothko, Francesco Clemente, Anselma Kiefera, Jenny Holzera, Richarda Serra i wielu innych znaczących twórców sztuki współczesnej. 5. Budynek ma dynamiczną formę, powyginane elementy, faliste i płynne linie. Do budowy użyto m.in. blachę tytanową i szkło.
Frank O. Gehry, Muzeum Guggenheima w Bilbao, 1994-1997, online-skills, CC BY 3.0.
bg‑red

Najciekawsze obiekty światowej architektury 

bg‑gray2

Wieżowiec Burj Khalifa w Dubaju, Zjednoczone Emiraty Arabskie

RiUhsZ4fAacYz
Adrian Smith (projekt), Wieżowiec Burj Khalifa, 2010 r, Dubaj, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Donaldytong (fot.), wikimedia.org, CC BY‑SA 3.0
Źródło: Donaldytong, Adrian Smith, Wieżowiec Burj Khalifa, Fotografia, dostępny w internecie: https://en.wikipedia.org/wiki/File:Burj_Khalifa.jpg [dostęp 20.01.2022], licencja: CC BY-SA 3.0.

Burj Khalifa to nie tylko najwyższa budowla na świecie – to symbol nowoczesności, innowacji i ludzkiej ambicji. Otwarta w 2010 roku, stała się ikoną Dubaju i jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc na świecie.

  • Burj Khalifa ma 828 metrów wysokości i 163 piętra. To nie tylko najwyższy budynek, ale także najwyższa wolnostojąca konstrukcja na świecie.

  • Burj Khalifa bije wiele rekordów, w tym na najwyżej położoną platformę widokową (na poziomie 148), najwyżej położony basen (na 76. piętrze) i najwyżej położoną restaurację (na 122. piętrze).

  • Konstrukcja Burj Khalifa jest zaprojektowana tak, aby wytrzymać ekstremalne warunki pogodowe, w tym wiatry o prędkości do 200 km/h.

  • Do budowy Burj Khalifa użyto około 330 000 metrów sześciennych betonu, 39 000 ton stali zbrojeniowej i 103 000 metrów kwadratowych szkła.

  • Winda w Burj Khalifa jest jedną z najszybszych na świecie, osiągając prędkość 10 metrów na sekundę. Podróż z parteru na 124. piętro zajmuje tylko około minuty.

  • Przy dobrej pogodzie z platformy widokowej można zobaczyć widok rozciągający się aż 95 kilometrów w każdą stronę.

  • Całkowita masa aluminium użytego do budowy Burj Khalifa waży tyle, co pięć samolotów A380.

  • Burj Khalifa jest znany z imponujących pokazów świetlnych, zwłaszcza podczas świąt narodowych, Nowego Roku oraz innych specjalnych okazji.

  • Budynek zbiera skroploną wodę z klimatyzacji, która jest wykorzystywana do nawadniania terenów zielonych wokół budynku.

  • W budynku znajduje się ponad 1000 łazienek.

  • W budynku znajduje się wiele dzieł sztuki, w tym instalacja „World Voices” autorstwa katalońskiego artysty Jaume Plensy, składająca się z 196 cymbałów reprezentujących kraje świata.

bg‑red

Najciekawsze obiekty światowej architektury 

bg‑gray2

Centrum Pompidou w Paryżu, Francja

RNqUSlPTMloqc
Ilustracja interaktywna przedstawia Centrum Pompidou - Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou, projekt Renzo Piano i Richarda Rogersa. Ukazuje budynek oparty na konstrukcji szkieletowej. Przed licem ściany ustawiono w odstępach poziome belki połączone z podporami rurowymi. Na zewnątrz znajdują się schody, przekryte szklaną tubą, zaczepioną na ramie konstrukcyjnej. Główna rama cofnięta jest od krawędzi konstrukcji. Ukośne pręty wzmacniają krzyżowo główną konstrukcję. Zewnętrzne ściany wykonane są ze szkła i są niezależne od konstrukcji budynku. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1. Szklane ściany przykryte są szkieletem – kratownicą z podpór konstrukcyjnych oraz urządzeniami mechanicznymi. 2. Wszystkie instalacje zostały wyprowadzone na zewnątrz i pomalowane na różne kolory, z których każdy odpowiada innej funkcji. Niebieski to układ klimatyzacyjny, żółty – instalacje elektryczne, czerwony – komunikacja, a zielony to wodociągi. 3. Wyraźne jest przenikanie się pionów i poziomów i linii diagonalnych. 4. Metal i szkło połyskliwością nawiązują do symboliki nowoczesnych technologii.
Renzo Piano i Richard Rogers, Centrum Pompidou (Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou), 1972-1977, Paryż, Francja.

High‑tech jest stylem w architekturze współczesnej, który cechuje się wykorzystywaniem nowych technologii w konstrukcji oraz technicznym wyposażeniu budynków.

Jednym z pierwszych budynków high‑tech jest paryskie Centrum Pompidou (1972‑1977), zaprojektowane przez Renza Piano i Richarda Rogersa, zawdzięczające nazwę francuskiemu prezydentowi, który zainicjował powstanie budynku. Budynek mieści: Narodowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Ośrodek Wzornictwa Przemysłowego, Publiczną Bibliotekę Informacyjną, Instytut Badania i Koordynacji Akustyki i Muzyki (w podziemiach) oraz kino, sekcję dziecięcą, bary, restauracje. Projekt oparty został na idei złożonej z wiszących szklanych brył, których zmienne, ruchome wnętrza miały służyć prezentacji aktualnej problematyki artystycznej wszystkich gałęzi sztuki, ale w trakcie realizacji projekt zasadniczo zmieniono i szklane bryły są przytwierdzone do ziemi, a przewidywane ruchome podłogi zostały zamontowane na stałe.

bg‑red

Najciekawsze obiekty światowej architektury 

bg‑gray2

Biblioteka Publiczna w Huairou, Chiny

R188uBq3tuFMZ1
Prezentacja przedstawia Bibliotekę Publiczną w Huairou. Budynek jest prostą bryłą jest w większości przeszklony, co daje czytelnikom możliwość korzystania z dziennego światła. Drewniane elementy, które zostały rozmieszczone na szybach tłumią światło wpadające do środka. Wokół niego pojawiają się punkty z następująca treścią: 1. W miejscowości Huairou (2 godz. jazdy od centrum Pekinu) została wybudowana drewniana biblioteka, którą wkomponowano w otaczający krajobraz. 2. Architektem biblioteki jest Li Xiaodong. Inspiracją do wykonania elewacji była tradycja okładania domów drewnem, które później jest wykorzystywane jako opał. 3. Środek biblioteki jest zróżnicowany za pomocą niewielkich stopni, dzięki temu zabiegowi zostały stworzone oddzielne przestrzenie. 4. Biblioteka w większości jest przeszklona i dlatego czytelnicy mogą korzystać ze światła dziennego. Dzięki obłożeniu budynku drewnem, we wnętrzu panuje równomierne, stłumione światło. 5. Półki na książki i miejsca do siedzenia zostały zróżnicowane za pomocą stopni.
Li Xiaodong, Biblioteka Publiczna, Huairou, Chiny, online-skills, CC BY 3.0.

Tę oryginalną bibliotekę zaprojektował chiński architekt Li Xiaodong. Mieści się ona w samym środku wioski Huairon, na obrzeżach Pekinu. Pokonując dwugodzinną podróż z Pekinu do Huairon można nagle znaleźć się w zupełnie innym świecie. Biblioteka jest niezwykłym dodatkiem do pięknej scenerii naturalnego pejzażu Chin; elementem który świadczy o współczesnych możliwościach architektury z wykorzystaniem zwykłych materiałów takich jak drewno i szkło.

bg‑red

Najciekawsze obiekty architektury współczesnej w Polsce

Zapoznaj się z obiektami ukrytymi pod interaktywnymi punktami. Warto obejrzeć budynki w powiększeniu - kliknij ponownie w fotografię, którą otworzysz, a obiekt ukaże się na pełnym ekranie.

RHDFtVQdpmoTa1
Ilustracja interaktywna przedstawia mapę polski z zaznaczonymi granicami województwo oraz ich stolicami. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Dodatkowo pojawia się fotografia pod tytułem Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie. Budynek jest zbudowany z czterech kondygnacji. Nie posiada okien i jest w białym kolorze, ze spiczastym dachem w kształcie korony. Nowa siedziba Filharmonii w Szczecinie została wybudowana w 2014 r. Budynek jest projektem Estudio Barozzi Veiga (Fabricio Barozzi, Alberto Veiga). , 2. Dodatkowo pojawia się fotografia pod tytułem Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie (BUW). Jest to czterokondygnacyjna budowla. Budynek jest otoczony siatką drucianą, na której znajdują się pnącza roślin. Budowę nowego gmachu Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego zakończono w 1999 r. Projektantami są: Marek Budzyński i Zbigniew Badowski., 3. Dodatkowo pojawia się fotografia pod tytułem Kościół w Tarnowie nad Wisłą. Jest to drewniana budowla bez okien i z krzyżem na szczycie dachu. Do budynku prowadzą jedne dwuskrzydłowe drzwi. Kościółek Votum Aleksa w miejscowości Tarnów nad Wisłą (woj. mazowieckie, powiat garwoliński), został wybudowany w 2010 r. Projekt stworzyła pracownia Beton (Marta i Lech Rowińscy). , 4. Dodatkowo pojawia się fotografia pod tytułem Pawilon Wystawienniczo‑Informacyjny Wyspiański 2000 w Krakowie. Budynek posiada dekoracyjną fasadę, składającą się ze specjalnych ceglanych płytek, zamocowanych na metalowych prętach. Ich odpowiednie ustawienie pozwala na zmianę oświetlenia wnętrza – z lewej strony budynku, gdzie eksponowane są witraże, jest ono zaciemnione, a z prawej – otwarte i jasne. Pawilon został oddany do użytku w 2007 r. Projekt opracował Krzysztof Ingarden., 5. Dodatkowo pojawia się fotografia pod tytułem Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach, ściany budowli pokryły ustawione pionowo prostokątne płyty w indyjskiego piaskowca, które są uporządkowane i schematyczne. Jego intensywny, "rudy" kolor oraz chropowata powierzchnia mogą kojarzyć się z ceglanymi ścianami śląskich familoków czy obiektów przemysłowych. CINiBA w Katowicach zostało otwarte w 2012 r. Autorami projektu jest zespół architektów z Koszalina i Radomia w składzie: Dariusz Herman, Piotr Śmierzewski (współautorzy) oraz Rafał Sobieraj, Wojciech Subalski, Dariusz Cyparski (współpracownicy).
Mapa interaktywna Współczesna architektura w Polsce, online-skills, CC BY 3.0.