Architekt jest specjalistą nie tylko od projektowania budynków, planuje też ich otoczenie, wnętrza oraz koordynuje pracę całych zespołów projektowych. Pełni także nadzór nad wykonawcą robót budowlanych.

R1LEVLMKV3E7T1

Architekt, po ukończeniu odpowiednich studiów ma możliwość podjęcia pracy w biurze projektowym, na stanowisku projektanta planowania przestrzennego, w urzędach administracji architektoniczno‑budowlanej, ale także na budowie. Praca, która będzie wykonywał nie zawsze musi wiązać się z projektowaniem architektury i budownictwa. Kwalifikacje umożliwiają mu także wykonywać prace związane z projektowaniem krajobrazu, planowaniem przestrzennym, a także w działaniach powiązanych z zawodem designera i projektanta reklamy.

Zapoznaj się z filmem, w którym Jowita Wojciechowska opowie o zawodzie architekta. Zwróć uwagę, jakie technologie są przydatne w jego pracy. 

R1Z0UJA4KfEro
Film przedstawia młodą kobietę – Jowitę Wojciechowską, która opowiada o pracy architekta, o tym czym się zajmuje, jak przebiega proces wizualizacji budynku. Na filmie prezentowany jest także podgląd na proponowaną przebudowę istniejącego budynku. Całości towarzyszy spokojna muzyka.
Polecenie 1

Odpowiedz na pytanie. Czym jest wizualizacja i w jakim celu architekt ją sporządza?

RCACf5H3oQxGg
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 2

Odpowiedz na pytanie. Jakie czynności poprzedzają wykonanie rysunku projektowego? Wymień przynajmniej cztery.

Rowwcf1QTFTpT
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Kwalifikacje i kompetencje

bg‑gray2

Jakie umiejętności powinien posiadać architekt?

Architekt powinien łączyć kreatywność z wiedzą techniczną i kompetencjami interpersonalnymi. Kluczowe umiejętności to:

Umiejętności techniczne

  • znajomość programów komputerowych

  • umiejętność tworzenia czytelnych planów i szkiców

  • wiedza z zakresu konstrukcji budowlanych

  • zrozumienie przepisów prawa budowlanego – normy, regulacje, pozwolenia

Umiejętności kreatywne

  • projektowanie przestrzeni funkcjonalnych i atrakcyjnych wizualnie

  • myślenie koncepcyjne – tworzenie innowacyjnych rozwiązań 

  • umiejętność pracy z przestrzenią i światłem – planowanie układów wnętrz z uwzględnieniem naturalnego oświetlenia

Umiejętności interpersonalne

  • komunikacja z klientem – rozumienie potrzeb i oczekiwań inwestora

  • praca zespołowa – współpraca z inżynierami, projektantami wnętrz i wykonawcami

  • negocjacje i prezentacja projektów – umiejętność przekonywania do swoich koncepcji

Umiejętności organizacyjne

  • zarządzanie projektem – planowanie harmonogramów, budżetów, etapów realizacji

  • dokładność i skrupulatność – dbałość o szczegóły i zgodność z dokumentacją

  • zarządzanie ryzykiem – przewidywanie problemów technicznych i logistycznych

Umiejętności przyszłości

  • zrównoważone projektowanie – uwzględnianie ekologii i energooszczędności

  • adaptacja do nowych technologii – np. druk 3D, rzeczywistość rozszerzona (AR), inteligentne budynki

bg‑red

Wizjonerzy przyszłości

bg‑gray2

Którzy architekci znacząco wpłynęli na kształt współczesnej architektury?

W architekturze współczesnej pojawiło się wiele nazwisk, mających znaczący wpływ na jej kształt. Swoimi projektami wpisali się na trwałe jako artyści nowatorscy i zaskakujący.

Le Corbusier

R19SRBNX1LKOZ
Le Corbusier, kaplica Notre Dame du Haut, Ronchamp, Francja
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Le Corbusier zasługuje na uwagę jako autor nowej koncepcji proporcji (modulor) oraz zasad nowoczesnej architektury. Słynna katedra w Ronchamp ukazuje masywne, asymetryczne bloki surowego betonu kształtujące dynamiczną, monumentalną bryłę.

Walter Gropius

R1B0Kkt8e9ais1
Ilustracja interaktywna przedstawia budynek Bauhausu w Dessau. Ukazuje obiekt od strony bocznej. Na ścianie, po lewej stronie znajduje się pionowy napis „Bauhaus”, prawą stronę zajmuje rząd również ułożonych w pionie okien. Prosta bryła oparta jest na geometrycznych układach gładkich płaszczyzn tynkowanego muru oraz kontrastujących z nimi przeszkleń. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Budynek został zaprojektowany przez Waltera Gropiusa wraz z innymi wykładowcami jego szkoły. Projekt stawia przede wszystkim na funkcjonalność oraz na wykorzystanie betonu i szkła w taki sposób, by utworzyć powtarzający się moduł architektoniczny.

Ważnym twórcą architektury nowoczesnej jest także Walter Gropius, który stawiał przede wszystkim na funkcjonalność, popularyzując użycie w budownictwie betonu i szkła. (budynek Szkoły Bauhausu).

Ludwik Van Der Rohe

Orędownikiem szkła i żelaza, a także zwolennikiem minimalizmu w architekturze był Ludwik Van Der Rohe, autor tak zwanego Domu Farnswortha, czyli słynnego Pawilonu w Barcelonie.

R1AXDDHV7D78J
Ludwig van der Rohe , Pawilon Barceloński, 1929 r. Barcelona, Hiszpania
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Frank Lloyd Wright

R1Z61wblB9Jt51
Ilustracja interaktywna przedstawia dom nad wodospadem, zaprojektowany przez Franka Lloyda Wrighta w latach 30‑tych XX wieku. Jego niezwykła lokalizacja i wciąż nowoczesny styl architektoniczny spowodowały, że budynek ten stał się najbardziej rozpoznawalnym prywatnym domem na świecie. Wielkie głazy leżące w strumieniu w miejscu budowy pozostawiono nietknięte. Jeden z nich delikatnie wystaje z podłogi w salonie. Całość budynku jest bardzo przeszklona w celu zapewnienia ciągłego kontaktu z naturą. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Odejście od schematów stylistycznych na rzecz kształtowania budowli w odniesieniu do przyrody i w ścisłym powiązaniu estetycznym z otoczeniem naturalnym, plastyczne kształtowanie formy, naśladującej niekiedy żywe organizmy, minimalne wykorzystanie materiału.

Frank Lloyd Wright to jeden z najwybitniejszych amerykańskich architektów XX wieku, twórca koncepcji architektury organicznej – harmonii między budynkiem a otoczeniem.

Renzo Piano

R1TE2DEENTMF2
Renzo Piano, Wieżowiec The Shard, 2012 r., Londyn, Wielka Brytania, fot. Colin
Źródło: wikimedia.org, licencja: CC BY 4.0.

Renzo Piano to wybitny włoski architekt, znany z projektów łączących nowoczesną technologię z lekkością formy, minimalizmem, z naciskiem na światło i przestrzeń. Zaprojektowany przez niego The Shard w Londynie, jest  najwyższym wieżowcem w Wielkiej Brytanii.

Frank Gehry

R1K9uTcbbQyYg
Ilustracja interaktywna przedstawia widok na budynek położony nad rzeką widoczną przed nim, na tle ciemniejącego nieba oraz innych budynków. Budynek wyglądem przypomina łódź. Ściana z wejściem do budynku po prawej stronie jest przeszkolona, a samo wejście podświetlone jest na zewnątrz w kolorze żółtym. Przed nim widać gruby, kremowy filar. Podtrzymuje on konstrukcję wysuniętego dachu, którego fragmenty przypominają srebrne kadłuby łodzi. Ściany również pozbawione są kątów prostych, a ich kształt także przywodzi na myśl długie łodzie. Przed budynkiem widoczny jest brukowany plac, na którym po lewej stronie umieszczono rzeźbę – dużego pająka na cienkich, wysokich nogach. Dodatkowo, na ilustracji umieszczono interaktywny punkt: 1. Muzeum Guggenheima Budynek wpisuje się w krajobraz – położony nad rzeką, niektórym kojarzy się z żaglowcem, gigantyczną rzeźbą współczesną o połyskującej powierzchni tytanu albo z ogromną rybą. Nie ma wątpliwości, że muzeum odegrało ogromną rolę kulturową w niewielkim baskijskim miasteczku, zapomnianym wcześniej z powodów terrorystycznych ataków.
Frank Gehry (architekt), Muzeum Guggenheima, 1997 r., Bilbao, Hiszpania, PA (fot.), wikimedia.org, CC BY 4.0
Źródło: Frank Gehry, Muzeum Guggenheima, Fotografia, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bilbao_-_Guggenheim_aurore.jpg [dostęp 20.01.2022], licencja: CC BY 4.0.

Wielkim przełomem w architekturze był kierunek zwany dekonstruktywizmem, którego przedstawicielem jest Frank Gehry, autor Muzeum Guggenheima w Bilbao.

R1LOL6RXB5A37
Frank Gehry, Muzeum Guggenheima, 1997 r., fot. PA, Bilbao, Hiszpania
Źródło: wikimedia.org, licencja: CC BY 4.0.

Frank Gehry powiedział kiedyś, że architektura powinna przemawiać o czasie i miejscu, lecz dążyć do ponadczasowości

bg‑red

Twórcy nowoczesności

bg‑gray2

Słynni polscy architekci

Marek Budzyński – architekt, urbanista, profesor nauk technicznych, nauczyciel akademicki Politechniki Warszawskiej.
Laureat Honorowej Nagrody SARP (1993). Jego styl określa się jako monumentalny, pompatyczny klasycyzm z elementami ekologicznymi i bogatą symboliką. 

Budzyński jest współtwórcą osiedla Ursynów Północny,  Ważną częścią działalności Budzyńskiego są gmachy użyteczności publicznej. Do najważniejszych należą: Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Kampus Uniwersytetu w Białymstoku, Europejskie Centrum Muzyki i Sztuki w Białymstoku – Opera i Filharmonia Podlaska (dach został pokryty trawą i jest dostępny dla publiczności, budynek opery został połączony pasażem z pobliskimi cmentarzami: żydowskim i prawosławnym), Sąd Najwyższy w Warszawie (zaprojektowany razem z Badowskim, fasada jest pokryta szkłem, przed nią są umieszczone wysokie platynowane kolumny z kapitelamiKapitelkapitelami w kształcie wagi, na zwieńczeniu stoją donice z zielenią, na kolumnach są wypisane maksymy z prawa rzymskiego, z tyłu budynku stoją trzy kariatydyKariatydakariatydy symbolizujące wiarę, nadzieję i miłość). Do najciekawszych, niezrealizowanych projektów należą: świątynia Opatrzności Bożej w Warszawie i polska ambasada w Berlinie.

R1cQsabgrPlAO1
Marek Budzyński, Sąd Najwyższy, Warszawa, Polska, online-skills, CC BY 3.0.
R1LIANR0TIcox
Ćwiczenie 1
Kto zaprojektował gmach Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego? Możliwe odpowiedzi: 1. Dariusz Herman, Piotr Śmierzewski, 2. Marta i Lech Rowińscy, 3. Marek Budzyński, Zbigniew Badowski

Stefan Kuryłowicz – jeden z najwybitniejszych polskich architektów.  Projektował budynki handlowe, biurowe, przemysłowe, mieszkalne i osiedla. Należał do Międzynarodowej Unii Architektów. W 2010 r. został wybrany na jednego z architektów mających zająć się rewitalizacją budynków ONZ w Nowym Jorku. 

Kuryłowicz zaprojektował m.in. Centrum Biurowe Focus Filtrowa, budynek biurowy Królewska, siedzibę PLL LOT, centrum biurowe Fort Mokotów, biurowiec Wola Center (składa się z 4 niezależnych części o różnej ilości pięter, inspiracją dla budynku była struktura kryształu, kolor i barwa budynku zmienia się w zależności od pory dnia i nasłonecznienia), Vitkac w Warszawie, Hotel Hilton i kamieniczkę w Gdańsku, Stadion Miejski w Białymstoku, Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu. Od 2013 r. przed biurowcem Wola Center w Warszawie jest skwer im. Profesora Kuryłowicza i jego pomnik.

Przykład 1

Zauważ, jak wielką różnorodność obiektów reprezentuje twórczość Kuryłowicza. Wszystkie budynki charakteryzują się zwartą bryłą, lecz każda wyróżnia się inną elewacją, posiadającą modułowe, rytmiczne podziały.

R1YrIIWjbiqcN
Ćwiczenie 2
Którego z budynków nie zaprojektował Stefan Kuryłowicz? Możliwe odpowiedzi: 1. Stadion Miejski w Białymstoku, 2. Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu, 3. Europejskie Centrum Muzyki i Sztuki w Białymstoku

Daniel Libeskind to polsko‑amerykański architekt, jedna z najważniejszych postaci światowej architektury. Urodził się w 1946 r. w Łodzi, w kolejnych latach jego rodzina wyjechała do Stanów Zjednoczonych. W swoich projektach często przywołuje pamięć kulturową. W 1989 r. wygrał konkurs na projekt Muzeum Żydowskiego w Berlinie. Libeskind stworzył nowatorską koncepcję, w której odwołał się do pamięci o Holocauście. Architekt zaprojektował także liczne gmachy muzealne, m.in. Felix Nussbaum Haus w Osnabrück, Imperial War Museum North w Manchesterze, Denver Art Museum, Współczesne Muzeum Żydowskie w San Francisco, Duńskie Muzeum Żydowskie, Royal Ontario Museum. Libeskind jest także autorem koncepcji zagospodarowania przestrzeni po zamachach na World Trade Center w Nowym Jorku. Architekt zaproponował strzelistą iglicę o wysokości 1,776 stóp, oprócz tego powstał pomnik, podziemne muzeum, węzeł przesiadkowy i cztery biurowce. W Polsce Libeskind zaprojektował apartamentowiec Złota 44 w Warszawie, był także ambasadorem Łodzi, która starała się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury.

Daniel Libeskind łączy w swojej twórczości idee różnych współczesnych nurtów architektury (modernizmu, postmodernizmu, neomodernizmu i dekonstruktywizmu).

Wybrane projekty Daniela Libeskinda:

Ćwiczenie 3

Poniżej znajdują się ilustracje budowli zaprojektowanych przez jednych z najwybitniejszych przedstawicieli modernizmu w architekturze. Dopasuj budynki do architektów.

RNf6eaXDjbEfA1
Źródło: online skills, cc0.

Pytania:
1 - ................
2 - ................
3 - ................
4 - ................

Odpowiedzi:
A - Walter Gropius
B - Le Corbusier
C - Frank Lloyd Wright
D - Ludwig Mies van der Rohe

Inna wersja zadania

Wymień cechy charakterystyczne dla architekturu Hight‑Tech.

m8a911020c93629bb_0000000000021
1
Ćwiczenie 4
R1PgaJHQuyXL4
Możliwe odpowiedzi: 1. Budynek znajduje się w Londynie, 2. W budynku mieści się Muzeum Guggenheima, 3. Autorem budynku jest Ludwig Mies van der Rohe, 4. Budynek jest wieżowcem. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RBGtnvauSTfHi
Które zdania dotyczące poniższej budowli są prawdziwe?
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Urbaniści

bg‑gray2

Co łączy zawód architekta z urbanistą?

RwbSt04FZ8KSL
Park naukowy w Hongkongu
Źródło: Wpcpey, CC BY-SA 4.0, https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org.
1
Ćwiczenie 5
R18D7Dsh2ne03
Możliwe odpowiedzi: 1. Tak, 2. Nie. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Jeśli poprawnie odpowiedziałeś/ odpowiedziałaś na to pytanie - już wiesz, że zaprojektowane budynki i budowle muszą znaleźć się w określonej przestrzeni, na przykład  miasta czy naturalnego środowiska. Ich rozplanowaniem zajmują się urbaniści, którzy muszą posiadać szeroką wiedzę nie tylko na temat architektury, ale także infrastruktury, historii oraz warunków środowiska naturalnego.

2
Ćwiczenie 6

Na forum klasy opowiedz o osiedlu swoich marzeń. Nadaj mu nazwę i postaraj się, by odzwierciedlała ona jego charakter. Opowiedz o planie swoich działań i określ, na co przede wszystkim zwróciłeś/zwróciłaś uwagę. Opowiedz również o elementach małej architektury, jakie mogą znaleźć się w tym osiedlu.

2
Ćwiczenie 6

Na arkuszu A3 sporządź szkic niewielkiego osiedla. Nadaj także mu nazwę, postaraj się, by odzwierciedlała ona jego charakter. Poniżej wpisz plan swoich działań i określ, na co przede wszystkim zwróciłeś/zwróciłaś uwagę. Ćwiczenie można wykonać w parach lub w większych grupach, również w dowolnym programie graficznym.

RF9KW3RDFt4dz
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Podsumowanie

bg‑gray2

W odniesieniu do zaprezentowanych treści można wskazać cechy zawodu architekta jako niełatwego i wymagającego nie tylko zaangażowania. ale znajomości innych dziedzin gospodarki i życia. Architekt to nie tylko człowiek, który projektuje domy, ale przede wszystkim artysta, który swoimi projektami zachwyca, zyskuje odbiorców i dba o funkcjonalność i użyteczność budynków. Jednocześnie stale musi poszukiwać, zaskakiwać nowatorstwem i oryginalnością, aby wpisać się w poczet artystów kreatywnych,
którzy są rozpoznawalni po dziełach, które tworzą.