R6wKcvUqz7Coa1
Ilustracja przedstawia widok z lotu ptaka na wzgórze wawelskie - Zamek Królewski oraz Kościół świętego Stanisława i świętego Wacława w Krakowie. Jeden z największych kościołów Dolnego Śląska. Wieża o wysokości 103 metrów jest obecnie najwyższą na terenie całego Śląska i piątą co do wielkości w Polsce. Jest jedyną katedrą w Polsce bez stalli kapituły katedralnej. Kościół jest późnogotycką, orientowaną, trzynawową bazyliką. Nad fasadą zachodnią dominuje, widoczna z daleka, wieża. Ma ona 5 kondygnacji. Tytuł lekcji: Złoty Wiek w muzyce polskiego renesansu.

Złoty wiek muzyki polskiej – rozkwit polskiej muzyki renesansowej

Źródło: online-skills, Katedra na Wawelu w Krakowie, domena publiczna.
bg‑yellow

Klucz do rozwoju

Aby dobrze zrozumieć ten temat, zwróć uwagę przede wszystkim na przemiany stylu polskiej muzyki XVI wieku – od polifonii imitacyjnej inspirowanej szkołą franko‑flamandzką do prostszych opracowań pieśni religijnych oraz pierwszych elementów stylu wczesnobarokowego. Staraj się dostrzegać związek muzyki z tekstem, rolę języka polskiego oraz znaczenie kontaktów polskich kompozytorów z najważniejszymi ośrodkami muzycznymi Europy.

bg‑yellow

Ważne daty

  • ok. 1440–1505 – życie Władysława z Gielniowa, autora staropolskich pieśni religijnych i Żołtarza Jezusowego

  • ok. 1444–1527 – życie Heinricha Fincka, kompozytora działającego na dworze Jagiellonów

  • 1450–1600 – umowne, przybliżone cezury epoki renesansu w muzyce europejskiej

  • 1464–po 1546 – życie Jerzego Libana z Legnicy, humanisty, teoretyka muzyki i kompozytora

  • 1500 – pierwsza wzmianka źródłowa o Heinrichu Fincku jako śpiewaku na dworze królewskim

  • 1507–1548 – panowanie Zygmunta I Starego; rozkwit kultury renesansowej w Polsce

  • ok. 1507–1576 – życie Walentego Greffa‑Bakfarka, wybitnego lutnisty działającego na dworze królewskim

  • 1517–1518 – wydanie pierwszych traktatów muzycznych Sebastiana z Felsztyna

  • 1518 – zaślubiny i koronacja królowej Bony na Wawelu; rozwój kontaktów kulturalnych Polski z Włochami

  • ok. 1524–ok. 1560 – życie Wacława z Szamotuł, najwybitniejszego kompozytora polskiego renesansu

  • 1530 – koronacja Zygmunta II Augusta za życia Zygmunta I Starego

  • 1539 – wydanie traktatów muzycznych Jerzego Libana, w tym De accentuum ecclesiasticorum exquisita ratione

  • 1540 – fundacja Kolegium Rorantystów przez Zygmunta I Starego

  • 1543 – rozpoczęcie działalności Kapeli Rorantystów

  • ok. 1538–1548 – powstanie Tabulatury Jana z Lublina, jednego z najważniejszych zabytków europejskiej muzyki organowej

  • 1547 – wydanie kancjonału Jana Seklucjana

  • 1548–1572 – panowanie Zygmunta II Augusta; szczyt rozwoju kultury polskiego renesansu

  • 1554 – wydanie motetu In te Domine speravi Wacława z Szamotuł w Norymberdze

  • ok. 1553–1592 – powstanie Krakowskiej Tabulatury Lutniowej (Tabulatury Strzeszkowskiego)

  • ok. 1535–ok. 1600 – życie Cypriana Bazylika, poety, drukarza i kompozytora

  • ok. 1535–ok. 1609 – życie Mikołaja Gomółki

  • 1565 – wydanie tabulatury lutniowej Walentego Greffa‑Bakfarka Harmoniarum musicarum in usum testudinis factarum

  • 1575–1586 – panowanie Stefana Batorego i Anny Jagiellonki

  • 1578 – powstanie Officium Dies est laetitiae Tomasza Szadka

  • 1579 – wydanie Psałterza Dawidowego Jana Kochanowskiego

  • 1580 – wydanie Melodii na Psałterz polski Mikołaja Gomółki

  • 1580 – powstanie Officium In melodiam motetae Pisneme Tomasza Szadka

  • 1586 – powstanie Kancjonału staniąteckiego z pieśnią Chrystus Pan zmartwychwstał

  • 1587–1632 – panowanie Zygmunta III Wazy

  • ok. 1589 – śmierć Marcina Leopolity

  • 1596 – przeniesienie dworu królewskiego z Krakowa do Warszawy

  • ok. 1545–ok. 1605 – życie Jakuba Polaka (Jacques le Polonais), lutnisty i kompozytora działającego na dworze króla Francji

  • ok. 1550–ok. 1612 – życie Tomasza Szadka, kompozytora tworzącego dla Kapeli Rorantystów

  • ok. 1550–ok. 1616 – życie Mikołaja Zieleńskiego

  • 1555–1628 – życie Diomedesa Cato, lutnisty i kompozytora działającego w Rzeczypospolitej

  • 1611 – wydanie w Wenecji zbiorów Offertoria totius anni i Communiones totius anni Mikołaja Zieleńskiego

bg‑yellow

Cele

Nauczysz się

  • rozpoznawać cechy polskiej muzyki renesansowej oraz wskazywać jej związki z głównymi nurtami europejskiego odrodzenia;

  • analizować utwory polskich kompozytorów pod kątem faktury, technik kompozytorskich i relacji muzyki do tekstu;

  • charakteryzować twórczość najważniejszych kompozytorów polskiego renesansu oraz wskazywać ich znaczenie dla rozwoju kultury muzycznej.

Intro
W samym sednie