Muzyka symfoniczna — geneza i rozwój gatunku
Klucz do rozwoju
Symfonia nie powstała jako gotowy gatunek muzyczny, lecz wykształciła się stopniowo z włoskiej sinfonii i klasycznych form instrumentalnych XVIII wieku. Aby dobrze zrozumieć ten rozdział, zwróć uwagę na związek między rozwojem orkiestry, przemianami stylu muzycznego oraz kształtowaniem budowy poszczególnych części symfonii. Poszukaj odpowiedzi na pytanie, dlaczego właśnie taki model cyklu symfonicznego stał się wzorem dla kompozytorów kolejnych epok.
Ważne daty
ok. 1700–1750 – rozwój stylu galant w muzyce europejskiej
1710–1784 – lata życia Giovanniego Battisty Sammartiniego, jednego z prekursorów klasycznej symfonii
1714–1788 – lata życia Carla Philippa Emanuela Bacha
1732–1809 – lata życia Josepha Haydna
1756–1791 – lata życia Wolfganga Amadeusza Mozarta
II poł. XVIII w. – w szkole mannheimskiej oraz w twórczości klasyków wiedeńskich ukształtował się klasyczny model symfonii
1764 – powstanie I Symfonii Es‑dur KV 16 Wolfganga Amadeusza Mozarta
1770–1827 – lata życia Ludwiga van Beethovena
ok. 1770–1780 – okres Sturm und Drang w muzyce, pogłębienie ekspresji na gruncie symfonii
1805 – pierwsze publiczne wykonanie III Symfonii Es‑dur „Eroica” Ludwiga van Beethovena
1808 – prawykonanie V Symfonii c‑moll Ludwiga van Beethovena
1824 – prawykonanie IX Symfonii d‑moll Ludwiga van Beethovena
1830 – prawykonanie Symfonii fantastycznej Hectora Berlioza – przełomowego dzieła symfoniki programowej
1976 – powstanie III Symfonii „Symfonii pieśni żałosnych” Henryka Mikołaja Góreckiego – jednego z najwybitniejszych przykładów współczesnej symfonii polskiej
Cele
Charakteryzować genezę i etapy rozwoju symfonii od sinfonii do klasycznej symfonii.
Rozpoznawać budowę klasycznego cyklu symfonicznego oraz formy muzyczne występujące w jego poszczególnych częściach.
Wyjaśniać znaczenie stylu galant, szkoły mannheimskiej oraz klasyków wiedeńskich w rozwoju muzyki symfonicznej.