R18envLbzzIK81
Ilustracja przedstawia maskę teatralną, skrzypce, dwie książki z czerwonymi okładkami oraz świecznik z pięcioma zapalonymi świeczkami. Tytuł lekcji: Rola teatrów jako ośrodków kultury muzycznej.

Klasycyzm w ruchu: od sceny operowej po finałowe rondo i scherzo

Źródło: online-skills, licencja: CC0.
bg‑yellow

Klucz do rozwoju

Aby dobrze zrozumieć ten temat, zwróć uwagę na to, że muzyka klasycyzmu opiera się na idei równowagi między formą a ekspresją. Spróbuj dostrzec, w jaki sposób różne gatunki muzyczne pełnią odmienne funkcje w kulturze XVIII wieku. Zastanów się, dlaczego Christoph Willibald Gluck uznał, że muzyka w operze powinna być podporządkowana akcji dramatycznej, a nie jedynie wirtuozerii śpiewaków. Przyjrzyj się także formom instrumentalnym i ich miejscu w cyklu sonatowym. Zwróć uwagę, że rondo najczęściej pojawia się jako finał utworu, ponieważ jego powracający temat porządkuje przebieg muzyczny i daje poczucie zamknięcia całości. Spróbuj również zrozumieć, dlaczego Beethoven zastąpił menueta scherzem i jak zmieniło to charakter trzeciej części symfonii czy sonaty. Ważne jest także uchwycenie roli koncertu solowego jako dialogu między orkiestrą a solistą. Zastanów się, dlaczego moment kadencji stał się miejscem szczególnego wyeksponowania indywidualności wykonawcy. Jeśli uchwycisz funkcję tych elementów w całej konstrukcji utworu, łatwiej dostrzeżesz logikę klasycznej dramaturgii muzycznej.

bg‑yellow

Ważne daty

  • 1714–1787 — lata życia Christopha Willibalda Glucka

  • 1732–1809 — lata życia Josepha Haydna

  • 1756–1791 — lata życia Wolfganga Amadeusza Mozarta

  • 1770–1827 — lata życia Ludwiga van Beethovena

  • 1762 — premiera opery „Orfeusz i Eurydyka” Christopha Willibalda Glucka, początek reformy operowej

  • 1786 — premiera opery „Wesele Figara” Wolfganga Amadeusza Mozarta

  • 1787 — powstanie motetu „Ave verum corpus” Wolfganga Amadeusza Mozarta

  • 1795 — II Symfonia D‑dur Josepha Haydna z charakterystyczną klasyczną formą symfoniczną

  • 1802 — II Symfonia D‑dur Ludwiga van Beethovena z zastosowaniem scherza zamiast menueta

  • 1801–1802 — powstanie Sonaty fortepianowej D‑dur op. 28 Lu

bg‑yellow

Cele

Nauczysz się
  • przedstawiać najważniejsze formy sceniczne łączące teatr oraz muzykę.

  • rozpoznawać najważniejsze formy muzyczne epoki klasycyzmu i określać ich funkcję w cyklu sonatowym.

  • analizować budowę koncertu klasycznego oraz rolę kadencji wirtuozowskiej w dialogu solisty z orkiestrą.

  • wyjaśniać znaczenie reformy operowej Glucka oraz przemian gatunków scenicznych i instrumentalnych w XVIII wieku.