Krzysztof Penderecki i „Pokolenie 1951” – nowa awangarda polskiej muzyki
Klucz do rozwoju
Pokolenie 1951 w polskiej muzyce stanowiło grupę młodych kompozytorów, którzy w latach 50 i 60 XX wieku poszukiwali nowych środków wyrazu i odrzucali tradycyjne ograniczenia artystyczne. Centralną postacią tego nurtu był Krzysztof Penderecki, którego eksperymenty brzmieniowe stały się symbolem nowej awangardy. W podobnym duchu tworzyli także: Wojciech Kilar, Henryk Mikołaj Górecki, Tadeusz Baird czy Zygmunt Krauze, odkrywając nowe struktury dźwiękowe i eksplorując niekonwencjonalne formy muzyczne. Aby zrozumieć ten rozdział musisz poszukać, co było wspólnym mianownikiem całego pokolenia - fascynacja innowacją, ekspresją i odważne poszukiwanie własnej drogi twórczej? Jak było to możliwe w warunkach, w których trudno było się uwolnić od wcześniejszych narzuconych ideologicznie wzorców.
Ważne daty
1933 – rok urodzenia Krzysztofa Pendereckiego
1959 – debiut Krzysztofa Pendereckiego na Festiwalu Warszawska Jesień
1961 – Ofiarom Hiroszimy - Tren
1969 – premiera opery Diabły z Loudun
1972‑1987 – rektor Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie (od 1979 Akademii Muzycznej w Krakowie)
1984 – prawykonanie Polskiego Requiem (bez części Sanctus skomponowanej w 1993)
1988 – nagroda Grammy w kategorii Best Classical Contemporary Composition (Najlepsza kompozycja współczesna muzyki klasycznej) za płytę z II Koncertem wiolonczelowym w wykonaniu Mścisława Rostropowicza pod dyrekcją Krzysztofa Pendereckiego
1993 – prawykonanie całości Polskiego Requiem
1997 – prawykonanie utworu Siedem bram Jerozolimy
1999 – nagroda Grammy w kategorii Best Classical Contemporary Composition (Najlepsza kompozycja współczesna muzyki klasycznej) oraz dla najlepszego dyrygenta za płytę z II Koncertem skrzypcowym w wykonaniu Anne Sophie‑Mutter i London Symphony Orchestra
2000 – nagroda dla Najwybitniejszego Żyjącego Kompozytora Roku podczas Międzynarodowych Targów Muzycznych Midem (tzw. muzyczny Oscar)
2001 – nagroda Grammy w kategorii Best Choral Composition (Najlepsza kompozycja na chór) za płytę z nagraniem Credo
2017 – nagroda Grammy w kategorii Best Choral Performance (Najlepsze wykonanie chóralne) za płytę Penderecki Conducts Penderecki Vol. 1 w wykonaniu Chóru i Orkiestry Filharmonii Narodowej oraz solistów: Agnieszki Rehlis, Johanny Rusanen i Nikolaya Didenko pod dyrekcją kompozytora.
Cele
charakteryzować kim jest Krzysztof Penderecki i poznasz najważniejsze fakty z jego biografii;
wymieniać i rozpoznawać przykłady jego twórczości;
identyfikować przemiany stylistyczne w twórczości Krzysztofa Pendereckiego;
definiować pojęcie sonoryzmu oraz wykazywać najważniejsze cechy tej muzyki;
rozwijać uwrażliwienie na piękno muzyki współczesnej;