Renesans w muzyce oraz znaczenie reformacji dla rozwoju chorału protestanckiego
Klucz do rozwoju
Renesans i reformacja przyniosły nie tylko zmiany religijne, lecz także nowe spojrzenie na rolę muzyki w liturgii i życiu społecznym. Aby dobrze zrozumieć ten rozdział, zwróć uwagę na zależności między przemianami historycznymi a rozwojem chorału luterańskiego oraz na to, które elementy tradycji średniowiecznej zostały zachowane, a które uległy przekształceniu. Spróbuj dostrzec, dlaczego muzyka reformacji stała się fundamentem późniejszej twórczości kompozytorów epoki baroku.
Ważne daty
ok. 540‑604 – pontyfikat papieża Grzegorza I, z którym tradycja wiąże powstanie chorału gregoriańskiego
VIII‑IX w. – ukształtowanie się chorału gregoriańskiego w liturgii Kościoła zachodniego
ok. 1430 – umowny początek renesansu w muzyce
1435‑1511 – lata życia Johannesa Tinctorisa
1452‑1519 – lata życia Leonarda da Vinci
1483‑1546 – lata życia Marcina Lutra
1517 – ogłoszenie 95 tez przez Marcina Lutra – symboliczny początek reformacji
1523‑1524 – wydanie Achtliederbuch – pierwszego drukowanego zbioru pieśni luterańskich
1524 – wydanie Geystliches Gesangk Buchleyn Johanna Waltera – pierwszego obszernego śpiewnika luterańskiego
1496‑1570 – lata życia Johanna Waltera
1488‑1561 – lata życia Sebalda Heydena
1540 – wydanie traktatu De arte canendi Sebalda Heydena
ok. 1480‑1561 – lata życia Nikolausa Hermana
1532‑1592 – lata życia Nikolausa Selneckera
1571‑1621 – lata życia Michaela Praetoriusa
1567‑1640 – lata życia Johanna Crügera
1607 – premiera opery L’Orfeo Claudia Monteverdiego – jedno z najważniejszych dzieł wczesnego baroku i symboliczny początek nowej epoki w muzyce
1685‑1750 – lata życia Johanna Sebastiana Bacha
Cele
charakteryzować najważniejsze cechy muzyki renesansu oraz wyjaśnić ich znaczenie dla rozwoju historii muzyki;
rozpoznać związki między reformacją, rozwojem chorału protestanckiego oraz twórczością kompozytorów XVI i XVII wieku;
wyjaśnić genezę chorału luterańskiego oraz wskazać jego najważniejsze cechy i funkcje liturgiczne.