Temat: Inne zmysły też są ważne

Adresat

Uczniowie klasy IV szkoły podstawowej

Podstawa programowa

Klasa IV

I. Sposoby poznawania przyrody. Uczeń:

3) podaje przykłady wykorzystania zmysłów do prowadzenia obserwacji przyrodniczych;

IV. Ja i moje ciało. Uczeń:

2) wskazuje na planszy, modelu i własnym ciele układy budujące organizm człowieka oraz narządy zmysłów.

Ogólny cel kształcenia

Uczniowie opisują rolę zmysłu smaku, węchu i dotyku w odbieraniu wrażeń ze środowiska zewnętrznego.

Kompetencje kluczowe

• porozumiewanie się w językach obcych;

• kompetencje informatyczne;

• umiejętność uczenia się.

Kryteria sukcesu
Uczeń nauczy się:

• omawiać funkcje i znaczenie zmysłów smaku, węchu i dotyku;;

• wyjaśniać, jak funkcjonują zmysły węchu, smaku i dotyku.

Metody/techniki kształcenia

• podające

  • pogadanka.

• aktywizujące

  • dyskusja.

• programowane

  • z użyciem komputera;

  • z użyciem e‑podręcznika.

• praktyczne

  • ćwiczeń przedmiotowych.

Formy pracy

• praca indywidualna;

• praca w parach;

• praca w grupach;

• praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne

• e‑podręcznik;

• zeszyt i kredki lub pisaki;

• tablica interaktywna, tablety/komputery;

• substancje i przedmioty potrzebne do przeprowadzenia „Doświadczenia 1”: trzy kubki, termos z gorącą wodą, termos z zimną wodą, woda o temperaturze pokojowej, trzy łyżeczki kawy;

• przedmioty potrzebne do przeprowadzenia „Obserwacji 1”: dwa dobrze zatemperowane ołówki, gumka recepturka, opaska na oczy.

Przebieg lekcji

Przed lekcją

• Uczniowie zapoznają się z treścią abstraktu. Przygotowują się do pracy na lekcji w taki sposób, żeby móc przeczytany materiał streścić własnymi słowami i samodzielnie rozwiązać zadania.

Faza wstępna

• Prowadzący lekcję określa cel zajęć i wspólnie z uczniami ustala kryteria sukcesu.

• Nauczyciel, nawiązując do poprzednich lekcji, prosi podopiecznych, żeby wymienili poznane zmysły i narządy, które za nie odpowiadają Zapisuje je na tablicy, a następnie poleca uczniom nazwanie sygnałów rejestrowanych przez ucho.

Faza realizacyjna

• Uczniowie wymieniają inne zmysły posiadane przez człowieka. Prowadzący lekcję zapisuje je na tablicy, obok wcześniej zanotowanych zmysłów.

• Nauczyciel przeprowadza „Doświadczenie 1”, mające na celu zbadanie wpływu temperatury na odczuwanie zapachów. Uczniowie prezentują swoje spostrzeżenia. Po ich zweryfikowaniu przez nauczyciela, zapisują je w zeszytach.

• Uczniowie w parach przeprowadzają „Obserwację 1” i odnotowują swoje wnioski. Prowadzący lekcję monitoruje pracę uczniów, koryguje ewentualne błędy.

• Uczniowie czytają fragment poświęcony zmysłowi smaku, a następnie w parach planują obserwację, która pozwoliłaby udowodnić twierdzenie, że zmysł smaku jest połączony ze zmysłem węchu. Ochotnicy przedstawiają swoje pomysły.

• Nauczyciel wyświetla ilustrację interaktywną. Wskazuje poszczególne narządy zmysłów, a wybrani uczniowie nazywają odpowiadające im zmysły oraz określają odbierane przez ich narządy sygnały. Nauczyciel prezentuje informacje zamieszczone na ilustracji interaktywnej (pojawiające się po kliknięciu w kolejne numery ilustracji). Uczniowie oceniają poprawność swoich odpowiedzi.

Faza podsumowująca

• Nauczyciel prosi, aby uczniowie samodzielnie wykonali wskazane ćwiczenie interaktywne.

Praca domowa

• Uczniowie odpowiadają pisemnie na pytanie: „Jakie znaczenie dla bezpieczeństwa człowieka mają zmysły smaku, węchu i dotyku?.

W tej lekcji zostaną użyte m.in. następujące pojęcia oraz nagrania

Pojęcia

Teksty i nagrania

Other senses are important as well

The human organ for the sense of smell is a nose. There are receptors in the nasal cavity that detect airborne substances. Information about their presence is transmitted to the brain. An average human can differentiate between a few thousand different smells. We’re not always aware how many different smells we’re detecting and of their importance.

Sometimes we’re able to detect smells better or worse. What does it depend on? The volume of the substance dispersed in the air is of great importance – for instance: the more flowers, the stronger the smell. What are other factors that affect smell intensity?

For the odour of the substance to be detectable, it must evaporate and its particles must be released into the air. We’re able to detect smells better, if temperature is higher, e.g. the smell of tea, coffee or cake is more easily detectable when they are warm. That’s because how water is evaporating heavily. The rising steam also carries coffee particles with it. In addition, the higher the temperature, the faster they are dispersed into the air.

The sense of taste, similarly to the sense of smell, allows to detect various substances. The difference is that smell allows to identiy airborne substances, whereas taste allows to identify substances in liquids and food. The taste of a dish depends on proportions in which individuals tastes (saltiness, sweetness, sourness and bitterness) are present. The senses of smell and taste are linked. Do you remember that various dishes taste differently with your nose blocked? That’s why warm meals often taste better, as we’re able to better detect their smell.

Humans can distinguish between five tastes: sweetness, saltiness, sourness, bitterness and umami. Sweet and umami (also called meaty) tastes are the most easily detectable and encourage you to eat the dish, whereas sour and bitter tastes serve primarily as a warning.

Touch allows us to feel heat, cold, pressure and firmness of touched objects as well as burning, itching and pain. The organ for the sense of touch is skin. It has receptors that respond to changes in temperature and other tactile sensations, including the unpleasant ones. Thanks to the ability to feel pain, your body knows that it’s being harmed and must act to prevent it as fast as possible. Pain teaches us to avoid dangerous situations and not to touch certain objects.

Is all skin equally sensitive to touch?

• Sensory organs receive stimuli from the surrounding environment through receptors.

• Information received from the surrounding environment are transmitted to the brain.

• The senses of smell, taste and touch are equally important as the senses of sight and hearing.