Temat: Alkohole – wpływ na organizm człowieka

Adresat

Uczeń szkoły podstawowej (klasy 7. i 8.)

Podstawa programowa:

Szkoła podstawowa. Chemia.

IX. Pochodne węglowodorów. Uczeń:

2) bada wybrane właściwości fizyczne i chemiczne etanolu; opisuje właściwości i zastosowania metanolu i etanolu; zapisuje równania reakcji spalania metanolu i etanolu; opisuje negatywne skutki działania metanolu i etanolu na organizm ludzki.

Ogólny cel kształcenia

Uczeń omawia wpływ alkoholi monohydroksylowych na organizm człowieka.

Kompetencje kluczowe

• porozumiewanie się w języku ojczystym;

• porozumiewanie się w językach obcych;

• kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo‑techniczne;

• kompetencje informatyczne;

• umiejętność uczenia się.

Kryteria sukcesu
Uczeń nauczy się:

• wymieniać i omawiać zastosowania metanolu i etanolu;

• wymieniać i omawiać skutki negatywnego oddziaływania metanolu i etanolu na organizm człowieka.

Metody/techniki kształcenia

• podające

  • pogadanka.

• aktywizujące

  • dyskusja;

  • mapa myśli.

• eksponujące

  • film.

• programowane

  • z użyciem komputera;

  • z użyciem e‑podręcznika.

• praktyczne

  • ćwiczeń przedmiotowych.

Formy pracy

• praca indywidualna;

• praca w parach;

• praca w grupach;

• praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne

• e‑podręcznik;

• zeszyt i kredki lub pisaki;

• tablica interaktywna, tablety/komputery;

• arkusze szarego papieru;

• kolorowe pisaki.

Przebieg lekcji

Faza wstępna

1. Nauczyciel rozdaje uczniom metodniki lub kartki w trzech kolorach: zielonym, żółtym i czerwonym do zastosowania w pracy techniką świateł drogowych. Przedstawia cele lekcji sformułowane w języku ucznia na prezentacji multimedialnej oraz omawia kryteria sukcesu (może przesłać uczniom cele lekcji i kryteria sukcesu pocztą elektroniczną lub zamieścić je np. na Facebooku, dzięki czemu uczniowie będą mogli prowadzić ich portfolio).

2. Prowadzący wspólnie z uczniami ustala – na podstawie wcześniej zaprezentowanych celów lekcji – co będzie jej tematem, po czym zapisuje go na tablicy interaktywnej/tablicy kredowej. Uczniowie przepisują temat do zeszytu.

Faza realizacyjna

1. Nauczyciel wprowadza podopiecznych w temat lekcji, zadając im pytanie: „Jakie produkty mogą zawierać alkohol etylowy?”. Uczniowie zapisują swoje odpowiedzi w formularzu zamieszczonym w abstrakcie. Ochotnicy odczytują swoje odpowiedzi, nauczyciel koryguje błędy.

2. Nauczyciel dzieli klasę na grupy, rozdaje arkusze szarego papieru i kolorowe pisaki. Uczniowie, korzystając z internetu, podręcznika książkowego i elektronicznego, tworzą mapy myśli na temat zastosowania alkoholi. Po zakończeniu działań liderzy grup prezentują efekty pracy.

3. Nauczyciel zapowiada film pt. „Wykrywanie obecności etanolu”. Poleca uczniom, żeby w formularzu zamieszczonym w abstrakcie zapisali pytanie badawcze i hipotezę. Następnie wyświetla film, a uczniowie odnotowują swoje obserwacje i wnioski. Wybrani uczniowie odczytują je. Nauczyciel zachęca młodzież do dyskusji, nawiązując do przedstawionych konkluzji.

4. Nauczyciel zaprasza uczniów do oglądania filmu „Wpływ etanolu na białko jaja kurzego”. Uczniowie postępują jak poprzednio: zapisują w formulatrzu pytanie badawcze, hipotezę, obserwacje i wnioski.

5. Nauczyciel odnosi reakcję etanolu na białko jaja kurzego do wpływu etanolu na organizm człowieka, np. niszczenia błony śluzowej. Zachęca uczniów do dyskusji na temat wpływu metanolu i etanolu na ustrój ludzki. Uczestnicy zajęć powinni podać różne przykłady negatywnych oddziaływań. Uczniowie swoje spostrzeżenia zapisują w formularzu zamieszczonym w abstrakcie.

6. Uczniowie analizują informacje zawarte w tabeli przedstawiającej wpływ zawartości alkoholu we krwi na zachowanie człowiek i omawiają ją na forum klasy. Nauczyciel prosi uczniów, żeby zdefiniowali pojęcie alkoholizmu.

7. Uczniowie, pracując indywidualnie lub w parach, wykonują ćwiczenia interaktywne sprawdzające i utrwalające wiadomości poznane w czasie lekcji. Wybrane osoby omawiają prawidłowe rozwiązania ćwiczeń interaktywnych. Prowadzący uzupełnia lub prostuje wypowiedzi podopiecznych.

Faza podsumowująca

1. Nauczyciel odtwarza nagranie abstraktu. Co jakiś czas zatrzymuje je, prosząc uczniów, by opowiedzieli własnymi słowami to, co przed chwilą usłyszeli. W ten sposób uczniowie utrwalają informacje poznane w czasie lekcji oraz ćwiczą słuchanie ze zrozumieniem.

2. Nauczyciel prosi uczniów o rozwinięcie zdań:

   • Dziś nauczyłem się…

   • Zrozumiałem, że…

   • Zaskoczyło mnie…

   • Dowiedziałem się…

   W celu przeprowadzenia podsumowania może posłużyć się tablicą interaktywną w abstrakcie lub polecić uczniom pracę z nią

Praca domowa

1. Wykonaj polecenie nr 5.1.

W tej lekcji zostaną użyte m.in. następujące pojęcia oraz nagrania

Pojęcia

Teksty i nagrania

Alcohols - effects on the human body

The word alcohol is associated with alcoholic beverages available in stores. Beer, wine, vodka and spirits differ in the percentage of ethyl alcohol. However, each of these drinks works similarly on the human body and with excessive consumption can be dangerous.

Alcohol consumed in small amounts causes a fake feeling of heat – it accelerates blood circulation, which in turn leads to faster cooling of the body. In winter, people who previously drank alcohol are often victims of frost. Addiction to alcohol is a disease called alcoholism. Alcoholism occurs when about 25% of calories delivered to the body during the week comes from drinking alcohol. When the number of calories from alcohol is more than 80% per week, we talk about extreme alcoholism. Alcoholism is a physical and mental addiction to alcohol.

Ethyl alcohol is the cause of severe liver, kidney, stomach and heart diseases, negatively affects the human nervous system. Consumed in larger quantities it impairs rational thinking, reduces self‑criticism and causes rush. Speech disorder appears and the coordination of movements disappears. Young people are the most exposed, because their developing brain cells are damaged. The dose that causes alcohol intoxication depends on the body's endurance.

Methanol has many common properties with ethanol. These include: colour, smell, taste or solubility in water. Therefore, these alcohols are sometimes confused. Strong poisoning occurs due to mistaken drinking of methanol. The optic nerve, retina and cornea are damaged the most quickly, which results in irreversible loss of vision. There is no way to distinguish methanol from ethanol in home. The alcohols look, smell and taste exactly the same and combust with the same flame. There are known analytical methods that allow to distinguish these alcohols, but these are not widely available.

• Ethyl alcohol has a negative effect on the human body.

• Methyl alcohol has many common properties with ethanol, its accidental intake may cause death.

• In Poland, it is prohibited to buy and consume ethyl alcohol by people under 18 years of age.