Wprowadzenie
Przyjrzyj się mapie Polski, a następnie określ, w której części Polski mieszkasz. Użyj określeń: na wschodzie, w środkowej Polsce, na południowym zachodzie itp.
Określ, w której części Polski mieszkasz. Użyj określeń: na wschodzie, w środkowej Polsce, na południowym zachodzie itp.
Odpowiedź: Np. Mieszkam na północy Polski, w miejscowości Skarszewy.
Mapa - Mapa współczesnej Polski
Na mapie przedstawiono granice Polski z największymi miastami, m.in.:
Gdańsk, Kołobrzeg, Szczecin, Gdynia, Słupsk, Koszalin, Świnoujście, Chojnice, Elbląg, Olsztyn, Suwałki, Piła, Bydgoszcz, Toruń, Łomża, Białystok, Gorzów Wielkopolski, Inowrocław,. Gniezno, Włocławek, Płock, Poznań, Warszawa, Siedlce, Zielona Góra, Leszno, Kalisz, Łódź, Biała Podlaska, Sieradz, Legnica, Zgorzelec, Jelenia, Góra, Wrocław, Wałbrzych, Piotrków Trybunalski, Radom, Puławy, Lublin, Chełm, , Kłodzko, Opole, Częstochowa, Kielce, Sandomierz, Zamość, Rybnik, Gliwice, Zabrze, Bytom, Sosnowiec, Katowice, Tychy, Cieszyn, Bielsko‑Biała, Kraków, Tarnów, Rzeszów, Przemyśl
Sąsiadów Polski:
obwód Kaliningradzki, który należy do Rosji;
Niemcy;
Republikę Czeską;
Słowację;
Ukraina;
Białoruś;
Litwa.
Moja 'mała ojczyzna'
Każdy z nas ma swoją 'małą ojczyznę' – region i miejscowość, w której mieszka.
Ona także ma własną historię i można w niej odszukać ślady przeszłości. Należą
do nich stare budowle: kościoły, zamki, pałace, mury obronne, domy mieszkalne.
Są też muzea gromadzące cenne zabytki oraz archiwa, w których przechowuje się różne dokumenty i zapiski. Ważnym elementem lokalnej tradycji jest pamięć o wybitnych mieszkańcach, którym stawia się pomniki, funduje tablice pamiątkowe, nadaje się ich imiona ulicom lub szkołom.
Wymień wybitne postacie związane z twoją 'małą ojczyzną'? Wyjaśnij, w jaki sposób zostały uhonorowane?
Środa Śląska to miasto o bogatej historii, pełne zabytków i śladów przeszłości. Zapoznaj się z planem Środy Śląskiej i odpowiedz na pytania: Gdzie dawniej zbierali się mieszkańcy miasta, aby oglądać występy artystów? Jakie jeszcze wydarzenia odbywały się w tym miejscu?
Środa Śląska to miasto o bogatej historii, pełne zabytków i śladów przeszłości. Zapoznaj się z opisem planu Środy Śląskiej i odpowiedz na pytania: Gdzie dawniej zbierali się mieszkańcy miasta, aby oglądać występy artystów? Jakie jeszcze wydarzenia odbywały się w tym miejscu?
Odpowiedź: Na rynku miejskim. Oprócz występów artystów, odbywały się tam przemówienia heroldów i egzekucje.
Plan miasta - Środa Śląska
Na planie przedstawiono herb Środy Śląskiej: tarcza herbowa dwudzielna w słup. W lewym polu znajduje się na srebrnym tle pół zielonego krzewu winnego. W polu prawym na złotym tle znajduje się połowa czarnego orła z białą przepaską na skrzydle i głową zwróconą w swoje lewo.
Na planie miasta zaznaczono ulice:
Al. Konstytucji 3 Maja;
Kolejowa;
Legnicka;
Wrocławska;
Kościuszki;
Świdnicka;
Al. Basztowa.
Muzeum Miejsce i Ratusz mieszczą się na rynku, który znajduje się w centrum miasta. Od rynku rozchodzą się główne ulice: Legnica na zachód, Wrocławska na wschód, Kolejowa na północ, Świdnicka na południe. Kościół parafialny i dzwonnica znajdują się nieopodal rynku, u zbiegu ulic Kolejowej i Legnickiej. Mury obronne ciągną się wzdłuż Al. Konstytucji 3 Maja, która biegnie prostopadle do ulicy Wrocławskiej.
Miejsca i obiekty na planie oznaczone są punktami, pod którymi znajdują się dodatkowe informacje, które je opisują.
Muzeum Miejskie gromadzi zabytki z miasta i okolicy. Najwspanialszym eksponatem jest słynny skarb średzki – złote monety, klejnoty i wysadzana drogimi kamieniami korona, znalezione przypadkowo podczas prac budowlanych nieopodal rynku.
Ratusz zbudowany w XV wieku – siedziba burmistrza i Rady Miejskiej.
Kościół parafialny św. Andrzeja pochodzący z XII wieku.
Mury obronne otaczały kiedyś miasto, chroniąc je przed atakiem wrogich wojsk i rozbójników.
Rynek, na którym odbywały się kiedyś targi miejskie. Mieszkańcy zbierali się tam też, aby wysłuchać heroldów (posłańców) przekazujących ważne wieści, zobaczyć występy wędrownych artystów, uczestniczyć w egzekucjach przestępców.
Dzwonnica zbudowana w XIV wieku.
Sprawdź, czy w twojej miejscowości lub pobliskim mieście znajdują się podobne budowle i instytucje, jak w Środzie Śląskiej. Możesz stworzyć własny przewodnik po ciekawych miejscach – wykonaj zdjęcia tych miejsc, dodaj ich opisy.
Sprawdź, czy w twojej miejscowości lub pobliskim mieście znajdują się podobne budowle i instytucje, jak w Środzie Śląskiej. Ustal ich nazwy i opisz je krótko.
Dowiedz się (najlepiej w bibliotece szkolnej lub publicznej), czy napisano historię twojej miejscowości lub regionu. Zapisz poprawnie informację o takiej książce, podając następujące informacje: autor (lub autorzy), tytuł, miejsce wydania, rok wydania.
Moje państwo – Polska
Mieszkamy w Polsce. Państwo to ma długą historię. Jego początki sięgają X wieku, kiedy tymi ziemiami rządził książę Mieszko I. Od tego czasu zmieniały się granice i obszar kraju. Był nawet taki okres, kiedy Polski w ogóle nie było, bo jej terytorium zajęli sąsiedzi. Dziś państwo polskie zajmuje ziemie położone między rzekami Odrą (na zachodzie) i Bugiem (na wschodzie), górskimi pasmami Sudetów i Karpat
(na południu) i Morzem Bałtyckim (na północy).
Wskaż na mapie Odrę, Bug, Sudety, Karpaty, Morze Bałtyckie.
Na mapie przedstawiono Sudety, Karpaty, Bug i Odrę. Wyróżnij z tego opisu rzeki.
Odpowiedź: Bug i Odra.
Wymień nazywę regionu, w którym znajduje się twoja miejscowość.
Mapa - Regiony historyczno‑geograficzne Polski
Na mapie zaznaczono regiony historyczno‑geograficzne wraz z największymi miastami:
Pomorze Gdańskie: Gdańsk;
Pomorze Zachodnie: Kołobrzeg, Szczecin;
Warmia - Olsztyn;
Mazury;
Podlasie: Białystok;
Polesie;
Kujawy: Włocławek;
Mazowsze: Warszawa, Płock;
Wielkopolska; Poznań, Gniezno, Kalisz, Wieluń;
Dolny Śląsk: Wrocław;
Łużyce;
Małopolska: Kraków, Sandomierz, Lublin;
Górny Śląsk: Opole, Katowice, Cieszyn.
Na mapie zaznaczono regiony historyczno‑administracyjne wraz z największymi miastami:
Ziemia Chełmińska: Toruń;
Suwalszczyzna: Suwałki;
Ziemia Lubuska;
Ziemia Dobrzyńska ;
Ziemia Łęczycka: Łęczyca, Łódź;
Ziemia Sieradzka: Sieradz;
Ziemia Krakowska: Kraków;
Sąsiedzi Polski:
Niemcy;
Republika Czeska;
Słowacja
Ukraina;
Białoruś:
Litwa;
obwód kalingardzki należący do Rosji.
Polska dawniej i dziś
Porównaj mapę współczesnej Polski z mapą państwa rządzonego przez księcia Mieszka I, a następnie odpowiedz na pytanie poniżej.
Porównaj opis współczesnej Polski z opsem mapy państwa rządzonego przez księcia Mieszka I, a następnie odpowiedz na pytanie poniżej.
Mapa - Państwo Mieszka I
Polska Mieszka I:
Mazowsze, Wielkopolska;
część Małopolski z Sandomierzem bez Krakowa.
Ziemie przyłączone przez Mieszka I do 992 roku:
Pomorze;
Śląsk;
część Małopolski z Krakowem;
Grody Czerwieńskie (polskie do 981 roku).
Miejsce przyjęcia chrztu:
Ostrów Lednicki, Jezioro Lednica.
Biskupstwa:
Poznań.
Sąsiedzi Polski:
Prusowie;
Węgry;
Czechy;
Rzesza Niemiecka;
Wieleci;
Ruś.
Mapa - Mapa współczesnej Polski
Na mapie przedstawiono granice Polski z największymi miastami, m.in.:
Gdańsk, Kołobrzeg, Gdynia, Słupsk, Koszalin, Świnoujście, Szczecin, Chojnice, Elbląg, Olsztyn, Suwałki, Piła, Bydgoszcz, Toruń, Łomża, Białystok, Gorzów Wielkopolski, Inowrocław,. Gniezno, Włocławek, Płock, Poznań, Warszawa, Siedlce, Zielona Góra, Leszno, Kalisz, Łódź, Biała Podlaska, Sieradz, Legnica, Zgorzelec, Jelenia, Góra, Wrocław, Wałbrzych, Piotrków Trybunalski, Radom, Puławy, Lublin, Chełm, , Kłodzko, Opole, Częstochowa, Kielce, Sandomierz, Zamość, Rybnik, Gliwice, Zabrze, Bytom, Sosnowiec, Katowice, Tychy, Cieszyn, Bielsko‑Biała, Kraków, Tarnów, Rzeszów, Przemyśl
Sąsiadów Polski:
obwód Kaliningradzki, który należy do Rosji;
Niemcy;
Republikę Czeską;
Słowację;
Ukraina;
Białoruś;
Litwa.
Kto mieszka w Polsce?
W Polsce mieszkają nie tylko Polacy, ale także przedstawiciele innych narodowości. Jednak wszyscy jesteśmy obywatelami jednego państwa – szanujemy swoją ojczyznę i jesteśmy z niej dumni.
Mapa - Mniejszości narodowe w Polsce
Na mapie przedstawiono skupiska mniejszości narodowych w Polsce za pomocą małego kwadratu - do 100 osób i dużego kwadratu - 100 osób i więcej. Wyróżniono miasta:
Gdynia: duży kwadrat - Niemcy. Mały kwadrat: Białorusini, Litwini, Rosjanie, Ukraińcy;
Gdańsk: duży kwadrat - Niemcy, Ukraińcy. Mały kwadrat - Litwini, Białorusini, Rosjanie, Żydzi;
Toruń: duży kwadrat - Niemcy. Mały kwadrat - Białorusini, Rosjanie, Ukraińcy;
Elbląg: duży kwadrat - Ukraińcy. Mały kwadrat - Białorusini, Niemcy, Rosjanie;
Bydgoszcz, duży kwadrat - Niemcy. Mały kwadrat - Słowacy, Litwini, Rosjanie, Ukraińcy, Żydzi;
Słupsk: duży kwadrat - Niemcy, Ukraińcy. Mały kwadrat - Rosjanie.
Koszalin: duży kwadrat - Ukraińcy. Mały kwadrat - Białorusini, Niemcy, Rosjanie;
Świnoujście: mały kwadrat - Rosjanie;
Szczecin: duży kwadrat - Niemcy, Rosjanie, Ukraińcy. Mały kwadrat - Żydzi, Litwini, Białorusini;
Gorzów Wielkopolski: mały kwadrat - Niemcy, Rosjanie, Ukraińcy.
Zielona Góra: duży kwadrat - Ukraińcy. Mały kwadrat - Niemcy, Rosjanie;
Poznań: mały kwadrat - Białorusini, Litwini, Niemcy, Ormianie, Rosjanie, Ukraińcy, Żydzi;
Legnica: duży kwadrat - Ukraińcy. Mały kwadrat - Białorusini, Niemcy, Żydzi, Rosjanie;
Wrocław: duży kwadrat - Niemcy, Żydzi, Ukraińcy, Rosjanie. Mały kwadrat - Litwini, Białorusini;
Opole: duży kwadrat - Niemcy. Mały kwadrat - Rosjanie, Ukraińcy.
Katowice: duży kwadrat - Niemcy. Mały kwadrat - Białorusini, Litwini, Rosjanie, Słowacy, Ukraińcy, Żydzi;
Kraków: duży kwadrat - Ormianie, Ukraińcy. Mały kwadrat - Białorusini, Czesi, Niemcy, Żydzi, Rosjanie, Słowacy;
Częstochowa: mały kwadrat - Niemcy, Ukraińcy, Rosjanie;
Rzeszów: mały kwadrat - Niemcy, Rosjanie, Ukraińcy;
Kielce: mały kwadrat - Niemcy, Rosjanie;
Lublin: duży kwadrat - Ukraińcy. Mały kwadrat - Białorusini, Niemcy, Żydzi, Rosjanie;
Warszawa: duży kwadrat - Białorusini, Niemcy, Rosjanie, Ukraińcy, Żydzi, Ormianie. Mały kwadrat: Czesi, Litwini, Słowacy.
Białystok: duży kwadrat - Białorusini, Ukraińcy, Rosjanie. Mały kwadrat - Litwini, Niemcy, Żydzi.
Olsztyn: duży kwadrat - Niemcy, Ukraińcy. Mały kwadrat - Białorusini, Litwini, Rosjanie.
Poza tym duże skupiska ludności niemieckiej występują na:
Śląsku, a także rozsiane są w całej Wielkopolsce i na Pomorzu.
Poza tym duże skupiska ludności białoruskiej występują na:
granicy polsko‑białoruskiej na południowy wschód od Białegostoku.
Poza tym duże skupiska ludności ukraińskiej występują na:
Warmi i Mazurach, Pomorzu Zachodnim i Pomorzu Gdańskim, Wielkopolsce i wschodniej Małopolsce.
Mapa - Regiony historyczno‑geograficzne Polski
Na mapie zaznaczono regiony historyczno‑geograficzne wraz z największymi miastami:
Pomorze Gdańskie: Gdańsk;
Pomorze Zachodnie: Kołobrzeg, Szczecin;
Warmia - Olsztyn;
Mazury;
Podlasie: Białystok;
Polesie;
Kujawy: Włocławek;
Mazowsze: Warszawa, Płock;
Wielkopolska; Poznań, Gniezno, Kalisz, Wieluń;
Dolny Śląsk: Wrocław;
Łużyce;
Małopolska: Kraków, Sandomierz, Lublin;
Górny Śląsk: Opole, Katowice, Cieszyn.
Na mapie zaznaczono regiony historyczno‑administracyjne wraz z największymi miastami:
Ziemia Chełmińska: Toruń;
Suwalszczyzna: Suwałki;
Ziemia Lubuska;
Ziemia Dobrzyńska ;
Ziemia Łęczycka: Łęczyca, Łódź;
Ziemia Sieradzka: Sieradz;
Ziemia Krakowska: Kraków;
Sąsiedzi Polski:
Niemcy;
Republika Czeska;
Słowacja
Ukraina;
Białoruś:
Litwa;
obwód kalingardzki należący do Rosji.
Obejrzyj uważnie mapę i przeczytaj legendę. Jakie narodowości mieszkają w różnych regionach Polski? Przeciągnij nazwy narodowości do odpowiednich regionów.
Białorusini, Ukraińcy, Niemcy
Śląsk | |
---|---|
Małopolska | |
Podlasie |
Obejrzyj uważnie mapę i przeczytaj legendę. Jakie narodowości mieszkają w różnych regionach Polski? Przeciągnij nazwy narodowości do odpowiednich regionów.
Białorusini, Ukraińcy, Niemcy
Śląsk | |
---|---|
Małopolska | |
Podlasie |
Polacy na świecie
Mapa - Polacy na świecie
Liczba Polaków i osób pochodzenia polskiego: Powyżej 1 000 000:
Polska;
Niemcy;
Francja;
Stany Zjednoczone;
Brazylia.
Od 100 000 do 1 000 000:
Rosja;
Szwecja;
Wielka Brytania;
Irlandia
Włochy;
Litwa;
Łotwa;
Czechy
Białoruś;
Ukraina;
Australia;
Argentyna;
Kanada.
Główne skupiska Polaków:
Toronto;
Detroit;
Chicago;
Nowy Jork;
Kurytyba;
Santa Catarina (stan w Brazylii);
Rio Grande do Sul (stan w Brazyli);
Buenos Aires;
Johannesburg;
Syndey;
Melbourne;
Moskwa;
Wilno;
Grodno;
Berlin;
Londyn;
Paryż.
Obejrzyj mapę i wypisz nazwy państw, w których mieszkają Polacy. Podziel
je na 2 grupy, w których liczba Polaków jest wyższa i niższa od 1 000 000.
Na podstawie opisu mapy wypisz nazwy państw, w których mieszkają Polacy. Podziel je na 2 grupy, w których liczba Polaków jest wyższa i niższa od 1 000 000.
Odpowiedź: Powyżej 1 000 000: USA, Brazylia. Niemcy, Francja.
Poniżej 1 000 000: Kanada, RPA, Rosja, Białoruś, Litwa, Wielka Brytania
Symbole państwa polskiego
Polska ma swoje symbole: godło, flagę i hymn. Godłem jest biały orzeł w złotej koronie umieszczony na czerwonym tle. Kolory te znajdują się też na polskiej fladze biało‑czerwonej. Symbole państwowe umieszczane są w różnych miejscach.
Godło Polski umieszczane jest także na budynkach urzędów i instytucji państwowych. Odszukaj je w swojej miejscowości i napisz, gdzie godła się znajdują.
Hymnem Polski jest Mazurek Dąbrowskiego. Napisał go ponad 200 lat temu w 1797 roku Józef WybickiJózef Wybicki. Polscy żołnierze pod dowództwem generała Jana Henryka Dąbrowskiego walczyli wówczas o niepodległość kraju.
Opisz, jaką postawę należy przyjąć podczas śpiewania lub słuchania hymnu państwowego.
Mazurek DąbrowskiegoJeszcze Polska nie zginęła,
Kiedy my żyjemy.
Co nam obca przemoc wzięła,
Szablą odbierzemy.Marsz, marsz, Dąbrowski,
Z ziemi włoskiej do Polski.
Za twoim przewodem
Złączym się z narodem.Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,
Będziem Polakami.
Dał nam przykład Bonaparte,
Jak zwyciężać mamy.Marsz, marsz, Dąbrowski...
Jak Czarniecki do Poznania
Po szwedzkim zaborze,
Dla ojczyzny ratowania
Wrócim się przez morze.Marsz, marsz, Dąbrowski...
Już tam ojciec do swej Basi
Mówi zapłakany –
Słuchaj jeno, pono nasi
Biją w tarabany.Marsz, marsz, Dąbrowski...
Odśpiewajcie wspólnie hymn Polski. Po nauczeniu się słów możecie to zrobić, korzystając z podkładu muzycznego.
Naucz się słów hymnu, zapisz go.
Przy jakich okazjach wykonywany jest hymn Polski? Podaj przynajmniej dwa przykłady.
Wymień trzy miejsca, w których można zobaczyć symbole państwa polskiego.
Odpowiedź: np. w szkole, w muzeum, w urzeach państwowych.
Święta państwowe
W Polsce obchodzimy święta państwowe na pamiątkę ważnych wydarzeń. W dniach tych powinniśmy wywiesić polską flagę na domu.
3 maja czcimy rocznicę uchwalenia w 1791 roku pierwszej polskiej konstytucjikonstytucji,
czyli zbioru najważniejszych praw określających ustrój państwa.
11 listopada obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości na pamiątkę odrodzenia niepodległego państwa polskiego w 1918 roku, po trwających 123 lata zaborach
(ziemie polskie podzielone były wówczas pomiędzy Rosję, Austrię i Prusy).
Przypomnij sobie wiadomości związane z określaniem czasu w historii: Czas i mapa w historiiCzas i mapa w historii. Wykorzystaj informacje z lekcji i uzupełnij zdania.