Na dobry początek

Choć świat zwierząt oszałamia różnorodnością – od mikroskopijnych nicieni po gigantyczne kałamarnice – to właśnie grupa, do której sami należymy, zdominowała niemal każdy zakątek naszej planety. Strunowce (Chordata), a w szczególności kręgowce (Vertebrata), są bardzo zróżnicowaną grupą zwierząt, u których wykształciły się złożone narządy zmysłów, scentralizowany układ nerwowy i szkielet wewnętrzny. Ich ewolucyjny sukces nie opiera się na przytłaczającej liczbie gatunków (liczba gatunków bezkręgowców jest zdecydowanie większa), lecz na unikalnych rozwiązaniach konstrukcyjnych, które pozwoliły im osiągnąć niespotykane rozmiary i stopień skomplikowania układu nerwowego.

Szkielet wewnętrzny kręgowców rośnie wraz z organizmem i umożliwia osiąganie dużych rozmiarów bez konieczności okresowego zrzucania zewnętrznej osłony. To właśnie dzięki elastycznemu kręgosłupowi i czaszce chroniącej mózg, kręgowce mogły „urosnąć” do rekordowych rozmiarów. Doskonałym przykładem jest płetwal błękitny – największe zwierzę znane w historii Ziemi. Jego masa może przekraczać 100 ton, dlatego sprawne funkcjonowanie organizmu wymaga wydajnego układu ruchu, krążenia i oddychania.

Większość kręgowców charakteryzuje się symetrią dwuboczną, co jest bezpośrednio związane z ich aktywnym trybem życia i ciągłym przemieszczaniem się w poszukiwaniu pokarmu. Jako organizmy cudzożywne, wykształciły one wyrafinowane układy narządów, które współpracując ze sobą, pozwalają na przetrwanie w skrajnych warunkach – od mroźnych wód Arktyki po gorące pustynie. W tym rozdziale prześledzimy drogę od prostej struny grzbietowej do skomplikowanych organizmów ryb, płazów, gadów, ptaków i ssaków, które na zawsze zmieniły oblicze biologii naszej planety.