1. uczenie poprzez zabawę,

2. wprowadzanie przerw i zmian rodzaju aktywności,

3. uczenie czytania i pisania jednocześnie,

4. uczenie wyrazów o wysokiej frekwencyjności – często używanych w mowie dziecka i jego otoczenia,

5. stosowanie „przypominajek” – kartek z opanowanymi wyrazami, przyklejanych i zawieszanych w widocznych miejscach,

6. wykorzystywanie multisensorycznych dróg poznania i utrwalania.

7. włączanie aktywności manipulacyjnych (na przykład liter magnetycznych) w proces nauczania,

8. wielokrotne powtarzanie nowo nauczonych wyrazów – wtedy zmniejsza się ryzyko zapominania.

Ćwiczenia kształtujące świadomość pisma (stosujemy dla dzieci młodszych):

1. zwracanie uwagi dzieci na pojedyncze litery alfabetu i słowa drukowane w codziennych czynnościach oraz dostarczanie im możliwości używania druku na wiele różnych sposobów,

2. etykietowanie razem z dziećmi wyposażenia mieszkania/pokoju dziecka,

3. czytanie szyldów, napisów na znakach i wystawach sklepowych podczas spacerów.

Ćwiczenie podstawowych funkcji fonologicznych dostosowane do możliwości dziecka i właściwości rozwojowych grupy wiekowej:

1. ćwiczenia na sylabach – dzielenie, łączenie,

2. ćwiczenia na rymach – dobieranie i tworzenie rymów,

3. w przypadku dzieci z zaburzeniami mowy współpraca z logopedą,

4. dostosowywanie ćwiczeń językowych do aktualnego rozwoju artykulacji dziecka i etapu terapii logopedycznej.

Ćwiczenia innych funkcji językowych – na przykład rozwijanie słownika:

1. powiększanie zasobu słownictwa poprzez wyjaśnianie znaczenia nieznanych dziecku słów, odnoszenie ich do czegoś, co jest mu znane,

2. wielokrotne stosowanie słowa w różnych kontekstach sprzyja utrwaleniu jego reprezentacji w umyśle dziecka, co jest korzystne dla płynnego i poprawnego czytania i zapisywania go.

Kłopoty dziecka z czytaniem i pisaniem powiązane są ze specyfiką polskiej ortografii. Pamiętajmy, że wymowa nie zawsze zgodna jest z pisownią, głównie ze względu na tak zwane ubezdźwięcznienia wewnątrzwyrazowe – na przykład wyraz WTOREK wymawiamy jako [ftorek], wyraz RYBKA jako [rypka]; i międzywyrazowe – na przykład zapis OD WCZORAJ wymawiamy jako [otfczoraj], a z kolei zapis OD JUTRA wymawiamy zgodnie z pisownią. Ten brak zgodności między pisownią a wymową staje się znacznym utrudnieniem u dzieci na starcie szkolnym, a pozostaje na długo prawdziwą udręką dla dzieci ryzyka dysleksji, u których pisanie zgodne z wymową, a niezgodne z ortografią, może utrzymywać się nawet przez całe życie.

Kolejna trudność związana z czytaniem i pisaniem w języku polskim dotyczy tego, że te same głoski mogą być reprezentowane przez różne litery – na przykład głoska U przez litery [ó] i [u], a czasem w wymowie potocznej nawet przez [ł], i odwrotnie, ta sama litera na przykład RZ może być czytana jako [ż] w wyrazie RZEKA, [sz] w wykazie PRZYKRO i jako [r i z] w wyrazie MARZNIE. Druga trudność rzutująca na czytanie i pisanie, a związana ze specyfiką języka polskiego, ma bardziej uniwersalny charakter i dotyczy struktury słów – liczby liter/głosek i sylab, a także sąsiedztwa liter, na przykład zbiegów spółgłosek czy liczby samogłosek w wyrazie, na przykład TATA i SAMOLOTY, SKRÓT czy KOT.

Planując pracę z dzieckiem, zwłaszcza ryzyka zaburzeń czytania i pisania, należy koniecznie pamiętać o powyższych niuansach polskiej ortografii, a na wczesnym etapie edukacyjnym bazować głównie na materiale wyrazowym, w którym te problemy nie występują, czyli takich wyrazach, w których wymowa jest idealnie zgodna z zapisem, a nowe wyrazy wprowadzać ostrożnie, po utrwaleniu wcześniejszych.