Odszukaj w dostępnych źródłach (np. słowniku terminów literackich) nazwę środka stylistycznego, który oznacza bezpośredni zwrot do adresata utworu.

Wiersz rozpoczyna apostrofa - bezpośredni zwrot do adresata utworu. Podmiot liryczny kieruje słowa wiersza do zmarłej córki, mówi o żałobie i wiążącym się z nią bólem, którego nie potrafi przezwyciężyć.

Zwróć uwagę, że podmiot liryczny mówi o swoich odczuciach i przeżyciach. Zastanawia się, jak poradzi sobie z ogromem doświadczanego cierpienia.

Podmiot liryczny koncentruje się na własnych przeżyciach - bólu, cierpieniu
i rozpaczy po stracie córki, dlatego używa określenia 'o mnie'.

Przeczytaj uważnie drugą i czwartą zwrotkę wiersza. Zwróć uwagę na słowa:  'o mnie, osieroconym przez ciebie,' oraz 'A ja myślę i myślę o tobie/po przebudzeniu, przed snem…'.

Podmiot liryczny pogodził się ze śmiercią matki i siostry. Nie radzi sobie jednak z cierpieniem po stracie córki.

Przeczytaj uważnie wersy od siódmego do dziesiątego. Zwróć uwagę na to, czego podmiot liryczny nie chce. O czym to świadczy?

Podmiot liryczny stwierdza: 'nie widzę cię w żadnym niebie/i nie chcę takich nieb!/Żadna tu filozofia/sprawy tej nie zgładzi'. Cierpiący ojciec nie chce pogodzić się ze śmiercią córki. Nie szuka ukojenia w religii ani filozofii, ponieważ nie wierzy, że przyniesie to skutek.

Przypomnij sobie definicję trenu jako gatunku literackiego.

Wiersz *** [Anka! To już trzy i pół roku…] jest trenem. Świadczy o tym żałobny charakter utworu oraz smutny, refleksyjny nastrój. Podmiot liryczny wspomina osobę zmarłą, wyraża żal z powodu jej odejścia.

Podmiot liryczny to fikcyjna postać w utworze lirycznym, która mówi o swoich przeżyciach i przemyśleniach.

Podmiotem lirycznym jest ojciec opłakujący śmierć córki.

Nastrój to określone zabarwienie uczuciowe nadawane utworowi; może być tragiczny, smutny, poważny, wesoły, tęskny itp.

Nastrój wiersza jest smutny, pełen tęsknoty i cierpienia. Potwierdzają to słowa: 'Jeszcze jedna noc przepłakana', 'jak z bezdennej rozpaczy dźwignąć się tyle', 'pisać nie mam odwagi ani dla siebie miejsca'.

Odszukaj w słowniku terminów literackich termin eufemizm.

Sformułowanie 'jesionowej, drewnianej, zimnej odzieży' to eufemizmeufemizmeufemizm. Jego użycie powoduje złagodzenie dramatyzmu opisywanych wydarzeń - śmierci i pochówku. Podmiot liryczny przyrównuje trumnę, do której została złożona zmarła, do odzieży - ostatniego ubioru córki. Towarzyszą mu epitety: jesionowej, drewnianej, zimnej. Określenia te nie kojarzą się z ubraniem, lecz z trumną.

Anafora to celowe powtórzenie tego samego wyrazu lub zwrotu na początku kolejnych zdań.

Anafory 'jeszcze' oraz 'to' podkreślają trwanie nieszczęsnego stanu, w jakim znajduje się podmiot liryczny, brak nadziei na poprawę.

Pytanie retoryczne to środek stylistyczny. Jest to pytanie, które zadaje się nie dla uzyskania odpowiedzi, lecz w celu podkreślenia ważności wypowiedzianych słów oraz skłonienia odbiorcy do przemyśleń.

W trzeciej strofie wiersza podmiot liryczny zwraca się do córki z pytaniem: 
'A jak z bezdennej rozpaczy
dźwignąć się tyle,
żeby cię jeszcze zobaczyć
przez chwilę?' 
Podmiot liryczny chciałby otrząsnąć się z rozpaczy i choć na chwilę zobaczyć ukochane dziecko. Swoje pragnienie wyraża pytaniem retorycznym. Użycie tego środka stylistycznego podkreśla dramatyzm sytuacji, w jakiej znajduje się podmiot liryczny.

Przeczytaj uważnie pierwszą i drugą zwrotkę wiersza. Zwróć uwagę na słowa, którymi podmiot liryczny zwraca się do córki.

Ojca i córkę łączyła niezwykle silna więź. Podmiot liryczny podkreśla swoją ogromną tęsknotę za zmarłą. Czuje bliskość ukochanej córki i składa jej obietnicę. Świadczą o tym cytaty: 'serce krwawi i czeka,/ono nie potrafi zapomnieć', 'umarłaś lecz niezupełnie:/nadal razem się trudzim', 'com ci obiecał, spełnię'.

Słowo 'niezupełnie' podkreśla, że zdaniem podmiotu lirycznego śmierć córki
nie jest definitywna, ostateczna. Zastanów się, w jaki sposób może przetrwać pamięć o zmarłej osobie.

Podmiot liryczny mówi, że córka nie umarła całkowicie, ponieważ pamięć o niej będzie żyła w jego wspomnieniach oraz wierszach, które napisze.

Aluzja literacka to świadome nawiązanie w tekście utworu do innego dzieła. Zastanów się, do którego z wydarzeń biblijnych nawiązuje cytat.

Słowa: 'nieść wiersz i pod nim upadać' nawiązują do Biblii, do Chrystusa, który upadł pod dźwiganym krzyżem. Podmiot liryczny mówi o trudzie tworzenia poezji, która da nadzieję i radość, kiedy on jest pogrążony w rozpaczy. Deklaruje jednak,
że dotrzyma danej córce obietnicy i nie podda się.

Poezja nierozerwalnie wiąże się z uzewnętrznianiem przeżyć i emocji. Jej celem może być, np. pobudzanie wyobraźni, dostarczanie przeżyć estetycznych, niesienie nadziei, utrwalanie pamięci o kimś lub o czymś.

Strata bliskiej osoby stanowi źródło silnych, bolesnych przeżyć. W ukojeniu cierpienia pomocna może być poezja, która dzięki swej refleksyjności uspokaja, wycisza emocje. Poprzez twórczość poeta wyraża swoje uczucia i przemyślenia, mierzy się z bólem, którego doświadcza. Poezja może ułatwić przejście etapów żałoby, pogodzenie z losem i odnalezienie wewnętrznego spokoju.