"Stacja Galaxy" Bezpieczne miejsce w sieci.
Autor: Joanna Goc (Apanasewicz)
Podróż do świata internetu.
Czas trwania: 45 minut
Do kogo adresowany jest scenariusz?
nauczyciele i nauczycielki edukacji wczesnoszkolnej
edukatorzy i edukatorki pracujący z dziećmi z edukacji wczesnoszkolnej
rodzice dzieci w wieku wczesnoszkolnym
Cele zajęć:
ustrukturyzowanie wiedzy na temat internetu
wymiana doświadczeń między dziećmi dotyczących tego, czym jest internet
doskonalenie umiejętności uzasadniania wyborów
wprowadzanie do świadomego korzystania z internetu jako środowiska, w którym wszyscy funkcjonujemy
Materiały do zajęć:
białe kartki A4
przybory to pisania i rysowania
ilustracje dołączone do scenariusza
Przebieg zajęć:
Poproś dzieci, aby usiadły w kole. Rozłóż wewnątrz koła ilustracje reprezentujące różne aktywności (załącznik nr 1). Poproś dzieci, aby uważnie się im przyjrzały. Poinstruuj, że za chwilę będą miały za zadanie wybrać jedną lub dwie ilustracje, z którymi się identyfikują. takie, które mówią o tym, co lubią robić lub jakie są, jak się zachowują, co sprawia im największą radość.
Kiedy dzieci wybiorą już swoje ilustracje zachęć dzieci do podzielenia się tym, co wybrały i dlaczego. Moderuj tę wymianę zdań starając się, aby każdy chętny mógł coś powiedzieć o sobie.
W trakcie kiedy dzieci opowiadają, co lubią robić, jakie są ich cechy, co sprawia im przyjemność, spróbuj zastosować następujące przykładowe paralele:
Jeśli dziecko powie o tym, że lubi grać w różne gry planszowe, to zapytaj, czy w podobne gry można również grać w internecie.
Jeśli opowie o tym, że lubi rozmawiać z koleżankami o swoich zainteresowaniach, to zapytaj czy internet też daje możliwość rozmawiania, komunikowania się z innymi. Jeśli odpowiedzą twierdząco, opowiedz o życzliwości w rozmowach internetowych, która jest tak samo ważna jak w życiu codziennym.
Jeśli dziecko będzie opowiadało o tym, że lubi czytać książki popularnonaukowe, zapytaj, czy internet może być dobrym źródłem informacji o tym, co nieznane. Tu ważne jest również, aby wybrzmiało pytanie: czy wszystko, o czym przeczytamy w internecie, jest prawdziwe.
Jeśli dziecko powie, że lubi odrabiać zadania domowe, zapytaj, czy kiedykolwiek doświadczyło takiej sytuacji, w której musiało skorzystać z internetu, aby dowiedzieć się, co było zadane (w przypadku nieobecności w szkole) – na przykład wysłało wiadomość do koleżanki, kolegi lub ich rodziców, a może skorzystało ze strony internetowej, na której nauczyciel umieścił zadania z lekcji (na przykład na blogu). Jeśli pojawią się odpowiedzi mówiące o tym, że dzieci lubią pomagać innym, zapytaj, czy chętnie pomogłyby, gdyby ktoś poprosił ich o pomoc w sieci. Zwróć uwagę, że w takich sytuacjach trzeba zachować szczególną ostrożność.
Ważne, aby w tej rozmowie zbudować dziecięcą definicję internetu, czym jest internet i co można w internecie robić. Warto powiedzieć, że jest to taka przestrzeń, w której funkcjonujemy i możemy robić wiele czynności związanych z życiem zawodowym (w przypadku dorosłych), nauką, komunikacją, ale również przyjemnościami. Ważne jest również, aby podczas rozmowy wybrzmiał fakt, że tak jak postępujemy w życiu na co dzień i kierujemy się właściwymi postawami, tak powinniśmy postępować w sieci.
Przykłady:
prywatność w sieci (kiedy dzieci piszą do siebie listy czy zaproszenia na urodziny, dbają o to, aby trafiły w ręce właściwego nadawcy – ta sama zasada obowiązuje w internecie);
bezpieczne hasła (kiedy wychodzą z domu, zamykają drzwi na klucz lub zamykają swoją szkolną szafkę);
fake news (starają się weryfikować dane, które do nich docierają i nie zawsze wierzą w to, co mówią inni; np. w sytuacji, w której ktoś mówi, że na świecie istnieją różowe słonie);
savoir vivre w świecie cyfrowym (na co dzień używamy magicznych słów: proszę, dziękuję, przepraszam);
bezpieczne miejsca w sieci (nie wchodzimy np. na teren budowy lub tam, gdzie dzieci nie powinny wchodzić, po mieście poruszamy się z zaufanym dorosłym);
empatia w świecie cyfrowym (życzliwie odnosimy się do ludzi, uśmiechamy się, mówimy im miłe słowa, reagujemy, kiedy ktoś jest smutny lub dzieje się mu krzywda).
Teraz spróbujcie podsumować to, co zadziało się przed chwilą i w jednym, dwóch zdaniach nakreślcie, czym jest internet.
Pokaż dzieciom plakat przedstawiający Netkę i Webera – załącznik nr 2 do scenariusza. Przedstaw ich i powiedz, że to są bohaterowie, którzy, podobnie jak dzieci w klasie, zaczynają swoją podróż w świat internetu. Możecie wymienić się wrażeniami dotyczącymi tych dwóch postaci, czy im się podobają, czy mogliby być ich kolegami w klasie, jaki mają ubiór itp. Powiedz, że w każdą podróż zabieramy różne przedmioty, które są nam potrzebne, aby ta podróż przebiegała pomyślnie. Zapewne Weber i Netka również muszą spakować swoją walizkę. Zapytaj dzieci, czy chciałyby pomóc bohaterom w pakowaniu walizki.
Podziel dzieci na 3‑4 osobowe grupy i każdej wręcz kartkę A4 lub większą i przybory do rysowania.
Wprowadź dzieci w to zadanie krótką opowieści: wyobraźcie sobie, że jedziecie w podróż w nieznane. Nie wiecie, co i kogo tam spotkacie. Wiecie jedynie tyle, że to będzie bardzo ciekawa i pasjonująca podróż. Musicie się do niej porządnie przygotować i zabrać rzeczy, które będą Wam niezbędne do odkrywania nowych miejsc i osób. Spróbujcie zapisać na kartkach (lub narysować w przypadku dzieci niepiszących), jakie przedmioty będą Wam potrzebne. Przechadzaj się pomiędzy grupami i zadawaj pytania dotyczące poszczególnych przedmiotów wymienianych, rysowanych przez dzieci.
Teraz zaproś dzieci do ostatniej aktywności. Na tablicy umieść duży arkusz papieru z narysowaną walizką – załącznik nr 3. Powiedz, że to walizka Netki i Webera, którzy właśnie wyruszają w podróż do świata internetu. Powiedz, że teraz spakujecie ją wspólnie korzystając z pomysłów, które pojawiły się podczas pracy w grupach. Wykorzystaj dołączone do scenariusza grafiki, które pomogą w stworzeniu plakatu, ale możesz również dorysowywać nowe elementy, które wymyślą dzieci. W tym zadaniu również zastosuj porównania lub zestawienia tego, co robimy w życiu codziennym i jak to się odnosi do świata internetu.
Przykłady:
w podróż zabieramy plastry na otarcia – w świecie internetu mogą to być słowa pocieszenia, które pocieszą kogoś, kto doznał krzywdy;
zabieramy walizkę z kłódką z szyfrem – w świecie internetu to będą hasła;
w podróż jedziemy z zaufanym dorosłym – w sieci też potrzebujemy takiej osoby, aby poprosić o pomoc w sytuacjach trudnych;
czasem zabieramy jedzenie – nie zapominamy o racjonalnym korzystaniu z sieci i kiedy przychodzi czas na obiad, kończymy grę, wyłączamy komputer lub aplikację na telefonie;
w podróż możemy zabrać lupę – to ona pozwoli przyjrzeć się uważnie temu, co napotykamy w sieci i rozsądnie wybierać strony, gry, filmy, które oglądamy; lupa może też symbolizować ciekawość i chęć poznawania np. przyrody;
czasem zabieramy latarkę – to takie dobre rady dorosłych, których warto słuchać, aby wiedzieć w którą stronę iść, co powinniśmy lub czego nie powinniśmy robić w sieci.
Podsumowanie:
Podsumuj zajęcia gratulując dzieciom wiedzy i pomysłowości. Zapowiedz kolejne spotkanie z Weberem i Netką, podczas którego zaplanujecie podróż wskazując miejsca, do których się udadzą i stworzycie mapę internetu.
Materiały opracowane w ramach programu Samsung Stacja Galaxy są udostępnione na zasadach wolnej licencji Creative Commons - Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowa (CC BY‑SA 4.0).
Pełna treść licencji: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl
