Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki

Aktem mowy nazywamy wypowiedzenie skierowane przez nadawcę do odbiorcy. Składają się na niego: lokucja, illokucja i perlokucja.

Lokucja to sformułowanie i wyrażenie komunikatu o określonym znaczeniu.

Illokucja to inaczej intencja wypowiedzi. Wyraża się ją za pomocą gestów, mimiki i czasowników performatywnych wpływających na odbiorcę, np. obiecywać, prosić, ostrzegać. Z kolei perlokucja to wpływanie na adresata i wywoływanie u niego określonego zachowania za pomocą słów lub gestów.

Twórcą teorii aktów mowy jest brytyjski filozof analityczny i językoznawca John Langshaw Austin. Wyróżnił on dwa rodzaje wypowiedzeń: konstatacje, orzekające o rzeczywistości oraz performatywy, zmieniające rzeczywistość.

Komunikaty językowe pełnią różne funkcje:

  • informatywną - polega ona na przekazaniu informacji i opisie rzeczywistości, najczęściej spotyka się ją w programach informacyjnych, podręcznikach, słownikach;

  • ekspresywną - jej celem jest wyrażenie uczuć, dominują w niej wykrzyknienia, pytania retoryczne, zwroty ekspresywne i emotywne, występuje w pamiętnikach, listach, reportażach;

  • impresywną - służy ona nakłonieniu odbiorcy do wykonania czynności lub zajęcia określonej postawy czy zmiany poglądów, spotyka się ją w reklamach, poradnikach;

  • metajęzykową - obejmuje ona wypowiedzi o języku, występuje np. w definicjach słownikowych;

  • fatyczną - służy nawiązaniu, podtrzymaniu i zakończeniu kontaktu;

  • poetycką, która uwypukla formę wypowiedzi, spotyka się ją w dziełach literackich, przemówieniach, dowcipach.

mef7e0bb06a08e884_1532942268396_0
R1EJvNrZo3zgr
Ćwiczenie 1
Ćwiczenie podsumowujące
Ćwiczenie podsumowujące
Źródło: LEARNETIC SA, licencja: CC BY 4.0.
Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida