Kiedy rozmawiamy o czasach Kazimierza Wielkiego przeważnie przypominamy sobie powiedzenie, że zastał on Polskę drewnianą a zostawił murowaną. W tym stwierdzeniu jest wiele prawdy. Warto się jednak zastanowić czy dotyczy ono tylko budowli, które powstały w tamtym okresie.

Poznaliście już pierwszych władców z dynastiidynastiadynastii PiastówPiastPiastów - Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Tym razem poznacie Kazimierza Wielkiego. Był to ostatni władca z dynastii piastowskiej na polskim tronie. Panował w latach 1333–1370. Został on w 1333 roku koronowany na króla w katedrze wawelskiejWawelwawelskiej.

Król Kazimierz Wielki zadbał przede wszystkim, by dla lepszego zagospodarowania jego kraju powstały nowe osady. Tak pisał na ten temat anonimowy kronikarz krakowski: „za czasów tego króla, w lasach, gajach i dąbrowach tyle założono wsi i miast, ile bodaj nie powstało kiedy indziej w Królestwie Polskim”.

Król dbał o bezpieczeństwo państwa, dlatego finansował budowę zamków. Powstawały one wzdłuż granic Polski i w ważnych dla obronności kraju miejscach. W miastach powstało wiele nowych budowli murowanych (ratuszeratuszratusze, kościoły, domy mieszkalne). Były one bezpieczniejsze niż wcześniejsze konstrukcje drewniane, które łatwo mogły się zapalić. Wiele miast otoczonych zostało murami obronnymi.

Kazimierz Wielki wspierał rozwój rzemiosła, rolnictwa i handlu. Kraków otrzymał
od króla przywilej zwany prawem składu. Prawo to zobowiązywało każdego podróżującego kupca do zatrzymania się w Krakowie i wystawienia swoich towarów. W dalszą podróż mógł się udać z towarem, którego nie sprzedał.

Król wspierał też wydobycie surowców naturalnych. Do najcenniejszych należała sól, której używano do zabezpieczenia mięsa przed zepsuciem. Bogate złoża soli znajdowały się w Wieliczce i Bochni. Wydobywana w tamtejszych żupach sól wystarczała na potrzeby Królestwa Polskiego, a nadwyżki sprzedawano za granicę. Zyski ze sprzedaży szły do skarbu królewskiego. Skarb królewski czerpał również dochody ze sprzedaży rud ołowiu. Ołów był dawniej ważnym materiałem budowlanym, wykorzystywanym na przykład do pokrywania dachów albo do łączenia szkła okiennego.

Kazimierz Wielki, by usprawnić handel, nakazał bicie własnej srebrnej monety – grosza krakowskiego. Na nowych monetach zostały umieszczone symbole ważne
dla mieszkańców polskich ziem – ukoronowany orzeł oraz korona.
Z inicjatywy króla zostało uporządkowane i ujednolicone prawo. Jednolite prawo
na całym obszarze państwa było jednym z warunków jego sprawnego funkcjonowania. Najpierw ogłosił on zbiór praw dla Wielkopolski, później dla Małopolski. Zbiory
te zostały nazywane statutami Kazimierza Wielkiego.

Do XIV wieku polscy studenci mogli się kształcić jedynie w zagranicznych szkołach zwanych uniwersytetami. Król doceniał wagę wykształcenia. Zależało mu, by w państwie było wielu wykształconych prawników, lekarzy, urzędników. Postanowił otworzyć własny uniwersytet w Krakowie. W 1364 roku została otwarta pierwsza polska wyższa uczelnia – Akademia Krakowska. Wola królewska została ogłoszona podczas uroczystości na Wawelu.

Kazimierz Wielki musiał uporać się z wieloma problemami. Państwo było wyniszczone długotrwałymi wojnami, co nie sprzyjało rozwojowi gospodarczemu. Jednak król okazał się dobrym gospodarzem. Za jego długiego panowania Polska stała silnym się państwem z dobrze rozwiniętą gospodarką. Powstawały nowe zamki, miasta otaczano murami oraz powstała pierwsza wyższa uczelnia w Polsce jaką była Akademia Krakowska.